Lista podwyższonego ryzyka. Na te spółki szczególnie uważaj

Inwestowanie na giełdzie niesie za sobą duże ryzyko. W przypadku niektórych spółek jest jednak ono zdecydowanie większe niż zazwyczaj. Na Bankier.pl postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej raportom finansowym spółek z GPW i rynku NewConnect.

Na giełdzie każda spółka może dać zarobek, każda również może przynieść stratę. Koniec końców spółki dzielą się nie na złe i dobre, lecz na te, na których inwestor zarobił lub stracił. Co bowiem inwestorowi z tego, że jego spółka miała świetne wyniki i perspektywy, gdy jej kurs zanurkował, a dywidenda została wstrzymana.

Są jednak spółki, które niosą za sobą szczególne ryzyko. Często są to tzw. raje dla spekulantów, na których fortuny powstają równie szybko, co znikają. Inwestor, który wprawdzie angażuje swoje pieniądze na giełdzie, jednak ceni sobie spokój, powinien się ich raczej wystrzegać.

Lista inna niż pozostałe

Tego rodzaju spółki mają wiele cech wspólnych: spóźniają się z publikacją raportów okresowych, stoją na skraju upadłości likwidacyjnej, bądź układowej, posiadają groszowy kurs, czy łamią niektóre giełdowe zasady, których szanująca się spółka łamać nie powinna. Prawidłowości te zauważono i analizują je m.in. GPW oraz SII, które na ich podstawie sporządzają wykazy ryzykownych spółek. GPW publikuje listę alertów, Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych z kolei listę ostrzeżeń. Każdy szanujący się inwestor powinien być z tymi listami na bieżąco, stanowią one także doskonałe uzupełnienie dla naszego zestawienia.

Nasza lista jest jednak zdecydowanie szersza. Podwyższone ryzyko to przecież nie tylko kwestia prawa i ceny akcji. Często wcześniejszym sygnałem jest zła sytuacja finansowa spółki, księgowe "ciekawostki" w raporcie, bądź po prostu niemożność do generowania zysków. Lista podwyższonego ryzyka Bankier.pl ma na celu przebadanie właśnie tych aspektów. Jej zadaniem jest wskazanie swego rodzaju giełdowych subprimów. Przed sezonem wynikowym warto mieć świadomość, jakie spółki prezentowały ostatnio raporty, które charakteryzują się cechami mogącymi wskazywać na potencjalne kłopoty.

Kryteria

Tworząc listę spółek podwyższonego ryzyka, wzięliśmy pod uwagę cztery kryteria:

1. Czy spółka w ciągu ostatnich czterech kwartałów czterokrotnie osiągnęła ujemny zysk netto? - podstawowym celem spółki jest generowanie zysku, jeżeli tego nie robi, inwestor powinien mieć się na baczności. Dodatkowo to właśnie z zysku netto pochodzi dywidenda, permanentnie notowana strata uniemożliwia jej wypłatę.
2. Czy spółka w ostatnim raporcie kwartalnym wykazała ujemne przychody? - bez przychodów nie ma zysków. Z kolei ujemne przychody nie dość, że katastrofalnie wpływają na dalsze pozycje rachunku zysków i strat, to dodatkowo sugerują nadmierną aktywność firmowych księgowych. I to zazwyczaj w złym tego słowa znaczeniu.
3. Czy spółka w ciągu ostatnich trzech kwartałów trzykrotnie osiągnęła ujemny zysk z działalności operacyjnej? - zysk z działalności operacyjnej w rachunku wyników znajduje się zdecydowanie wyżej niż zysk netto. Może więc być zaburzony przez zdecydowanie mniej zdarzeń jednorazowych. Jego brak oznacza, że spółka nie zarabia na swojej podstawowej działalności. A to pierwszy krok do kurczenia się biznesu.
4. Czy zysk operacyjny spółki był w ostatnim raporcie kwartalnym wyższy od przychodów? - Taką sytuację powodować mogą np. aktualizacje wycen czynione przez spółkę. Teoretycznie nie jest to nic złego, jest to jednak okazja, przy której mogą wykazać się księgowi. A na to zawsze warto uważać.

Jeżeli przynajmniej na jedno z tych pytań odpowiedź przy brzmi "tak", spółka jest kwalifikowana na listę. 

Zobacz, jakie spółki trafiły na listę >>

Lista spółek podwyższonego ryzyka z GPW

Spośród 487 spółek notowanych na GPW, na listę zakwalifikowało się 59. 27 z nich spełnia więcej niż jedno kryterium. Największy problem spółki mają z wypracowaniem zysku operacyjnego, trzeciego kryterium nie spełnia bowiem aż 49 podmiotów.

Lista spółek podwyższonego ryzyka z NewConnect

Z kolei z rynku NewConnect na listę trafiło 115 z 418 spółek (28%!). Ponad połowa z nich (62 sztuki) miała problem ze spełnieniem nie jednego, a dwóch kryteriów. Podobnie jak w przypadku GPW największym problemem dla spółek z NC było wypracowywanie zysku na działalności operacyjnej. Kryterium trzecie "oblały"  92 podmioty.

Co oznacza obecność na liście

Celem zestawienia nie jest wskazywanie spółek złych i dobrych. Obecność na liście nie musi wcale oznaczać, że spółka jest finansowym wrakiem i należy jej unikać. Zarówno podmiot ujęty w naszym zestawieniu może być świetną inwestycją, jak i spółka spoza niego może okazać się bankrutem. Lista nie jest wyrocznią.

Prezentacja listy ma na celu jedynie wyczulenie uwagi akcjonariuszy na niektóre aspekty inwestycji i wskazanie spółek, których raporty finansowe mogą sugerować potencjalne kłopoty. Przypadki opisywane przez nasze kryteria rzadko mają miejsce w zdrowych firmach - za brakiem zysków, ujemnymi przychodami często stoi głębszy problem. Jednak ocena co do inwestycji, powinna należeć indywidualnie do każdego inwestora.

Obecna lista ważna jest do momentu opublikowania przez każdą ze spółek raportu finansowego za IV kwartał 2015 roku. Po sezonie wynikowym pojawi się jej aktualizacja.

Źródło: