Kwota wolna od podatku a PIT za 2017 rok

Zmienione zasady ustalania kwoty wolnej od podatku powodują, że zarabiający do 6600 zł na rękę nie zapłacą podatku w ogóle, inni natomiast – od każdej zarobionej złotówki, nawet do pierwszych zarobionych w roku 6600 zł oddać będą musieli nie tylko 18%, ale nawet 32% swojego zarobku.

Podatek tych ostatnich obliczany będzie bez uwzględniania kwoty wolnej. Decydującym będzie wysokość wynagrodzenia – im wyższe, tym większa szansa, by każda zarobiona złotówka była opodatkowana.

Co to jest kwota wolna i kogo dotyczy

Kwota wolna od podatku to wynagrodzenie, od którego nie płaci się w ogóle podatku. Dotyczy ono wyłącznie podatników rozliczających się według skali podatkowej, a zatem podatkiem w wysokości 18%, a po przekroczeniu dochodu 85.528 zł rocznie – podatkiem 32%.

Kwoty wolnej nie stosują:

• opodatkowani liniowo (PIT-36L),
• rozliczający sprzedaż udziałów, akcji i innych przychodów z kapitałów pieniężnych (PIT-38),
• rozliczający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28),
• uzyskujący przychód ze sprzedaży nieruchomości i praw z nieruchomościami związanych (PIT-39),
• rozliczające przychody osoby prawne i jednostki opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT-8),
• rozliczający umowy o dzieło i zlecenie, jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem nie przekracza 200 zł.

Kwota wolna wystąpi w rozliczeniach podatkowych PIT za 2017 roku wyłącznie u podatników składających PIT-37 lub PIT-36.

Ile wynosi kwota wolna od podatku w PIT 2017

Na wysokość kwoty wolnej od podatku u podatnika PIT wpływa wartość podstawy opodatkowania, czyli kwoty przychodu po odjęciu od niej kosztów uzyskania oraz ulg podatkowych odliczanych od dochodu.

Kwota wolna od podatku wynosi:

• 6600 zł – jeśli po ustaleniu podstawy opodatkowania (przychód – koszty – ulgi) wynosi ona u podatnika nie więcej niż 6600 zł (cała kwota podstawy opodatkowania jest wolna od podatku PIT, podatnik nie płaci ani złotówki podatku),
• od 6600 do 3091 zł – w przypadku gdy podstawa opodatkowania jest wyższa niż 6600 zł, ale mniejsza niż 11.000 zł (kwota wolna jest tym niższa, im większa jest podstawa opodatkowania),
• jest stała i wynosi 3091 zł dla podstawy opodatkowania wyższej niż 11.000 zł, lecz nie wyższej niż 85.528 zł,
• od 3091 zł do 1 zł przy podstawie opodatkowanie wyższej niż 85.528 zł, lecz nie przekraczającej 127.000 zł (kwota wolna jest tym niższa, im większa jest podstawa opodatkowania),
• 0 zł, gdy podstawa opodatkowania przekroczy 127.000 zł.   

Kwota wolna od podatku a kwota zmniejszająca podatek

Kwota wolna od podatku wynika bezpośrednio ze stosowania tzw. kwoty zmniejszającej podatek. Od tego, jakiej wysokości kwotę zmniejszającą można zastosować, zależy wysokość kwoty wolnej. Po ustaleniu podstawy opodatkowania i zastosowania odpowiedniej wysokości podatku (18% lub 32%), kwotę zmniejszającą odejmuje się od obliczonego podatku i w efekcie tego działania można ustalić, jaka faktycznie kwota była wolna u podatnika od opodatkowania. 

W przypadku podatnika, którego wynagrodzenie pozostaje w pełni wolne od podatku, kwota zmniejszająca będzie wyższa lub równa kwocie wyliczonego podatku.

Przykład:

Podatnik otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło 8255 zł brutto, stosując do niej 20-proc. koszty uzyskania przychodów, umowa nie podlega pod składki ubezpieczeniowe. Koszty uzyskania przychodów wyniosą 1651 zł. Zaliczkę pobraną przez płatnika w trakcie roku oblicza się poprzez odjęcie od przychodu 8255 zł kosztów podatkowych 1651 zł, a wynik, czyli podstawę obliczenia podatku – 6604 zł mnoży się poprzez najniższą stawkę skali podatkowej, czyli 18%. Zaliczka wynosi 1188,72, co po zaokrągleniu do pełnych złotych daje 1189 zł pobrane z wynagrodzenia. Składając zeznanie roczne, podatnik znajdując się w grupie przychodu między 6.600 zł a 11.000 zł, wylicza podatek roczny do zapłaty 18% - kwota zmniejszająca podatek, ustalona według wzoru 1 188 zł pomniejszone o kwotę: 631 zł 98 gr (podstawa obliczenia podatku - 6 600 zł)/ 4 400 zł, dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 6 600 zł i nieprzekraczającej kwoty 11 000 zł. Daje to rozliczenie 1188 - 631,98x(6604-6600)/4400  = 1188 - 631,98x4/4400 = 1188 - 0,57 = 1187,43 zł. Jego podatek roczny wynosi 6604 zł (podstawa ustalenia) x 0,18 (stawka podatku) - kw. zmniejszająca = (6604 x 0,18) – 1187,43 = 1188,72 - 1187,43 = 1,29 czyli po zaokrągleniu 1 zł podatku do zapłaty. Zaliczka pobrana przez płatnika wynosiła 1189 zł, a wynikający z rozliczenia rocznego podatek za 2017 r. to 1 zł. W efekcie podatnik otrzyma 1188 zł zwrotu.

Kwota zmniejszająca i wolna a zaliczki na podatek

W trakcie 2017 r. roku zarówno płatnik pobierający zaliczki na podatek, jak i rozliczający się samodzielnie podatnik nie musi ustalać zaliczki na podatek według powyższych reguł. Stosuje inne – prostsze zasady:

• w przypadku podatników, których dochody (przychód minus koszty minus ulgi podatkowe odliczane od dochodu) nie przekroczą kwoty stanowiącej górnej granicy pierwszego przedziału skali – czyli 85,528 zł  - kwota zmniejszająca podatek wynosi 556 zł 02 gr rocznie;
• w przypadku podatników, których dochody przekroczą kwotę stanowiącą górną granicę pierwszego przedziału skali - zaliczki nie pomniejsza się o kwotę zmniejszającą podatek.

Kwota wolna a małżonkowie i osoby samotnie wychowujący

Małżonkowie, rozliczając się wspólnie, mają możliwość obniżyć znacząco podstawę opodatkowania. Dzięki temu, jeśli jedno z nich zarabia znacznie więcej niż drugie lub jeśli jedno nie zarabia w ogóle, mogą uzyskać wyższą kwotę wolną od podatku u obu osób.

Przykład:

Małżonek uzyskał 100.000 zł, żona nie zarabiała w 2017 r. Jeśli mąż rozliczałby się samodzielnie, nie miałby w ogóle prawa do kwoty zmniejszającej podatek. Rozliczając się wspólnie, podatek ustala się od podstawy opodatkowania stanowiącej połowę łącznych dochodów podatników. W tym przypadku wynosi ona 100.000/2 = 50.000 zł dla każdego z małżonków – w związku z tym każdy z nich uprawniony będzie do odliczenia 556,02 zł, czyli łącznie wybierając łączne rozliczenie zaoszczędzą oni 1112,04 zł.  

Ulgi podatkowe i zmniejszenia wpływające na wyższą kwotę wolną

Wysokość wynagrodzeń wolnych od podatku zależy bezpośrednio od ustalenia kwoty zmniejszającej podatek, a tę zastosować można wyższą dla podstawy opodatkowania o niższej wysokości. W efekcie ulgi, które zmniejszają tę podstawę, wpływają na zastosowanie korzystniejszej dla podatnika kwoty zmniejszającej.

W konsekwencji im wyższe koszty uzyskania przychodów zastosuje podatnik, tym niższa będzie podstawa opodatkowania, od której ustala kwotę zmniejszającą. W taki sam sposób będzie działało odliczenie od podatku straty z lat poprzednich. 

U korzystających z ulg podatkowych jedynie część, odliczanych od dochodu, wpłynie na wartość kwoty zmniejszającej podatek. Warto w tym zakresie skorzystać z następujących odliczeń:

1)      składek ZUS,

2)      ulgi rehabilitacyjnej,

3)      darowizn na cele kultu religijnego,

4)      darowizn na działalność charytatywno – opiekuńczą kościelnych osób prawnych,

5)      darowizn na cele pożytku publicznego,

6)      darowizn krwi,

7)      ulgi na Internet,

8)      ulgi na działalność badawczo – rozwojową,

9)      kwot wpłacanych na indywidualne konto zabezpieczenia społecznego,

10)  zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy.

Kwota wolna od podatku za 2018 r.

W rozliczeniu podatkowym za 2018 r. (składanym w 2019 r.) ponownie zmienią się zasady ustalania kwoty wolnej od podatku i kwoty zmniejszającej podatek. Kwoty te będą jeszcze wyższe niż obecnie. Zasady obliczeń przedstawia tabela zawarta poniżej.

Adwokat Łukasz Wieszczeczyński, www.adwokaci-twz.pl

Przydatne skróty: PIT-37 – wszystko, co musisz o nim wiedzieć  

Źródło: