Jaki podatek zapłacimy od pożyczki w nowym roku?

Zamiast dwóch zapłaci jeden

Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, bo o niej teraz mowa, wejdzie w życie już 1 stycznia 2007 r. Obecnie jest tak, że jeżeli od umowy pożyczki czy sprzedaży nie zostanie uiszczony należny podatek, organ podatkowy może go ściągnąć od obu stron umowy lub strony przez siebie dowolnie wybranej. Pozwala mu na to zasada solidarnej odpowiedzialności za zapłatę podatku od czynności cywilnoprawnych. Dla skarbówki nie ma zatem większego znaczenia, która ze stron umowy zobowiązała się pokryć koszty związane z jej zawarciem, w tym rozliczyć się z urzędem. Od nowego roku obowiązek podatkowy będzie spoczywał w większości przypadków tylko na jednej ze stron (patrz: ramka).

Pożyczki w rodzinie

Podobnie jak w przypadku darowizn, również pożyczki pieniężne udzielane w gronie najbliższej rodziny korzystać będą od nowego roku z niemal całkowitego zwolnienia. Pod kilkoma jednak warunkami. Po pierwsze, od złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności. Po drugie, od udokumentowania otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek (np. bankowy) lub przekazem pocztowym. Po trzecie, że wysokość pożyczki przekracza kwotę niepodlegającą opodatkowaniu - na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn - i nie przekracza łącznie w okresie życia nabywcy kwoty 1 mln zł od tej samej osoby.

Krąg osób, na rzecz których pożyczka pieniężna nie będzie się wiązała z obowiązkiem uiszczenia podatku do urzędu skarbowego, został zawężony do małżonka, zstępnych, rodzeństwa, wstępnych, pasierba, ojczyma i macochy. Pominięto natomiast teściów, zięciów oraz synowe.

Tak jak do tej pory zwolnione będą pożyczki udzielane na podstawie umowy zawartej między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu (9.637 zł). W ich przypadku nie trzeba jednak składać deklaracji ani w podany wyżej sposób dokumentować wpłaty.

Nie opłaci się zwlekać ze zgłoszeniem

Kolejna istotna zmiana wiąże się z wprowadzeniem nowej 20-procentowej stawki "karnej" podatku. Będzie ona miała zastosowanie do umów pożyczek (a także depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowana nieprawidłowego) zgłoszonych przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej dopiero w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego. Obecnie powołanie się na pożyczkę od rodziny lub znajomych stanowi chyba najczęstsze usprawiedliwienie dochodów z nieujawnionych źródeł, które opodatkowane są podatkiem dochodowym według bardzo wysokiej stawki wynoszącej 75%.

Również osoby, które w trakcie wspomnianych czynności lub postępowania powołają się na fakt otrzymania pożyczki od członka najbliższej rodziny, a nie spełnią warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy (albo prowadzony przez SKOK) czy przekazem pocztowym, zapłacą podatek według 20% stawki.

Gorzej dla przedsiębiorców

O ile z pożyczkami w gronie najbliższej rodziny warto się wstrzymać, o tyle przedsiębiorcy nie powinni zwlekać. Wraz z nowym rokiem znikają dwa ważne dla nich zwolnienia. Pierwsze, dotyczące pożyczek na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej. Drugie, dotyczące pożyczek udzielanych przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.

Inne zmiany

Na podstawie zmienionych przepisów podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie będą już podlegały umowy majątkowe małżeńskie. Obecnie notariusz sporządzający taką umowę obowiązany jest pobrać od stron 38 zł tytułem tego podatku.

Z dotychczasowego zwolnienia podmiotowego w podatku od czynności cywilnoprawnych nie będą natomiast korzystać - jak to miało miejsce dotychczas - jednostki budżetowe, Agencja Rynku Rolnego ani osoby prawne, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, kultu religijnego, dobroczynności, obrony narodowej, ochrony środowiska, ochrony konsumentów, ochrony zdrowia i opieki społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niezdolnych do pracy.

Źródło: