Początkowo ludzie nie potrzebowali pieniędzy: wytwarzali bowiem dobra na użytek własny oraz swojej rodziny – nie dochodziło więc do wymiany. Każdy produkował tyle, ile potrzebował do konsumpcji.
Wraz z rozwojem wspólnot plemiennych pojawiała się stopniowo ich specjalizacja. Współplemieńcy zajmowali się produkcją różnych dóbr – miodu, mięsa, skór. Część wytwarzano w celu zaspokojenia własnych potrzeb, pozostała część stanowiła nadwyżkę, którą wymieniano na dobra, produkowane przez inne plemiona: naczynia, narzędzia pracy. W ten sposób narodził się handel wymienny - towar za towar.
Handel wymienny nie był jednak sprawą łatwą - by transakcja doszła do skutku, należało spełnić określone warunki. Musiały spotkać się osoby, zainteresowane wzajemnie swoimi ofertami. Jeśli ktoś miał do zaoferowania skórę i chciał kupić miód, musiał znaleźć takiego sprzedawcę miodu, który był zainteresowany kupnem skóry. Towary musiały był wymieniane w ilościach, satysfakcjonujących obie strony transakcji. Nie bez znaczenia była też jakość oferty. Oferujący skóry mógł być niezadowolony ze smaku miodu lub też sprzedawca miodu mógł nie zaakceptować rodzaju oferowanej skóry. Rozwój tego typu handlu napotykał więc na poważne trudności.
Lekarstwem na opisywane wyżej ograniczenia okazał się być pieniądz towarowy. Określony towar stawał się pośrednikiem, jednostką wymienianą na inne towary. Początkowo występował na rynku zarówno jako sam towar, jak i pieniądz (środek wymiany): przykładowo, pieniądzem towarowym w Egipcie i Chinach było zboże, a w Babilonii bydło. Jeśli pieniądzem było zboże, sprzedawca skór wymieniał je na określoną ilość zboża, po czym z otrzymanym zbożem udawał się na poszukiwania odpowiedniej ilości miodu.
W źródłach historycznych można znaleźć około 150 różnych towarów, które pełniły funkcje pieniądza. Nie wszystkie jednak były wygodne w użyciu: z czasem okazało się, że towar, pełniący funkcję pieniądza, powinien mieć określone cechy: być odporny na zniszczenie, a więc trwały, jednorodny i łatwo podzielny. Jeśli pieniądzem towarowym było bydło, trudno było mówić o podzielności czy jednorodności. Dlatego zaczęto zastępować towary powszechnego użytku metalami – tak narodził się pieniądz metalowy. Początkowo używano metali nieszlachetnych: żelaza, brązu czy miedzi, później zastąpiono je metalami szlachetnymi: srebrem i złotem. W ten sposób nastała era pieniądza kruszcowego.
Źródło:
