Cukrzyca to choroba przewlekła, która dotyczy prawie każdego aspektu życia pacjenta - życia rodzinnego, pracy zawodowej czy seksu. Tą chorobą dotknięty jest cały organizm.
Współpraca ta jest tym ważniejsza akurat w procesie leczenia cukrzycy, że większość przyjmowanych przez pacjentów leków może powodować istotne objawy niepożądane, jak np. niedocukrzenie. Jeśli chodzi o współpracę pacjenta z lekarzem to nie ma istotnych różnic czy ta współpraca odbywa się w ramach leczenia cukrzycy typu 1 czy typu 2 - i w jednym, i drugim przypadku współpraca jest bardzo ważna.
To nie jest łatwe
Dobra współpraca chorego na cukrzycę z diabetologiem nie jest prosta.
Dotyczy to zwłaszcza o chorych z cukrzycą typu 2. To, co doprowadziło u nich do choroby, to m.in. złe nawyki. Chodzi oczywiście o nieprawidłowe odżywianie i rozwijającą się w jego wyniku otyłość, a także brak ruchu czy np. palenie papierosów.
Żeby skutecznie leczyć pacjenta z cukrzycą typu 2, należałoby te nawyki zmienić. Jednak jest to bardzo trudne u 50-70-latków. Bo przecież chodzi tu o kwestie elementarne, takie jak np. jedzenie.
Niemniej pewna eliminacja tych niekorzystnych dla zdrowia nawyków musi nastąpić. Trzeba pamiętać, że leczenie farmakologiczne cukrzycy to tylko jeden z elementów terapii tej choroby. Modyfikacja stylu życia jest konieczna niemal u każdego chorego i to ona warunkuje sukces terapii. Jednak jeśli z góry narzucimy pacjentowi zupełnie nowy styl życia, to prawdopodobnie on nie zastosuje się do tych zaleceń.
Przykładowo, jeśli nakażemy przestrzegać bardzo restrykcyjnie diety, to pacjent będzie to w stanie zrobić przez kilka tygodni, później jednak przestanie stosować się do zaleceń.
Dlatego warto iść na drobne ustępstwa, dowiedzieć się, z czego pacjentowi będzie bardzo trudno zrezygnować, a co jest w stanie zmienić.
Na początku, kiedy pacjent do nas trafia, staramy się właśnie po to poznać jego nawyki. Niektóre z nich są nie do przyjęcia, np. palenie papierosów. Jeśli pacjent nie wyeliminuje takich nawyków, to leczenie traci sens. Cukrzyca typu 2 wymusza często znaczną modyfikację zachowań pacjenta. Chory musi inaczej jeść czy być bardziej aktywny fizycznie. Są to zachowania pacjenta, w które bardzo trudno zaingerować.
Współpraca pacjenta chorego na cukrzycę z lekarzem specjalistą jest jak podróż: lekarz jest tylko przewodnikiem, który pokazuje, jaki szlak wybrać, aby mieć jak najlepsze widoki. Jednak szlak wiedzie pod górę i tu jest właśnie trudna rola lekarza, który powinien zachęcić chorego, aby jednak tym szlakiem poszedł.
Musi uświadomić pacjentowi, że pójście pod górę będzie dla niego dobre, opłacalne, że dzięki temu wysiłkowi uniknie późnych powikłań cukrzycy, takich jak amputacje czy impotencja.
Cukrzyca to choroba, która nie boli, dlatego zaufanie pacjenta do lekarza jest kwestią podstawową w tej współpracy. Aby takie zaufanie było, potrzebna jest edukacja pacjenta. Tym bardziej że w cukrzycy typu 2 nie ma jednego schematu leczenia - wiele zależy od wieku chorego, zaawansowania choroby itp. Inaczej leczymy pacjenta, który choruje wiele lat, przeszedł zawał, amputację. U niego nie walczymy o idealne wyniki badań, wiemy, że układ krwionośny i tak jest już zniszczony i nie uda nam się przywrócić jego działania do stanu idealnego.
Natomiast w przypadku pacjentów, którzy są na początku choroby, nasze działania są nastawione na to, żeby stężenie glukozy we krwi było jak najbliższe normy i żeby u chorego nie pojawiły się powikłania związane z tą przewlekłą chorobą.
W Polsce nie wdrożono jednolitego organizacyjnego modelu leczenia cukrzycy. Część pacjentów jest leczona jedynie przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, część przez diabetologów, a jeszcze inni trafiają najpierw do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, później do diabetologa, jednak dalsze leczenie prowadzą u lekarza POZ-u.
System zachęca
lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej do poszukiwania w grupach ryzyka chorych dotkniętych tą chorobą.
Wiedza, którą powinien posiadać chory na cukrzycę, to nieskomplikowane informacje. Żeby skutecznie współpracować z lekarzem, pacjentowi może je przekazać lekarz specjalista, przeszkolona pielęgniarka czy właśnie lekarz rodzinny.
Poradni specjalistycznych mamy bardzo mało, a i lekarze rodzinni nie zawsze kierują do nich pacjentów. Natomiast jeśli chodzi o lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, to kilka lat temu ustalono dla nich preferencyjne stawki za opiekę nad chorymi na cukrzycę, jednak nie określono dokładnie, co wchodzi w skład tej opieki.
Dlatego w nawale obowiązków lekarz podstawowej opieki zdrowotnej często nie ma możliwości prowadzić edukacji chorego, która jest tak ważna we współpracy pomiędzy pacjentem a lekarzem.
PROF. LESZEK CZUPRYNIAK
źródło: http://www.rynekzdrowia.pl/Rynek-Zdrowia/Jak-diabetyk-z-diabetologiem,124514.html
Źródło:
