Dużo starego sprzętu
Gospodarstwa domowe ograniczają zakupy, choć sprzęt którym dysponują jest już w dużej części stary. Minął bowiem okres, gdy polskie rodziny masowo nabywały przedmioty trwałego użytku, po czasach siermiężnego rynku.
W ubiegłym roku pogorszyła sie sytuacja materialna gospodarstw domowych. Ich dochody i wydatki obniżyły się realnie o ok. 1 proc. - ustalił Główny Urząd Statystyczny. Poprawiło się jednak nieco wyposażenie gospodarstw domowych zarówno w dobra niezbędne do funkcjonowania rodzin (np. pralki, chłodziarki) jak i sprzęt rtv, agd. O zakupach decydują bowiem nie tylko dochody rodzin, ceny produktów, ale także nastroje i oczekiwania związane z przyszłością.
W najbliższym okresie powinna następować szybka wymiana sprzętu zakupionego w dużych ilościach na początku lat dziewięćdziesiątych. Nastąpiło bowiem jego tzw. moralne zużycie - powiedział PG Wiesław Łagodziński, dyrektor w GUS. Dodał, że o co kilka lat gospodarstwa domowe powinny zastępować sprzęt o niższym standardzie technicznym przedmiotami lepszymi, nowocześniejszymi i bardziej funkcjonalnymi. Także dlatego, że ich eksploatacja jest znacznie tańsza - nowy sprzęt jest mniej energochłonny i bardziej przyjazny dla środowiska.
Niestety GUS, z powodu braku środków, tylko co kilka lat prowadzi badania, na podstawie których można określić wiek sprzętu używanego w gospodarstwach domowych. Ostatnie wykonano w 1995 r. Tymczasem na podstawie tego rodzaju badań prognozy popytu mogłyby być dość precyzyjne. Pozwoliłoby to przedsiębiorstwom lepiej planować przyszłość.
CZAS NA WYMIANĘ RODZINNYCH DÓBR
W ubiegłym roku w polskich gospodarstwach domowych powszechny był sprzęt niezbędny dla funkcjonowania rodzin - odkurzacz, chłodziarka, pralka, telewizor do odbioru programu w kolorze. Jednak sprzęt ten w bardzo dużej części pochodzi z lat boomu zakupowego z początku okresu gospodarki rynkowej. Wówczas telewizor czarno-biały niemal został wyparty przez telewizor kolorowy, sprzęt monofoniczny zastąpiony został odpowiednikami w wersji stereofonicznej, pralka wirnikowa zamieniona została na pralkę automatyczną. Wtedy pojawiły się też w gospodarstwach domowych zupełnie nowe dobra - odtwarzacz płyt kompaktowych, kamera video, mikrokomputer, kuchenka mikrofalowa, zmywarka do naczyń, urządzenia do odbioru telewizji satelitarnej.
Jednak obecne nasycenie tym sprzętem jest jeszcze stosunkowo małe. Na przykład na 100 gospodarstw domowych w ubiegłym roku przypadało 14,9 komputera osobistego, 17,5 kuchenki mikrofalowej, 9,7 odtwarzacza płyt kompaktowych, 3,8 kamery video oraz 1,8 zmywarki do naczyń. Ale wzrost wyposażenia rodzin w te przedmioty był w ubiegłym roku bardzo duży.
Zdecydowanie najlepiej w dobra trwałego użytku wyposażone są gospodarstwa domowe pracujące na własny rachunek. Ponadto utrzymuje się wyższy poziom wyposażenia w sprzęt gospodarstw miejskich niż wiejskich (różnice te jednak zmniejszają się).
JANUSZ K. KOWALSKI
