Faktury w walucie obcej wystawiajmy do południa

Przepisy ustaw podatkowych nakazują zarówno przychody, jak i koszty wyrażone w walucie obcej przeliczać według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (poniesienia kosztu).

Z kolei dla celów VAT zasady przeliczania faktur zawarte są w § 37 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie VAT. Zgodnie z tym przepisem kwoty wyrażone w walucie obcej wykazywane na fakturze przelicza się na złote według wyliczonego i  ogłoszonego przez NBP bieżącego kursu średniego waluty obcej na dzień wystawienia faktury, jeżeli faktura jest wystawiana w terminie, w którym podatnik obowiązany jest do jej wystawienia. Natomiast w przypadku niewystawienia faktury w terminie, w którym podatnik obowiązany jest do jej wystawienia, kwoty wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote według wyliczonego i ogłoszonego przez NBP bieżącego kursu średniego waluty obcej na dzień powstania obowiązku podatkowego. Jednakże gdy na dany dzień bieżący kurs średni waluty obcej nie został wyliczony i ogłoszony, do przeliczenia należy stosować kurs wymiany ostatnio wyliczony i ogłoszony, czyli dla celów VAT trzeba by stosować dwa kursy w ciągu tego samego dnia.

Natomiast ustawa o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.) nakazuje operacje wyrażone w walucie obcej przeliczać według kursu średniego NBP ustalonego na dzień przeprowadzenia operacji gospodarczej. A więc też kurs np. z dnia wystawienia faktury. Jest to uregulowanie zbieżne z zawartymi w przepisach o VAT. Przy czym w  ustawie o rachunkowości obowiązuje m.in. zasada uproszczeń i istotności określona w art. 4 ust. 4. Zgodnie z tą zasadą jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego. I w ramach tej zasady można przyjąć kurs taki sam, jak dla celów podatku dochodowego.

Zasady ustalania kursów walut obcych określa uchwała 51/2002 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 23 września 2002 r. w sprawie sposobu wyliczania i ogłaszania bieżących kursów walut obcych (Dz. Urz. NBP nr 14, poz. 39 ze zm.). Według tej uchwały kursy średnie np. euro są ustalane na godz. 11, a ogłaszane są w tym samym dniu (najczęściej ok. godz. 12). Jeśli na dany dzień nie jest ogłoszony kurs średni, obowiązuje kurs ostatnio ogłoszony.

Tak więc do południa danego dnia nie jest jeszcze znany kurs średni na ten dzień, wobec czego jednostki stosują kurs poprzednio ogłoszony, czyli najczęściej z dnia poprzedniego. Kurs ten stosowany jest zarówno dla celów VAT, jak i podatków dochodowych oraz dla celów bilansowych. A więc do czasu ogłoszenia kursu średniego na dany dzień nie ma rozbieżności. Pojawiają się one po ogłoszeniu przez NBP kursu średniego. I o ile dla celów ustawy o rachunkowości jak i podatków dochodowych nadal stosujemy kurs z dnia poprzedniego, to dla przeliczenia VAT należałoby stosować już inny kurs, bieżący z tego właśnie dnia. W takiej trochę absurdalnej sytuacji najprostszym rozwiązaniem jest wystawianie faktur do południa (kierownik jednostki takie zasady może wprowadzić stosownym zarządzeniem określającym np. że faktury sprzedaży w walucie obcej wystawiane są do momentu ogłoszenia kursu na dany dzień), pozwoli to na stosowanie tego samego kursu dla celów VAT, podatku dochodowego i bilansowych. Na dzień dzisiejszy jest to chyba jedyne rozwiązanie tego problemu, zważywszy na fakt, że nie występują większe wahania kursów, a ponadto są one raz w górę, raz w dół. Przykładowo kurs euro w dniach od 22.01.2007 r. do 25.01.2007 r. wynosił odpowiednio: 3,8395, 3,8630, 3,8825, 3,8785. Różnice w wysokości kursów między kolejnymi dniami wynoszą odpowiednio: +0,0235 (tj. 3,8630-3,8395), +0,0195 (tj. 3,8825-3,8630), -0,004 (tj. 3,8785-3,8825). Na zakończenie dodam, że przy fakturach kosztowych niestety nie ma żadnej możliwości stosowania jednego kursu dla celów VAT, CIT, PIT i bilansowych o czym piszemy szerzej w Biuletynie Informacyjnym nr 5 z 10 lutego br. Jest jeszcze wiele innych problemów związanych z ostatnią nowelizacją, choćby jak rozumieć dzień poniesienia kosztu? Do nich będziemy wracać na łamach naszych czasopism.

Źródło: