Stanowisko sądu
Transakcje terminowe zawarte przez spółkę były "nierozłącznie powiązane z jej działalnością gospodarczą". W takiej sytuacji źródłem przychodu z obrotu instrumentami finansowymi pozostaje pozarolnicza działalność gospodarcza, a nie kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Ponoszone przez spółkę wydatki związane z transakcjami terminowymi mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej.
Wyrok WSA w Poznaniu z 15 czerwca 2010 r. sygn. akt. I SA/Po 295/10
Pytanie do eksperta: Jestem wspólnikiem spółki osobowej prowadzącej działalność produkcyjną i handlową. W celu zabezpieczenia operacji handlowych spółka zawiera transakcje opcji walutowych. Czy zyski lub straty z takich transakcji mogę zaliczyć do przychodów lub kosztów z działalności gospodarczej?
Dochody lub straty wynikające z realizacji pochodnych instrumentów finansowych osiągane przez spółkę osobową lub osobę fizyczną będącą przedsiębiorcą, związane z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą, powinny być zaliczane do źródła przychodów "działalność gospodarcza". Niestety organy podatkowe próbują przypisywać je do innego źródła przychodów - kapitałów pieniężnych.
Działalność gospodarcza na gruncie updof to działalność zarobkowa, prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 updof. Definicję tę można rozumieć w ten sposób, że kiedy dochód "pasuje" do innego niż działalność gospodarcza źródła przychodów np. z kapitałów pieniężnych, to co do zasady nie zalicza się go do dochodów z działalności gospodarczej, nawet jeśli został osiągnięty w związku z działalnością.
Dochody lub straty wynikające z realizacji opcji walutowych stanowią dochody lub straty z realizacji pochodnych instrumentów finansowych, czyli są zaliczane do kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 updof. Są one opodatkowane zgodnie z art. 30b ust. 1 podatkiem wysokości 19% dochodu. Jednak art. 30b ust. 4 updof stanowi, że opodatkowania na zasadach art. 30b ust. 1 updof nie stosuje się, jeżeli realizacja praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych następuje "w wykonywaniu działalności gospodarczej". Jak słusznie zauważył sąd, z art. 30b ust. 4 updof wynika, iż istotne jest to, czy podejmowane przez spółkę działania następują "w wykonywaniu działalności gospodarczej" a nie to czy przedmiotem działalności spółki są sprawy finansowe.
W pełni zaaprobować należy także wyrok WSA we Wrocławiu z 24 lutego 2010 r. (sygn. akt. I SA/Wr 1424/09),w którym sąd podkreślił, że kluczowym jest prawidłowe zrozumienie frazy "w wykonywaniu działalności gospodarczej". Zdaniem sądu oznacza ona dokonywanie przez przedsiębiorcę czynności faktycznych i prawnych zmierzających w sposób zorganizowany i ciągły do osiągnięcia celu zarobkowego. Chodzi tu o ogół czynności wchodzących w zakres działalności gospodarczej przedsiębiorcy, pozostających w normalnym, funkcjonalnym związku z tą działalnością, w szczególności podejmowanych w celu realizacji zadań związanych z przedmiotem działalności, czynności związane w sposób pośredni z ową aktywnością gospodarczą.
Niestety nie w każdym przypadku składom sędziowskim udaje się prawidłowo odczytać treść art. 30 ust. 4 updof. W wyrokach z 9 marca 2010 r. (sygn. akt. I SA/Łd 1190/09) oraz z 10 czerwca 2010 r. (sygn. akt. I SA/Ol 149/10) sądy stwierdziły, że dyspozycja tego przepisu odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której przedmiotem działalności jest obrót papierami wartościowymi, udziałami oraz instrumentami finansowymi i gdy odpłatne zbycie pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej polegającej na obrocie instrumentami finansowymi.
Wobec niejednolitego orzecznictwa WSA należy mieć nadzieję, że prawidłową wykładnię, nawiązującą do rzeczywistości gospodarczej i sensu przepisów, zaprezentuje NSA. Niezależnie od tego wydaje się, że dopiero wprowadzenie nowych przepisów jednolicie regulujących opodatkowanie przedsiębiorców może położyć kres praktyce wyłączenia ze źródła przychodów "działalność gospodarcza" przychodów i kosztów wynikających z tej działalności, lecz opisywanych także przez inne źródła przychodów. Obecny stan prawny wprowadza zbyt wiele niepewności dla podatników prowadzących działalność gospodarczą.
Piotr Maksymiuk - doradca podatkowy w kancelarii Baker & McKenzie
Orzecznictwo podatkowe
Poznaj argumenty, które pozwolą Ci wygrać z fiskusem!
Poznaj argumenty, które pozwolą Ci wygrać z fiskusem!
Czy chcesz być na bieżąco z orzecznictwem podatkowym?
- Co miesiąc zmagasz się z trudnymi decyzjami podatkowymi.
- Co miesiąc NSA i WSA wydaje wyroki w podobnych do Twoich sprawach.
- Co miesiąc uznani eksperci opatrują najnowsze orzeczenia swoimi trafnymi komentarzami.
- Co miesiąc magazyn "Orzecznictwo Podatkowe" ujawni Ci ważne orzeczenia i komentarze, abyś zminimalizował ryzyko, że urząd skarbowy podważy Twoje decyzje za 2008 r.
"Orzecznictwo Podatkowe" odpowie również na Twoje wątpliwości podatkowe. Pokaże Ci, jak się bronić, jeśli urząd skarbowy zakwestionuje Twoje rozwiązania podatkowe lub odliczenia VAT. Na bieżąco prześledzisz orzecznictwo NSA i SN w zakresie podatków i nie pominiesz żadnego wyroku mającego wpływ na Twoje codzienne obowiązki. Nie zwlekaj! Zamów magazyn „Orzecznictwo Podatkowe” http://www.orzecznictwopodatkowe.pl/obce/
Źródło:
