Ponad 57 mld zł zostanie w 2025 r. przeznaczone z budżetu na politykę gospodarczą kraju, z tego wydatki na wsparcie konkurencyjności i innowacyjności gospodarki mają pochłonąć 42,3 mld zł - wynika z projektu przyszłorocznego budżetu, ujętego w układzie zadaniowym.
Ministerstwo finansów wyjaśniło w projekcie, że polityka gospodarcza kraju obejmuje zadania, których realizacja zapewnia stabilny i zrównoważony rozwój polskiej gospodarki.
"W ramach tej funkcji realizowane są działania związane m.in. ze współpracą gospodarczą z zagranicą, ochroną konkurencji i konsumentów, z bezpieczeństwem gospodarczym państwa, a także z gospodarką złożami kopalin, polityką energetyczną, rozwojem energetyki jądrowej oraz z własnością przemysłową. Wykonywane są czynności z zakresu ochrony praw własności intelektualnej. W szczególności realizowany jest nadzór nad rynkiem energetycznym, bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną, a ponadto zapewniane są stabilne dostawy paliw i energii (bezpieczeństwo energetyczne kraju)" - poinformowano w dokumencie.
Resort dodał, że w ramach tej funkcji realizowane są też działania dotyczące regulacji i wspierania rozwoju rynków telekomunikacyjnego i pocztowego oraz infrastruktury telekomunikacyjnej, a także zadanie wspierające i promujące turystykę w Polsce.
Z projektu wynika, że prognozowana skonsolidowana kwota wydatków na realizację zadania "Wsparcie konkurencyjności i innowacyjności gospodarki" w latach 2025-2027 wynosi 82,14 mld zł, w tym planowana skonsolidowana kwota wydatków na 2025 r. wynosi 42,30 mld zł.
Zadanie to realizują: Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, Główny Urząd Miar, Polski Komitet Normalizacyjny, Wojewodowie, Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, Polska Agencja Kosmiczna, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Polskie Centrum Akredytacji, Urząd Dozoru Technicznego.
Natomiast skonsolidowana kwota wydatków na realizację zadania "Bezpieczeństwo gospodarcze państwa i gospodarka złożami kopalin, w tym surowcami energetycznymi" w latach 2025-2027 ma wynieść 28,50 mld zł, w tym w 2025 r. wyniesie 12,59 mld zł.
Zadanie realizują: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Przemysłu, Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Urząd Regulacji Energetyki, Państwowa Agencja Atomistyki, Wojewodowie, Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych, Fundusz Zapasów Interwencyjnych, Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny.
Zadaniem pod nazwą "Regulacja i wspieranie rozwoju rynków telekomunikacyjnego i pocztowego oraz infrastruktury telekomunikacyjnej" realizują Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Aktywów Państwowych, Urząd Komunikacji Elektronicznej, Fundusz Szerokopasmowy. "Prognozowana skonsolidowana kwota wydatków na realizację zadania w latach 2025-2027 wynosi 3,33 mld zł, w tym planowana skonsolidowana kwota wydatków na 2025 r. wynosi 1,85 mld zł" - poinformowano w dokumencie.
Potężne potrzeby pożyczkowe państwa
Potrzeby pożyczkowe brutto budżetu państwa w 2025 r. wyniosą ponad 553 mld zł - wynika z uzasadnienia projektu budżetu na przyszły rok, skierowanego do Rady Dialogu Społecznego.
Jak wyjaśnił resort finansów w uzasadnieniu do projektu budżetu na 2025 r., planowane w przyszłym roku potrzeby pożyczkowe netto kształtują się na poziomie 366 mld 893,2 mln zł wobec kwoty przewidywanego wykonania w 2024 roku 215 mld 651,3 mln zł (w ustawie budżetowej na 2024 rok 252 mld 271,5 mln zł).
"Planowany poziom potrzeb pożyczkowych brutto (suma potrzeb netto oraz przypadającego do wykupu długu przy przyjętych założeniach odnośnie do sprzedaży skarbowych papierów wartościowych w 2024 roku) wynosi 553 mld 233,0 mln zł wobec kwoty przewidywanego wykonania w 2024 roku 425 mld 354,2 mln zł (w ustawie budżetowej na 2024 rok 449.029,3 mln zł)" - wskazano w uzasadnieniu.
Ministerstwo finansów planuje, że finansowanie krajowe potrzeb pożyczkowych netto ukształtuje się na poziomie 252 mld 64,5 mln zł, a finansowanie zagraniczne 114 mld 828,7 mln zł.
mmu/ lm/
Ponad 25 mld zł na wymiar sprawiedliwości
Jak wskazano w opublikowanym na stronie MF planie wydatków na 2025 r., funkcja związana z sądownictwem, która w przyszłorocznym projekcie ma pochłonąć 25,59 mld zł, obejmuje zadania związane z zagwarantowaniem obywatelom konstytucyjnego prawa do sądu w ramach systemu sądownictwa powszechnego, administracyjnego oraz wojskowego.
W jej skład wchodzi także m.in. zapewnienie bezpieczeństwa społecznego poprzez izolację osób tymczasowo aresztowanych i skazanych na karę pozbawienia wolności, resocjalizację osób pozbawionych wolności oraz przygotowanie skazanych do powrotu do życia w społeczeństwie po zakończeniu odbywania kary.
W ramach tej części budżetu najwięcej, bo 14,44 mld zł, pochłonie działalność sądów powszechnych i wojskowych. Działanie sądów administracyjnych kosztować będzie już tylko 850 mln zł.
Koszt wykonywanie kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania oszacowano na 6,36 mld zł. Jak wskazano, chodzi nie tylko o utrzymanie skazanych, ale także m.in. eksploatację systemu dozoru elektronicznego, poprawę dostępności świadczeń zdrowotnych w więziennych zakładach opieki zdrowotnej czy resocjalizację osadzonych.
Zgodnie z projektem na działalność Sądu Najwyższego w przyszłym roku ma trafić 250 mln zł, a na działanie Krajowej Rady Sądownictwa - 30 mln zł. Na przeciwdziałanie demoralizacji i przestępczości wśród nieletnich i tworzenie warunków przeznaczono 340 mln zł, zaś na wsparcie wymiaru sprawiedliwości oraz obrotu gospodarczego - 3,32 mld zł.
MF prognozuje, że w 2025 r. budżet przekaże samorządom ponad 174 mld zł z PIT
"Prognozuje się, że w 2025 r. dochody podatkowe budżetu państwa spadną o 1,2 proc. w ujęciu nominalnym. Spadek w porównaniu do poprzedniego roku wynika wprost z planowanej w 2025 r. zmiany w zakresie udziałów jednostek samorządu terytorialnego (JST) w PIT i CIT. W efekcie tej reformy jednostki samorządu terytorialnego otrzymają większe udziały w PIT i CIT, co wprost przełoży się na spadek części trafiającej do budżetu państwa" - wyjaśnił resort finansów w uzasadnieniu do projektu budżetu na 2025 r.
MF wskazało, że planowane zmiany obejmą zarówno sposób ustalania udziałów JST w podatkach dochodowych (PIT i CIT), jak również kwestie wpłat do budżetu państwa dokonywanych przez jednostki samorządowe o ponadprzeciętnych dochodach. W związku z planowanymi zmianami systemowymi zmodyfikowane zostaną również zasady dotyczące wysokości subwencji ogólnej z budżetu państwa - dodało ministerstwo.
Według MF zmiany w zakresie ustalania udziałów JST w PIT i CIT będą polegały głównie na rozszerzeniu katalogu dochodów z PIT, w których JST mają udział o dochody z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz na zmianie podstawy do naliczania udziałów JST w CIT i PIT. Obecnie w przypadku udziałów JST w PIT i CIT podstawą do naliczania udziałów jest podatek należny.
W nowym systemie udziały w CIT i PIT nie będą bezpośrednio powiązane z wysokością podatku należnego, ale będą naliczane od dochodów podatników, by uniezależnić dochody samorządów z tego tytułu od wprowadzanych zmian systemowych w podatku PIT i CIT.
"W związku z reformą znacząco wzrośnie kwota udziałów przekazywanych przez budżet państwa JST z dochodów z PIT, która w 2024 r. była zaplanowana na ok. 72,9 mld zł, natomiast w 2025 r. wyniesie ok. 174,1 mld zł" - poinformowało MF.
"W przypadku CIT kwota udziałów przekazywanych przez budżet państwa dla JST, która w 2024 r. była zaplanowana na ok. 26,4 mld zł, wyniesie w 2025 r. ok. 28,2 mld zł" - zauważyło ministerstwo.
Według resortu finansów zmiana ta spowoduje znaczące zwiększenie udziałów JST w PIT i CIT kosztem zmniejszenia dochodów budżetu państwa. "W szczególności dochody budżetu państwa z PIT spadną w 2025 r. w porównaniu do 2024 r. o 75,5 mld zł" - zaznaczono w uzasadnieniu.
Na naukę i szkolnictwo wyższe na 2025 r. zaplanowano 34 mld zł; to wzrost o 8 proc.
"Łączny limit dla Ministra Nauki przyznany w części 28. Szkolnictwo wyższe i nauka, 67. Polska Akademia Nauk i 90. Akademia Kopernikańska wynosi 34 084 386 tys. zł" - napisała rzeczniczka prasowa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Natalia Żyto w wiadomości przesłanej w czwartek PAP.
Jak dodała, planowany budżet jest o 2,554 mld zł większy, niż zakładała ustawa budżetowa na rok 2024, gdzie przewidziano kwotę ok. 31,34 mld zł. Jest to zatem wzrost o 8 proc.
"Dodatkowo w kwocie przyznanych środków zabezpieczono wydatki na podwyżki w państwowej sferze budżetowej (w tym pracowników uczelni) na poziomie 5 proc." - dodała rzeczniczka resortu nauki.
6,590 mld zł na kulturę i ochronę zabytków
Zadanie nr. 9 w ustawie budżetowej obejmuje "działalność kulturalną oraz sprawy rozwoju i opieki nad materialnym oraz niematerialnym dziedzictwem narodowym". W tym obszarze działalności państwa mieści się podtrzymywanie i rozpowszechnianie tradycji narodowej i państwowej, w tym upamiętnianie wydarzeń historycznych, ochrona zabytków i miejsc pamięci narodowej, grobów i cmentarzy wojennych. Ważnymi elementami działań są przedsięwzięcia związane z budową i modernizacją infrastruktury kultury. "Skonsolidowana kwota wydatków na funkcję 9. w 2025 r. 6,50 mld" - podaje Ministerstwo Finansów.
W ramach budżetu wyznaczono dwa zadania priorytetowe. Na zadanie "Ochrona i popularyzacja dziedzictwa i tożsamości narodowej w kraju i za granicą" prognozowana skonsolidowana kwota wydatków na realizację w latach 2025-2027 wynosi 12,31 mld zł, w tym planowana skonsolidowana kwota wydatków na 2025 r. - 4,02 mld zł.
Natomiast zadanie "Działalność artystyczna, upowszechniająca, promująca kulturę i dialog międzykulturowy" obejmuje swoim zakresem działania służące zachęceniu społeczeństwa do aktywnego uczestnictwa w kulturze. Prognozowana skonsolidowana kwota wydatków na realizację zadania w latach 2025-2027 wynosi 7,25 mld zł, w tym planowana skonsolidowana kwota wydatków na 2025 r. - 2,48 mld zł.
3,58 mld zł na politykę zagraniczną
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy budżetowej na 2025 r. opublikowanego w czwartek i przekazanego Radzie Dialogu Społecznego, finasowanie polityki zagranicznej podzielono na trzy zadania. Najwięcej pieniędzy zostanie przekazane na politykę zagraniczną w wymiarze dwustronnym i wielostronnym - 2,11 mld zł. Na kształtowanie międzynarodowego wizerunku Polski, wspieranie rozwoju, demokracji i praw człowieka przeznaczono 760 mln zł, a na reprezentowanie i ochronę interesów Polski i Polaków za granicą oraz obsługę cudzoziemców - 710 mln zł.
Polityka zagraniczna w wymiarze dwustronnym i wielostronnym jest realizowana poprzez współdziałanie z innymi państwami oraz współpracę z organizacjami międzynarodowymi m.in. Organizacją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacją Narodów Zjednoczonych, Radą Europy, Unią Europejską, Grupą Wyszehradzką, a także międzynarodowych instytucji finansowych. Z uzasadnienia wynika, że zadanie skupione jest na kształtowaniu i koordynacji polityki Polski w UE w odniesieniu do spraw polskiego członkostwa, umacnianiu bezpieczeństwa zewnętrznego Polski, a także zagwarantowaniu bezpieczeństwa polskich placówek zagranicznych.
W latach 2025-2027 skonsolidowana kwota wydatków na realizację polityki zagranicznej w wymiarze dwustronnym i wielostronnym ma wynieść 6,35 mld zł. Jako główne cele zaplanowano: rozwój dwustronnych i wielostronnych stosunków politycznych i gospodarczych, zapewnienie adekwatnej do celów polskiej polityki zagranicznej reprezentacji dyplomatycznej na świecie oraz ochrony interesów Polski na forum UE.
Politykę zagraniczną w wymiarze dwustronnym i wielostronnym zrealizują MSZ, KPRM, Kancelaria Senatu, MC, MON, MEN oraz Polski Instytut Spraw Międzynarodowych (PISM).
Na kształtowanie międzynarodowego wizerunku RP, wspieranie rozwoju, demokracji i praw człowieka zaplanowano 760 mln zł. Celem jest zapewnienie udziału Polski w działaniach na rzecz zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego oraz umacniania demokracji i przestrzegania praw człowieka na świecie, a także kształtowanie i umocnienie pozytywnego wizerunku Polski za granicą. Między 2025 r. a 2027 r. kwota wydatków na realizację zadania będzie kosztować 2,23 mld zł.
Za kształtowanie międzynarodowego wizerunku RP, wspieranie rozwoju, demokracji i praw człowieka będą odpowiedzialne: MSZ, MF oraz PISM.
Kolejne 710 mln zł ma być przeznaczone na reprezentowanie i ochronę interesów Polski i Polaków za granicą oraz obsługę cudzoziemców. Ma to zapewnić reprezentację Polski w sprawach przed międzynarodowymi organami ochrony praw człowieka obsługiwanych przez pełnomocnika ministra spraw zagranicznych oraz dostępność usług konsularnych dla polskich obywateli i cudzoziemców.
Realizację reprezentowania i ochrony interesów Polski i Polaków za granicą oraz obsługi cudzoziemców zapewnia MSZ i Kancelarii Senatu.
24,9 mld zł na transport i łączność
Jak wynika z uzasadnienia opublikowanego w czwartek projektu ustawy budżetowej na 2025 r., przekazanego Radzie Dialogu Społecznego, na transport i łączność zaplanowano 24,9 mld zł. W dokumencie wskazano, że zabezpieczono środki w wysokości 18,6 mld zł na finansowania zadań drogowych i kolejowych realizowanych w ramach programów wieloletnich - jak zauważono - trzy z czterech takich programów z największymi nakładami dotyczą inwestycji w infrastrukturę, stanowią one łącznie 69,1 proc. wszystkich wydatków państwa na te programy.
Największe środki przeznaczone na finansowanie programów wieloletnich (30,8 proc. łącznych nakładów na ich realizacje) przeznaczono na "Rządowy program wsparcia zadań zarządców infrastruktury kolejowej, w tym w zakresie utrzymania i remontów, do 2028 roku”. Zaplanowano na ten cel kwotę 7,8 mld zł. Realizacja programu ma wpłynąć m.in. na czas przejazdu, dopuszczalny nacisk osi taboru oraz "uwarunkowania eksploatacyjne" - wyjaśniło MF.
Resort zwrócił też uwagę na "Program Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej do 2030 roku", na który zaplanowano 6,5 mld zł, co stanowi 25,5 proc. łącznych nakładów z budżetu państwa przeznaczonych na realizację programów wieloletnich. MF wskazało, że celami są zwiększenie spójności sieci dróg krajowych, zapewnienie odpowiedniego stanu technicznego już istniejącej infrastruktury i zmniejszanie negatywnego wpływu dróg na środowisko.
Kwota 3,2 mld zł ma zasilić "Krajowy Program Kolejowy do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032)", jest to 12,8 proc. łącznych nakładów. Efektem programu mają być m.in. zwiększenie bezpieczeństwa i mobilności mieszkańców, skrócenie czasu przejazdów, połączenie Polski z TEN-T (Trans European Transport Network, czyli planu UE dot. budowy spoistej infrastruktury we Wspólnocie), czy wsparcie transportu intermodalnego.
W projekcie ustawy budżetowej poinformowano, że Minister Infrastruktury, w 2025 roku, będzie realizował dziesięć programów wieloletnich, na które zaplanowano 18,6 mld zł, co stanowi 73,1 proc. łącznych nakładów z budżetu państwa przeznaczonych na realizację wszystkich takich programów.
Zgodnie z projektem planowane dochody budżetu wyniosą 632,6 mld zł, a wydatki 921,6 mld zł, co oznacza deficyt w wysokości 289 mld zł. Jak podało Ministerstwo Finansów, deficyt budżetu państwa w 2025 r. wyniesie 7,3 proc. PKB, ale w warunkach porównywalnych z ustawą budżetową na 2024 r. deficyt wyniósłby 180,8 mld zł, czyli 4,6 proc. PKB.
kl/ uka/ zan/ wus/ sno/ mrr/ mmu/ lm/ aszw/ jls/
