Minister sprawiedliwości Adam Bodnar zapowiedział w czwartek, że do połowy marca zostanie podjęta decyzja w sprawie wyboru projektu ustawy, która ma uregulować status nieprawidłowo powołanych sędziów. Szef MS podkreślił, że w tej sprawie musi się jeszcze porozumieć z klubami parlamentarnymi.
W programie „Poranna Rozmowa RMF” Bodnar był pytany o termin wyboru jednego z dwóch alternatywnych projektów ustaw komisji kodyfikacyjnej ustroju sądownictwa i prokuratury przy MS, które dotyczą uregulowania statusu sędziów wyłonionych w postępowaniach przed Krajową Radą Sądownictwa po 2017 r. - tzw. neosędziów. Pierwszy z nich przewiduje, że nastąpi to w drodze ustawy, a drugi, że w drodze uchwał nowej i niezależnej już od wpływów politycznych Krajowej Rady Sądownictwa. W pierwszym wariancie uregulowanie statusu miałoby zakończyć się w 2027 r., natomiast w drugim - w 2030 roku.
„Decyzja będzie myślę, że do połowy marca” - odpowiedział minister.
„To, co muszę jeszcze zrobić w tym kontekście, to są spotkania z poszczególnymi klubami parlamentarnymi. Muszę i z PSL-em, i z Polską 2050, i z Lewicą przedyskutować na jakie rozwiązanie będzie większość parlamentarna. Bo te projekty różnią się nie tyle co do skutku, bo skutek jest dość podobny, co do sposobu jak to przeprowadzić i w jakim terminie to przeprowadzić” - dodał Bodnar.
Głównym założeniem obu projektów jest to, że powołania po 2017 r. 1,5 tys. sędziów awansowanych do sądów wyższych szczebli lub wybranych spoza sądownictwa były wadliwe - ze względu na upolitycznioną, a przez to niekonstytucyjną KRS. Według jednej koncepcji sędziowie ci traciliby stanowiska na mocy samej ustawy, według drugiej - na mocy uchwał nowo powstałej i niezależnej KRS.
Jednocześnie - jak przewidziano - nie zmieni się status 1,7 tys. powołanych w latach 2018-2025 początkujących sędziów, zaczynających swoją drogę zawodową. Ich nominacje mają zostać potwierdzone, co uniemożliwi kwestionowanie w przyszłości statusu tej grupy.
Podstawowa różnica między projektami komisji kodyfikacyjnej polega na ewentualnej realizacji wcześniejszych zaleceń Komisji Weneckiej w tej sprawie. W swojej opinii z października ub.r. Komisja Wenecka stwierdziła, że ocena statusu nieprawidłowo powołanych sędziów - wszystkich bez wyjątku - jest konieczna dla przywrócenia w Polsce rządów prawa.
Komisja uznała jednak, że powinien tego dokonać niezależny od rządu organ z możliwością odwołania się do sądu od jego decyzji. Co ważne, weryfikacja statusu powinna być zindywidualizowana, choć komisja dopuściła możliwość pogrupowania podobnych przypadków - w zależności od sposobu powołania sędziów w wyniku wadliwej procedury. Komisja zastrzegła też, że automatyczne - ustawowe - cofnięcie sędziów na zajmowane wcześniej stanowiska nie byłoby zgodne z europejskimi standardami.
Obecnie kształt przepisów jest opracowywany w Departamencie Legislacyjnym MS, a następnie ma trafić do dalszych prac rządowych i parlamentarnych. Resort nie wyklucza też, że jeden lub oba projekty będą jeszcze opiniowane przez Komisję Wenecką. (PAP)
nno/ par/
