Blisko 50 zawiadomień skierowano do prokuratury po audytach przeprowadzonych w spółkach Skarbu Państwa, a straty spowodowane nieprawidłowościami szacowane są na kilkanaście mld zł - poinformował na środowej konferencji prasowej minister aktywów państwowych Jakub Jaworowski.
Minister przekazał jednocześnie, że blisko 95 członków zarządów spółek z udziałem Skarbu Państwa nie otrzymało absolutorium.
Jak podkreślił szef MAP, audyty były przeprowadzane przez profesjonalne firmy zewnętrzne z zachowaniem zasad ładu korporacyjnego.
"Audyty wykazały liczne nieprawidłowości w zarządzaniu spółkami, w tym planowanych i prowadzonych inwestycjach, bezpodstawnych wydatkach oraz braku odpowiedniego nadzoru rad nadzorczych nad władzami spółek. Co gorsze, zidentyfikowane nieprawidłowości miały charakter systemowy, nadużycia popełniano z rozmysłem i świadomie. (...) Takie sytuacje nie powinny się nigdy powtórzyć, a ministerstwo będzie monitorować realizację zaleceń poaudytowych" – stwierdził Jaworowski.
Szef MAP podał przykłady nadużyć; wskazał między innymi na błędy przy planowaniu wielu inwestycji, których koszty okazały się o wiele wyższe niż wstępnie szacowano.
"Były to przejawy kosztownej megalomanii, jak choćby projekt Polimery w Policach albo Olefiny w Orlenie, albo przejaw czystej niekompetencji jak w przypadku budowy elektrowni w Ostrołęce. W innych przypadkach nieprawidłowości niosą znamiona korupcji na polityczne zamówienie" – powiedział minister.
Jaworowski wskazał, że dochodziło do nadużyć w zakresie działalności sponsoringowej, fikcyjnego zatrudniania w spółkach, nieuzasadnionej współpracy z organizacjami pozarządowymi i finansowania różnych projektów bez odpowiedniej podstawy prawnej.
Dodał, że nieprawidłowości doprowadziły wiele spółek nadzorowanych przez MAP do trudnej sytuacji finansowej i wymagają one przeprowadzenia programów naprawczych.
"Pogorszenie sytuacji finansowej wielu przedsiębiorstw, spowodowane nietrafionymi decyzjami poprzednich zarządów, odbija się negatywnie na sytuacji pracowników oraz lokalnych społecznościach, w której podmioty te są ważne gospodarczo. Chciałbym podkreślić, że to przez megalomańskie, nietrafione inwestycje niektóre spółki z udziałem Skarbu Państwa popadły w problemy" – podkreślił szef MAP.
Przypomniał, że z informacji przedstawionych przez Orlen wynika, że spółka skierowała do tej pory osiem zawiadomień do prokuratury i przygotowuje kolejne. Wyjaśnił, że dwa z nich dotyczą działań lub zaniechań poprzedniego zarządu Orlen, które spowodowały straty o wartości ponad 5 mld zł.
"W przypadku Orlenu jedno z kluczowych postępowań karnych prowadzone jest w związku z podejrzeniem niezasadnego zaniżania hurtowych i detalicznych cen paliw w stosunku do cen rynkowych oraz bezprawnego uwolnienia zapasów strategicznych. Z informacji przekazanych przez spółkę wynika, że na skutek tych działań spółka straciła ponad 3,5 mld zł" - dodał szef MAP.
Poinformował też, że w przypadku grupy Azoty budowa elektrociepłowni w Puławach pochłonęła już ponad 1 mld złotych. Projekt jest nieskończony i finalizacja jej realizacji napotyka na wielkie trudności.
Z kolei spółki z grupy Enea pomogły w finansowaniu i organizacji 10 wydarzeń, w których zidentyfikowano symptomy wsparcia kampanii wyborczej i referendalnej PiS.
Minister poinformował również, że resort przygotował projekt Kodeksu Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego, który ma ustanowić jasne, przejrzyste i nowoczesne standardy zarządzania spółkami Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz ich spółkami zależnymi.
Dodał, że w ministerstwie trwają także prace nad projektem nowelizacji ustawy o zasadach zarzadzania mieniem państwowym.
"Celem wspomnianych działań ma być profesjonalizacja nadzoru właścicielskiego, tak, aby nie powtórzyły się nieprawidłowości zidentyfikowane w czasie audytów przeprowadzonych w spółkach z udziałem Skarbu Państwa" - stwierdził minister.
Konsultacje publiczne projektu kodeksu potrwają do 18 grudnia.
Złoty mercedes, nowojorskie stawki i 40 doradców. Audyty w państwowych spółkach - co z nich wynika?
W państwowych spółkach trwają audyty dotyczące rządów poprzedników. Publikowane pierwsze wnioski z ich przeprowadzenia nie są zaskoczeniem, bo wskazują na nepotyzm, kolesiostwo, niegospodarność, zbudowaną siatkę synekur i wprost wyprowadzenie pieniędzy. Podobne, żeby nie powiedzieć takie same zarzuty, miał PiS osiem lat temu, gdy przeprowadzał swój audyt.
