Tę najbardziej prestiżową nagrodę na świecie otrzymał w uznaniu działań na rzecz wolności i demokracji w Polsce. 31 lat temu, 5 października 1983 roku, przywódca Solidarności Lech Wałęsa został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla. Był pierwszym i jak dotąd jest jedynym naszym rodakiem, którego uhonorowano tym wyróżnieniem. Dzięki niemu stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych Polaków na świecie.
W uzasadnieniu decyzji o przyznaniu Wałęsie nagrody Komitet Noblowski napisał, że jego "starania o zapewnienie robotnikom prawa do zakładania własnych organizacji są ważnym wkładem do kampanii na rzecz uniwersalnych praw ludzkich". Podkreślono też, że "przywódca Solidarności kieruje się zasadą, aby rozwiązywać problemy, bez stosowania przemocy".
Władze PRL z zaniepokojeniem przyjęły wiadomość o Noblu dla Wałęsy, a do Norwegii przesłały oficjalny protest przeciwko decyzji Komitetu Noblowskiego. Już wcześniej spodziewały się przyznania tej nagrody przewodniczącemu "Solidarności" i próbowały go skompromitować. Przesłały między innymi do ambasady Norwegii w Warszawie spreparowane dokumenty, mające dowieść jego współpracy z SB.
Przeczytaj także
Lider "Solidarności" nie zdecydował się na osobisty odbiór nagrody. Liczył się bowiem z możliwością, że nie zostanie wpuszczony z powrotem do kraju. 10 grudnia 1983 roku wyróżnienie odebrała w Oslo jego żona Danuta i trzynastoletni wówczas syn Bogdan.
Wałęsa od początku traktował nagrodę jako "własność narodu", dlatego gratyfikację pieniężną towarzyszącą wyróżnieniu przeznaczył na zakup sprzętu medycznego dla szpitala Stoczni Gdańskiej.
Przeczytaj także
Lech Wałęsa, robotnik Stoczni Gdańskiej związany ze środowiskiem opozycyjnym, został w 1980 roku przywódcą protestów na Wybrzeżu, a następnie liderem "Solidarności". Internowany w okresie stanu wojennego, był później jednym z najważniejszych uczestników obrad "okrągłego stołu" oraz pierwszym prezydentem wybranym w wolnych i powszechnych wyborach.
Pokojowa rewolucja zapoczątkowana w 1980 roku przez Wałęsę i "Solidarność" dała impuls do zmian politycznych i gospodarczych w całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej, doprowadzając ostatecznie upadku komunizmu w Polsce i innych krajach bloku socjalistycznego.
Na materiałach wybuchowych można zrobić biznes
Fundator Nagrody Nobla - inżynier i wynalazca Alfred Nobel to postać nietuzinkowa. Swoimi talentami mógłby obdzielić kilka osób, zaś wynaleziony przez niego dynamit to tylko jeden z kilkuset jego wynalazków. Ze spadku Szweda dziś korzystają najwybitniejsi uczeni.
Informacyjna Agencja Radiowa/IAR/K.Koziełł/wo/E.Leo/dok.
