Kwestia niedozwolonych klauzul w umowach kredytowych cieszy się sporym zainteresowaniem wśród "frankowców". Osoby, które zaciągnęły zobowiązanie waloryzowane kursem franka, coraz częściej korzystają z pozwów zbiorowych. Posiadacze "hipotek" rozliczanych w krajowej walucie są mniej świadomi tego, że ich umowa może zawierać wadliwe zapisy. W przypadku "złotówkowych" kredytów nie ma mowy o niewłaściwej waloryzacji do euro lub franka. Klauzule abuzywne dotyczą natomiast kilku innych kwestii.
UOKiK miał zarzuty dotyczące oprocentowania i ubezpieczeń
Temat klauzul niedozwolonych w "złotówkowych" kredytach hipotecznych można poprzeć licznymi przykładami. Jednym z najważniejszych jest zapis, który obecnie widnieje pod numerem 4704 w rejestrze prowadzonym przez UOKiK (patrz poniższa tabela).
Wspomniana klauzula znajduje się w umowach wielu klientów BRE Banku (obecnego mBanku), którzy przed 2007 r. pożyczyli krajową walutę na zakup mieszkania. Warto wiedzieć, że w przypadku kredytów BRE Banku/mBanku ze starego portfela, oprocentowanie zostaje ustalone według decyzji zarządu. Podstawą do aktualizacji stawki oprocentowania może być zmiana przynajmniej jednego z trzech parametrów (patrz poniższe zestawienie). Warszawski Sąd Apelacyjny na początku lutego 2012 r. potwierdził, że takie uregulowanie jest niejednoznaczne i narusza interesy konsumentów. Dzięki temu osoby, które znalazły w swoich umowach klauzulę numer 4704, mają bardzo mocne argumenty. Kredytobiorcy w sporze sądowym z bankiem mogą domagać się zwrotu odsetek naliczonych na wskutek niewłaściwej aktualizacji oprocentowania.
ReklamaZobacz także
Przykłady klauzul niedozwolonych, które dotyczą „złotówkowych” kredytów hipotecznych |
|||
|---|---|---|---|
| Nazwa
banku stosującego klauzulę niedozwoloną
|
Data wpisu
klauzuli niedozwolonej
do rejestru UOKiK |
Numer
klauzuli w rejestrze UOKiK
|
Treść
klauzuli (całość lub wybrany fragment)
|
| BRE Bank S.A.
(obecny
mBank S.A.)
|
22
maj 2013 r.
|
4704
|
„Stopa
procentowa Kredytu może ulegać zmianom w okresie
trwania Umowy w przypadku zmiany, co najmniej jednego z
następujących parametrów finansowych rynku
pieniężnego i kapitałowego:
oraz w zakresie wynikającym ze zmiany tych parametrów” |
| Bank
Ochrony Środowiska S.A.
|
13
grudzień 2012 r.
|
4130
|
"Składka
ubezpieczeniowa z tytułu ubezpieczenia pomostowego i
niskiego wkładu własnego podlega zwrotowi na
wniosek Kredytobiorcy proporcjonalnie do liczby pełnych
miesięcy kalendarzowych, w których towarzystwo
ubezpieczeniowe nie świadczyło ochrony
ubezpieczeniowej"
|
| Lukas Bank S.A.
(obecny Credit Agricole Bank Polska S.A.) |
21
grudzień 2009 r.
|
1797
|
"Kredytobiorca
zobowiązuje się do ustanowienia następujących
zabezpieczeń kredytu/zabezpieczenia docelowe: Przystąpienie
do Generalnej Umowy Ubezpieczenia niskiego wkładu kredytów
mieszkaniowych w TU Europa S.A. Okres ubezpieczenia wynosi
<36/60> miesięcy. Składka ubezpieczeniowa
w kwocie |
| Getin Noble
Bank
S.A.
|
6
sierpień 2012 r.
|
3516
|
„Zabezpieczeniem
spłaty kredytu są: ubezpieczenie z tytułu
pakietowego ubezpieczenia na wypadek odmowy ustanowienia hipoteki
przez 3 pierwsze miesiące kredytowania. Ubezpieczenie
ulega przedłużeniu na okres kolejnych 9 miesięcy
o ile kredytobiorca nie przedłoży w terminie 3 miesięcy
od wypłaty kredytu/ 1 transzy odpisu z KW nieruchomości
w z wpisem hipotecznym na rzecz Banku na 1 miejscu i
niezawierającego obciążeń niezaakceptowanych
przez Bank (…)”
|
| Źródło: opracowanie własne na podstawie danych UOKiK-u | |||
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów miał też spore zastrzeżenia do zapisów stosowanych w umowach Banku Ochrony Środowiska (patrz powyższa tabela). Warszawski sąd później potwierdził opinię UOKiK-u, zgodnie z którą kredytodawca powinien wypłacać zwrot ubezpieczenia niskiego wkładu i ubezpieczenia pomostowego za każdy dzień (a nie pełne miesiące). Klauzula abuzywna we wzorcach umów Lukas Banku (obecnie Credit Agricole) także dotyczy ubezpieczenia niskiego wkładu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakwestionował zapis, który pozbawia klienta prawa do zwrotu składki za niewykorzystany okres ochrony. Warto nadmienić, że na klauzulę numer 1797 powołują się osoby występujące z pozwem zbiorowym przeciw Credit Agricole.
Na uwagę zasługuje również jeden z zapisów, który w umowach kredytów hipotecznych umieszczał Getin Bank (patrz powyższa tabela). Warszawski Sąd Apelacyjny uznał, że kredytodawca nie powinien karać klienta dziewięciomiesięcznym przedłużeniem ubezpieczenia pomostowego za brak odpisu z księgi wieczystej (wyrok sygn. akt VI ACa 74/11). Dla wielu posiadaczy "hipotek" bardziej interesujący jest fragment wyroku, który w tej samej sprawie wydał sąd pierwszej instancji. Według jego opinii, koszty ubezpieczenia pomostowego powinny obciążać tylko bank, ponieważ taka polisa w ogóle nie zabezpiecza interesów dłużnika. Kredytodawcy mieliby poważne kłopoty, gdyby więcej sądów zaprezentowało podobne stanowisko.
Uwaga: z dodatkowej ochrony skorzysta tylko konsument!
W kontekście klauzul abuzywnych trzeba pamiętać o bardzo ważnej kwestii. Na obecność niedozwolonych zapisów w umowie kredytu hipotecznego mogą się powoływać tylko konsumenci, czyli osoby pożyczające pieniądze na cel bezpośrednio niezwiązany z działalnością gospodarczą. Przedsiębiorcy nie są objęci szczególną ochroną przed nieuczciwymi praktykami banków.
Różnica między statusem prawnym konsumentów i przedsiębiorców zaciągających kredyt, może mieć kluczowe znaczenie. Niedawno przekonali się o tym uczestnicy pozwu zbiorowego przeciw Getin Bankowi. Do ich grona dołączyły również osoby, którym kredyt hipoteczny posłużył do sfinansowania potrzeb związanych z działalnością gospodarczą. Obecność przedsiębiorców w grupie pozywającej Getin Bank była najważniejszą przyczyną odrzucenia pozwu zbiorowego przez warszawski sąd.
Andrzej Prajsnar
