Rozmowa prezydenta USA Donalda Trumpa z przywódcą Rosji Władimirem Putinem na temat zakończenia wojny w Ukrainie nie przyniosła żadnych konkretów, a zmuszenie tego kraju do pokoju będzie porażką Zachodu – usłyszała PAP od ekspertów i komentatorów w Kijowie.
„Nie ma żadnych konkretów. W zasadzie z tego, co usłyszeliśmy, wynika, że uzgodnili oni (Trump i Putin) powołanie zespołów do dalszych konsultacji” – powiedział publicysta Witalij Portnikow.
Trump poinformował w środę, że rozmawiał telefonicznie z Putinem m.in. o wojnie w Ukrainie. Według jego relacji zgodził się z Putinem, że należy powstrzymać śmierć żołnierzy po obu stronach frontu. Uzgodniono też natychmiastowe rozpoczęcie negocjacji pokojowych, które mają być prowadzone przez odpowiednie zespoły.
Trump przeprowadził następnie rozmowę z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Trwała ona ponad godzinę. Zełenski poinformował, że dyskusja dotyczyła możliwości osiągnięcia pokoju i gotowości do współpracy. "Ukraina chce pokoju bardziej niż ktokolwiek inny. Wyznaczamy wspólne działania z Ameryką, aby powstrzymać rosyjską agresję i zagwarantować niezawodny, trwały pokój” – przekazał.
W ocenie Portnikowa, administracja Trumpa nadal nie ma odpowiedzi na wyzwania związane z wojną. „Istnieje jednak niebezpieczeństwo, że Ukraina zniknie z mapy świata” – ostrzegł w rozmowie z PAP.
Publicysta odniósł się do wypowiedzi szefa Pentagonu Pete’a Hegsetha, który w środę w Brukseli mówił, że powrót Ukrainy do granic sprzed 2014 r. jest nierealistyczny, a jej członkostwo w NATO jest celem, którego nie można zrealizować.
„Nie widzę w tym oświadczeniu niczego, co nie odzwierciedlałoby rzeczywistego stanu rzeczy. Od 2022 roku zachodni politycy mówią, że okupowanego przez Rosję terytorium Ukrainy najprawdopodobniej nie da się odzyskać siłą i że powinniśmy przygotować się na polityczne instrumenty przywrócenia integralności terytorialnej Ukrainy” – wyjaśnił.
Portnikow uznał, że stanowisko nowej administracji USA w sprawie NATO także nie jest niczym nowym. „To, że Ukraina nie może zostać członkiem NATO, również jest rzeczą oczywistą. Nigdy nie było takiego konsensusu wśród jego członków, który by to umożliwił” – podkreślił.
„Ukraina jest w stanie wojny; nawet jeśli kiedyś doszłoby do zgody, że może zostać przyjęta do NATO, to czekając do tego czasu na gwarancje bezpieczeństwa ze strony Sojuszu, Ukraina mogłaby po prostu zniknąć z mapy politycznej świata” – dodał.
Komentator zauważył, że mimo głośnych wypowiedzi Trumpa i przedstawicieli jego administracji w sprawie Ukrainy nadal nie wiadomo, jakie kroki zamierzają oni podjąć, by doprowadzić do zakończenia wojny.
„Interesuje mnie, co Stany Zjednoczone zamierzają zrobić, aby konflikt naprawdę się zakończył. A od ministra obrony (USA) nie oczekujemy stwierdzenia, czego nie można zrobić, ale wyjaśnienia, co można zrobić. Z tego punktu widzenia nowa administracja USA nie powiedziała do tej pory prawie nic” – powiedział Portnikow.
Po środowej rozmowie Trumpa z Putinem w Kijowie nasiliły się obawy, że decyzje dotyczące losu Ukrainy będą podejmowane bez jej udziału. Gdyby jednak miało dojść do realnych rozmów pokojowych, Ukraina mogłaby wykorzystać argumenty, które w negocjacjach powinna uwzględnić Rosja – twierdzą eksperci.
„Pewnym aktywem jest kontrolowana przez nasze wojska część rosyjskiego obwodu kurskiego. Celem kurskiej operacji, która rozpoczęła się w sierpniu 2024 r., było przeniesienie wojny na terytorium wroga, i to się udało” – powiedział PAP Wołodymyr Horbacz, szef kijowskiego Instytutu Transformacji Północnej Eurazji.
Zełenski wyraził we wtorek gotowość do wymiany terytoriów, polegającej na zwrocie przez Ukrainę części obwodu kurskiego w zamian za ukraińskie terytoria kontrolowane obecnie przez armię rosyjską.
Horbacz podkreślił, że wojska ukraińskie w obwodzie kurskim od ponad pół roku utrzymują swoje pozycje i nie dają się wyprzeć stamtąd armii Putina. „Sytuacja w tym regionie nie rozwija się wyraźnie na korzyść jednej czy drugiej strony, dlatego też zapewne pojawiła się idea, by wykorzystać ten aktyw w negocjacjach” – ocenił.
Politolog uważa, że w zamian za wycofanie się Ukraińców z obwodu kurskiego Kijów mógłby domagać się od Moskwy opuszczenia obwodu charkowskiego lub zwrotu Zaporoskiej Elektrowni Atomowej, która jest kontrolowana przez Rosjan. „Sądzę, że jest to jednak mało prawdopodobne” – podkreślił.
Ekspert ostrzegł przed próbami zmuszania Ukrainy do pokoju, wyjaśniając, że będzie to nie tylko klęska Ukrainy, ale i Zachodu, który udziela jej wsparcia i niejednokrotnie zapewniał, że nigdy jej nie zawiedzie.
„Pokojowe zakończenie wojny nie jest możliwe bez wojskowo-politycznej porażki Rosji, a tej póki co nie widać” – stwierdził Horbacz.
Z Kijowa Jarosław Junko (PAP)
jjk/ akl/ js/
