Ochrona polskich firm przed przejęciem przez fundusze spoza UE; osłona dla samorządów; odblokowanie KIO i ułatwienia dla wykonawców przetargów; lepszy dostęp do wakacji kredytowych - to nowe rozwiązania w ramach tarczy antykryzysowej, które przedstawiła we wtorek minister rozwoju Jadwiga Emilewicz.
Emilewicz zaprezentowała w czwartek nowe rozwiązania w ramach tarczy antykryzysowej. Jednym z nich jest ochrona polskich firm przed wykupem przez podmioty spoza UE w momencie, w którym – ze względu na epidemię – ich wycena może być szczególnie niska.
"Wprowadzamy rozwiązania, które sprawią, że przejmowanie polskich firm będzie musiało być notyfikowane przez podmiot publiczny. W tym przypadku przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów" - powiedziała Emilewicz.
Jak tłumaczyła, są to rozwiązania podobne do tych, jakie kilka tygodni temu zostały przyjęte w Niemczech.
"Są to rozwiązania, które nie będą wymagały notyfikacji, ponieważ mówimy o przejęciach przez podmioty spoza obszaru UE i europejskiego obszaru gospodarczego. Tworzymy katalog dziedzin, które określamy jako dziedziny strategiczne dla interesu państwa. I w obszarze ustawy o strategicznym interesie państwa poruszaliśmy się tworząc te przepisy" - wyjaśniła.
Wicepremier zapewniła, że przepisy powstały w ścisłej współpracy z Ministerstwem Aktywów Państwowych i z wicepremierem, szefem tego resortu, Jackiem Sasinem.
"Jutro cały pakiet będzie przedmiotem prac Komitetu Stałego Rady Ministrów. A w przyszłym tygodniu przyjmie go Rada Ministrów" - powiedziała.
Emilewicz przekazała, że w katalogu nie będą wymienione nazwy spółek, ale strategiczne branże i dziedziny.
"Od branż, które tradycyjnie uznajemy za strategiczne, jak energetyczne, zajmujące się transmisją gazu i sprzedażą ropy, ale także dziedziny takie jak szeroko rozumiana medycyna, farmacja, żywność, transport, logistyka" - wymieniała. Dodała, że inne dziedziny, które także będą podlegać ochronie są związane "z operacjami na dużych danych, z telekomunikacją".
Wicepremier pytana, jak zostaną ograniczone przejęcia poprzez giełdę, powiedziała, że "tego typu rozwiązań w tej propozycji jeszcze nie mamy"Pakiet osłonowy dla samorządów
Wicepremier Emilewicz podczas konferencji prasowej dodała, że w tym roku "wprowadzamy możliwości nierównowagi strony bieżącej budżetu JST dodatkowo o wartość faktycznego ubytku w dochodach podatkowych" m.in. z PIT, CIT, podatków lokalnych: nieruchomości, rolnych, leśnych.
Podkreśliła, że pakiet zakłada też łagodzenie dla samorządów w tym roku reguły fiskalnej ograniczającej zadłużenie o kwotę faktycznego ubytku w dochodach podatkowych w związku z epidemią COVID-19.
"Samorządy rejestrują dzisiaj obniżone wpływy z podatków PIT, CIT, czy opłat lokalnych" - mówiła. Podkreśliła: "chcielibyśmy pomóc po pierwsze uelastycznić budżet jednostek samorządu terytorialnego, po drugie - poprawić nieco płynność tych budżetów".
Jak wyjaśniła, pakiet rozwiązań osłonowych dla samorządów zakłada m.in.: podwojenie udziału powiatów w dochodach z gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa już od 1.04.2020 r. "Teraz będzie trafiała do nich co druga, nie co czwarta złotówka" - wskazała minister Emilewicz.
Jak wyjaśniła, przewidziano też wprowadzenie w 2020 r. "możliwości nierównowagi strony bieżącej budżetu JST" dodatkowo o wartość faktycznego ubytku w dochodach podatkowych (z PIT, CIT, podatków lokalnych: nieruchomości, rolny, leśny, środki transportowe, opłata skarbowa, PCC, z opłaty uzdrowiskowej i miejscowej - opłaty uzdrowiskowe i miejscowe dodane, żeby pomóc dodatkowo gminom uzdrowiskowym), będącego skutkiem wystąpienia COVID-19. "Jak ubędzie im 10 proc. budżetu w skali roku, to ok. 10 mld zł" - wyjaśniono.
Inne rozwiązanie to złagodzenie w 2020 r. reguły fiskalnej ograniczającej zadłużenie o kwotę faktycznego ubytku w dochodach podatkowych jednostki samorządu terytorialnego, wynikającego z wystąpienia epidemii COVID-19.
Przewiduje się również wprowadzenie możliwości przekazywania w 2020 r. rat części oświatowej, wyrównawczej, równoważącej i regionalnej subwencji ogólnej w terminach wcześniejszych, co ma poprawi płynność JST.
Kolejne rozwiązanie to uelastycznienie wydatkowania środków z tzw. funduszu korkowego w 2020 r. "Pieniądze z tego funduszu będzie można przeznaczyć na przeciwdziałanie i łagodzenie skutków COVID-19" - wskazał resort.
Fundusz Dopłat do Odsetek
W Banku Gospodarstwa Krajowego powstanie nowy fundusz - Fundusz Dopłat do Odsetek, który w tym roku uruchomi środki w wysokości około 270 mln zł, a w roku przyszłym będzie to około 250 mln zł - poinformowała wicepremier Jadwiga Emilewicz na czwartkowej konferencji prasowej.
Dodała, że pieniądze te mają wesprzeć firmy w spłacie zobowiązań. Chodzi o dopłaty do zaciągniętych pożyczek obrotowych i inwestycyjnych.
"Firmy będą mogły liczyć na wsparcie w spłacie odsetek. Mówimy zarówno o firmach małych i średnich, jak i o firmach dużych. Wysokość dopłaty będzie różniła się w zależności od wielkości firmy” - powiedziała Emilewicz.
Jak wyjaśnia w komunikacie resort rozwoju, w tym rozwiązaniu banki będą udzielać przedsiębiorstwom dotkniętym skutkami COVID-19 kredytów, a do odsetek dopłaci BGK ze środków budżetu państwa.
Kredytów tych będą udzielały banki, które zawrą umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Ich listę BGK opublikuje na swojej stronie internetowej.
Dopłaty stosowane będą do kredytów udzielanych przedsiębiorcom oraz podmiotom prowadzącym działalność w sektorze produkcji podstawowej produktów rolnych, którzy utracili płynność finansową, czyli zdolność do spłaty w terminie wymagalnych zobowiązań i są zagrożeni utratą płynności finansowej w związku z COVID-19.
Jak poinformował resort rozwoju, koszty wprowadzanych regulacji nie są możliwe do precyzyjnego oszacowania, ponieważ obecnie nie da się precyzyjnie określić ewentualnej liczby przedsiębiorców dotkniętych utratą płynności finansowej z powodu pandemii COVID-19. Przyjęty szacunek oparty jest na założeniu, że wartość udzielonych kredytów - z dopłatami wypłacanymi w okresie 12 miesięcy - nie przekroczy 32 miliardów złotych.
Zmiany w prawie zamówień publicznych
Emilewicz zaznaczyła, że kolejny pakiet dotyczy zmian w zakresie prawa zamówień publicznych.
"Dziś mamy dobre dane dotyczące produkcji w sektorze budowlanym. Sektor budowlany w marcu zarejestrował wzrost w stosunku do ubiegłego roku o ponad 3 proc. To jeden z tych niewielu sektorów, z którego dane są przedmiotem naszego zadowolenia. Chcielibyśmy, aby ten sektor nie utracił tempa i aby był nadal dźwignią rozwojową nawet w tym trudniejszym czasie" - powiedziała.
Podkreśliła, że sektor budowlany to oczywiście ogromne prace realizowane w ramach zamówień publicznych zarówno z funduszu dróg samorządowych, jak i większych realizowanych przez GDDKiA.
"W proponowanych przez nas zmianach po pierwsze ułatwiamy modyfikację umów z wykonawcami. Znosimy obowiązek żądania wadium w postępowaniach o szacunkowej wartości powyżej progów unijnych. Wprowadzamy obowiązek zapłaty wynagrodzenia w częściach bądź udzielania zaliczek w przypadku dłuższych umów. Obniżamy dopuszczalną wysokość zabezpieczenia, aby większą pulę firm dopuścić do możliwości realizowania zleceń" - tłumaczyła wicepremier.
"Ułatwiamy i umożliwiamy działanie Krajowej Izby Odwoławczej, która dziś praktycznie, jak cały wymiar sprawiedliwości nie może pracować" - dodała.
Z informacji Ministerstwa Rozwoju wynika, że celem zmian w zakresie Prawa Zamówień Publicznych jest odblokowanie Krajowej Izby Odwoławczej i ułatwienie realizacji przetargów w warunkach epidemii COVID-19, a także poprawa sytuacji wykonawców zamówień publicznych.
Resort wyjaśnił, że chce wprowadzić rozwiązania, które pozwalają na obniżenie kosztów udziału wykonawców w procedurach przetargowych, a także poprawę ich płynności finansowej na etapie realizacji umowy o udzielenie zamówienia publicznego.
Dlatego resort rozwoju przewiduje m.in.: zniesienie obowiązku żądania wadium w postępowaniach o szacunkowej wartości powyżej progów unijnych, czy wprowadzenie obowiązku zapłaty wynagrodzenia w częściach lub udzielania zaliczek w przypadku dłuższych umów o udzielenie zamówienia publicznego.
Ponadto obniżona ma być dopuszczalna wysokości zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Przewiduje się także ograniczenie dopuszczalności dokonywana potrąceń kar umownych z wynagrodzenia wykonawcy lub innej przysługującej mu wierzytelności, a także dochodzenia przez zamawiających zaspokojenia z zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
Założono także uzupełnienie przepisów dotyczących możliwości zmiany umów z wykonawcami w odpowiedzi na zdarzenia wywołane epidemią COVID-19. W tym celu ma być wprowadzone zawieszenie biegu terminu przedawnienia roszczeń zamawiających z tytułu kar umownych oraz terminu ważności zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
Kolejnym zaproponowanym rozwiązaniem będzie umożliwienie Krajowej Izbie Odwoławczej rozpoznawanie odwołań na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i uczestników postępowania, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. "Dzięki temu nastąpi odblokowanie zamrożonych przez stan epidemii postępowań w sprawie zamówień publicznych" - wyjaśniono.
pr/ gor/ mmu/ je/
