Za nami kwartał kontrastów na GPW. Z jednej strony wzrosty gigantów, z drugiej wyprzedaż maluchów, z jednej developed market, z drugiej problemy Altusa, które świetnie pokazały ułomność naszego rynku. Oto gwiazdy, które w okresie tym świeciły przy Książęcej najjaśniej i porażki, które inwestorów bolały najbardziej.


Bardzo ciężko jest przypiąć minionemu kwartałowi jednoznaczną łatkę. WIG20 przez ostatnie trzy miesiące urósł o 7 proc., co jest najlepszym wynikiem pośród głównych indeksów europejskich giełd. Nasze blue chipy niemal dorównały indeksom z USA i Japonii, gdzie trwa hossa z prawdziwego zdarzenia. Czar jednak pryska, gdy spojrzymy na wynik sWIG-u, który w okresie lipiec-wrzesień spadł o 9,5 proc. Tutaj znów próżno we wspomnianej grupie szukać indeksu gorszego.
Taki kontrast to oczywiście w sporej mierze pochodna problemów Altusa, umorzeń oraz paniki inwestorów z całą historią związanej. Warto jednak zauważyć, że rynek rozjeżdża się od dłuższego czasu. sWIG słabo prezentował się już w 2017 roku, w 2018 zaś zamiast odrabiać straty, jeszcze je pogłębia. Problem powiększa niewielka płynność na małych spółkach i niewielkie zainteresowanie nimi ze strony zagranicznych graczy, którzy odpowiadają za większość obrotu na warszawskiej GPW. Wrześniowy awans GPW do grona rynków rozwiniętych wcale tej luki nie zasypie, efekt może być nawet odwrotny.
| Stopy zwrotu za III kwartał głównych indeksów europejskich giełd oraz wybranych giełd światowych | ||
|---|---|---|
| Indeks | Kraj | Stopa zwrotu |
| NIKKEI 225 | Japonia | 8,14% |
| S&P 500 INDEX | USA | 7,20% |
| WIG20 | Polska | 7,01% |
| LUXEMBOURG LuxX INDEX | Luksemburg | 6,78% |
| OMX STOCKHOLM 30 INDEX | Szwecja | 6,64% |
| SWISS MARKET INDEX | Szwajcaria | 5,56% |
| BUCHAREST BET INDEX | Rumunia | 4,03% |
| OMX HELSINKI 25 INDEX | Finlandia | 3,75% |
| BIST 100 INDEX | Turcja | 3,56% |
| PRAGUE STOCK EXCH INDEX | Czechy | 3,54% |
| RUSSIAN RTS INDEX $ | Rosja (dolarowy) | 3,28% |
| CAC 40 INDEX | Francja | 3,19% |
| BUDAPEST STOCK EXCH INDX | Węgry | 2,89% |
| AUSTRIAN TRADED ATX INDX | Austria | 2,71% |
| SLOVAK SHARE INDEX | Słowacja | 1,78% |
| OMX COPENHAGEN 20 INDEX | Dania | 1,78% |
| BLOOMBERG EUROPEAN 500 | Europa | 0,76% |
| MALTA STOCK EXCHANGE IND | Malta | 0,52% |
| BEL 20 INDEX | Belgia | -0,35% |
| AEX-Index | Holandia | -0,37% |
| DAX INDEX | Niemcy | -0,48% |
| SOFIX INDEX | Bułgaria | -1,56% |
| FTSE 100 INDEX | Wlk. Brytania | -1,66% |
| Ukrainian Equities Index | Ukraina | -1,75% |
| CROATIA ZAGREB CROBEX | Chorwacja | -1,89% |
| IBEX 35 INDEX | Hiszpania | -2,43% |
| OMX VILNIUS OMXV | Litwa | -2,91% |
| PSI 20 INDEX | Portugalia | -3,06% |
| OMX TALLINN OMXT | Estonia | -3,63% |
| FTSE MIB INDEX | Włochy | -4,23% |
| Slovenian Blue Chip Idx | Słowenia | -5,63% |
| IRISH OVERALL INDEX | Irlandia | -6,59% |
| OMX RIGA OMXR | Łotwa | -7,51% |
| Athex Composite | Grecja | -8,70% |
| sWIG80 | Polska | -9,50% |
| Źródło: Bloomberg | ||
I to właśnie wspomniany Altus należy wymienić jako głównego przegranego kwartału. Po zatrzymaniu byłych członków zarządu spółki podejrzanych o wyrządzenie szkody majątkowej GetBackowi (sprzedaż akcji EGB z Altusa do GetBacku), ruszyła lawina. Umowę o prowadzenie funduszy wycofał Norges Bank, z planów połączenia z Altusem wycofał się Esalliens TFI, pojawiła się plotka dotycząca możliwej utraty przez Altusa i Trigona licencji, a sam Altus zamknął sześć subfunduszy. W efekcie w pięć sesji Altus stracił trzy czwarte swojej giełdowej wartości. W całym trzecim kwartale Altus stracił łącznie 67,2 proc., co jest drugim najgorszym wynikiem pośród spółek notowanych w ramach WIG-u.
W związku z falą umorzeń i obawami dotyczącymi konieczności dalszego sprzedawania akcji, problem rozlał się na spółki, w których Altus był obecny. W gronie najgorszych inwestycji kwartału znajdziemy m.in. spółkę Toya, w której Altus posiada 10,4 proc., a która w III kwartale straciła 50 proc. 40 proc. stracił Elektrotim, blisko 20 proc. Comp i Oponeo, 17 proc. zaś Dębica. Wszystko to spółki z ponad 10-proc. udziałem Altusa, wszystkie mocno traciły tuż po zatrzymaniu byłych członków zarządu, mimo że z samych spółek nie napływały negatywne informacje.
Spadki nie tylko "altusowe"
Tracili nie tylko altusowcy, "parzył" także Trigon. Trzecią najsłabszą spółką w naszym zestawieniu jest Grodno, które potaniało o 65 proc. Oczywiście nie wszystko można zrzucić na obecność TFI w akcjonariacie (więcej o przypadku Grodna pisaliśmy w artykule "Załamanie kursu Grodna"), jednak na przełomie sierpnia i września na rynku widać było, że obecność w akcjonariatach Altusa i Trigona tworzyła negatywną atmosferę wokół spółek. W okresie czerwiec-sierpień klienci wycofali z obu TFI łącznie 2 mld zł, szczyt zamieszania przypadał jednak na wrzesień. Jak informował "Puls Biznesu", z 15 FIZ-ów Altusa klienci chcą wycofać 78 proc. ich aktywów.
| Porażki III kwartału | ||
|---|---|---|
| Spółka | Stopa zwrotu od początku roku (%) | Stopa zwrotu w III kwartale (%) |
| MEDICALGORITHMICS SA | -76,9146 | -69,0904 |
| ALTUS TFI SA | -81,1395 | -67,2131 |
| GRODNO SA | -66,5286 | -64,8696 |
| BRITISH AUTOMOTIVE HOLDING SA | -77,4792 | -62,2222 |
| INTERMA TRADE SA | -61,9632 | -51,1811 |
| GETIN HOLDING SA | -80,4348 | -50,9091 |
| GLOBAL COSMED SA | -59,1346 | -50,2924 |
| KDM SHIPPING PLC | -68,593 | -50 |
| TOYA SA | -28,1644 | -49,9468 |
| TXM SA | -73,75 | -49,6 |
| MW TRADE SA | -48,521 | -45,1429 |
| WORK SERVICE SA | -77,1972 | -44,8276 |
| IDEA BANK SA | -84,4857 | -43,3754 |
| GETIN NOBLE BANK SA | -64,8148 | -43 |
| RAFAKO SA | -55,9551 | -41,4925 |
| Źródło: Bloomberg | ||
Największy spadek w III kwartale spośród spółek notowanych w ramach indeksu WIG zaliczyło jednak Medicalgorithmics. Notowania spółki stopniały w trzy miesiące aż o 69 proc. Spółce pogorszyły się wyniki, a dodatkowo pojawiło się ryzyko, że nowa aplikacja Apple będzie stanowiła solidną konkurencję dla jej produktu. Problemy Medicalgorithmics świetnie podsumowała decyzja z 1 października o rozpoczęciu przeglądu opcji strategicznych.
Gwiazdy z odzysku
Wśród gwiazd najmocniej błyszczała zaś ta Baltony. Spółka urosła w III kwartale o 81 proc. W maju spółka podpisała kluczową dla niej ugodę z PPL dotyczącą najmu powierzchni na Lotnisku Chopina. Przy okazji podpisano także pakiet łącznie 14 umów najmu powierzchni handlowych, obejmujących 14 sklepów w obu terminalach lotniska, o łącznej wartości 710 mln zł. Spółka liczy, że pierwsze efekty będą widoczne już w wynikach za IV kwartał i, jak widać po kursie, inwestorzy w to uwierzyli.
| Gwiazdy III kwartału | ||
|---|---|---|
| Spółka | Stopa zwrotu od początku roku (%) | Stopa zwrotu w III kwartale (%) |
| BALTONA SA | 196,43 | 81,22 |
| ELEMENTAL HOLDING SA | -35,78 | 55,21 |
| EUCO SA | -51,18 | 50,75 |
| HENRYK KANIA SA | -5,52 | 42,71 |
| GRUPA LOTOS SA | 31,90 | 39,65 |
| PROTEKTOR SA | 19,80 | 35,66 |
| INTERSPORT POLSKA SA | -10,87 | 34,87 |
| PZ CORMAY SA | -30,92 | 28,05 |
| GPW SA | 0,27 | 27,69 |
| TRAKCJA SA | -52,64 | 26,99 |
| ORLEN SA | -1,30 | 26,81 |
| CNT SA | 31,03 | 26,39 |
| TEN SQUARE GAMES SA | 26,01 | |
| AGROTON PUBLIC LTD | -19,21 | 25,85 |
| KONSORCJUM STALI SA | -1,10 | 25,55 |
| Źródło: Bloomberg | ||
O 55 proc. wzrósł kurs Elemental Holdingu i był to drugi wynik w składzie WIG-u. Co ciekawe, Elemental początkowo też mocno tracił na zamieszaniu z Altusem. TFI w akcjonariacie spółki ma aż 26,2 proc. Spółka po pierwszych spadkach przypomniała sobie jednak o transparentności i zaczęła uświadamiać rynek, że to wcale nie akcje Altusa, ale zarządzane przez Altusa akcje prezesa, które nie są zagrożone problemami TFI. Kurs odżył, dodatkowo sam prezes dokupił kilka pakietów akcji i Elemental z Altusem utożsamiany być przestał.
Mocne banki i paliwa, słabość chemii
Co ciekawe, w pierwszej jedenastce najmocniejszych w III kwartale przedstawicieli WIG-u, aż sześć w 2018 roku jest pod kreską. III kwartał był więc dla nich okresem nie tyle wzrostu, co odrabiania wcześniej poniesionych strat. W gronie tym znalazł się także Orlen, który zyskał 27 proc. Te dwie spółki poprowadziły w górę indeks WIG-Paliwa, który w omawianym okresie zyskał 22 proc. i był najmocniejszym indeksem branżowym na całej GPW.
Dobrze poradziły sobie także banki, które poprawiają wyniki. Indeks WIG-Banki, z racji dużej reprezentacji branży wśród dużych spółek, jest kluczowy nie tylko dla indeksu WIG20, ale i dla całego WIG-u. Wzrost banków o 9,1 proc. wydatnie przyczynił się więc do tego, że WIG20 pozytywnie wyróżniał się na tle Europy. Ponownie potwierdziło się giełdowe powiedzenie, że "nie ma hossy na GPW bez banków".
Rozczarowały z kolei spółki budowlane i chemiczne. WIG-Chemia stracił w III kwartale aż 17 proc. To przede wszystkim efekt fatalnego kwartału Grupy Azoty (-25 proc.). Spółka ma problem z marżami z nawozów, rynek też negatywnie przyjął informację o przejęciu Compo Expert za 235 mln euro. W III kwartale tracił jednak także i Ciech, którego akcje potaniały o blisko 10 proc. Z kolei wśród spółek budowlanych (indeks branżowy stracił 11,5 proc.) negatywnie na notowania wpływają przede wszystkim rosnące koszty, które zmniejszają marżę bądź nawet sprawiają, że część kontraktów jest nierentowna.
































































