Parlament Węgier przyjął rezygnację prezydent Katalin Novak, która ustąpiła z urzędu w następstwie skandalu związanego z ułaskawieniem osoby tuszującej pedofilię. Nowa głowa państwa ma być wybrana jeszcze w poniedziałek.
Za przyjęciem rezygnacji Novak głosowało 196 posłów, nikt nie był przeciw. Przewodniczący parlamentu ogłosił również wygaśnięcie mandatu byłej minister sprawiedliwości Judit Vargi, która wycofała się z polityki; Zgromadzenie Narodowe liczy więc obecnie 198 posłów.
Novak została wybrana na prezydenta w marcu 2022 roku. Wcześniej zajmowała m.in. stanowisko sekretarza stanu ds. rodziny i młodzieży, a następnie ministra bez teki ds. rodziny w rządzie Viktora Orbana.
Prezydent ogłosiła 10 lutego swoją rezygnację ze stanowiska w atmosferze skandalu. Oficjalne pismo z decyzją o rezygnacji przesłała dwa dni później na ręce przewodniczącego parlamentu.
Novak ułaskawiła byłego wicedyrektora domu dziecka w Bicske na północy Węgier, skazanego na trzy lata i cztery miesiące za pomoc w tuszowaniu przestępstw pedofilskich swojego szefa.
Do ułaskawienia doszło pod pretekstem wizyty papieża Franciszka w Budapeszcie w kwietniu 2023 roku, ale sprawa wyszła na jaw dopiero w zeszłym tygodniu. Novak darowała również wówczas karę skrajnie prawicowemu aktywiście Gyorgy’owi Budahazy’emu, skazanemu za terroryzm.
Decyzja prezydent wywołała duże poruszenie w węgierskim społeczeństwie. Sama Novak przez tydzień od pojawienia się informacji o ułaskawieniu unikała komentarzy, nie informując o uzasadnieniu podjętej prawie rok temu decyzji.
Przed i po rezygnacji w Budapeszcie miały miejsce antyrządowe demonstracje w związku z ułaskawieniem. W piątek 16 lutego na placu Bohaterów protestowało kilkadziesiąt tysięcy osób.
To nie pierwsza głowa państwa wskazana przez rządzący Fidesz, która została w ostatnich latach zmuszona do ustąpienia. Wcześniej, w 2012 roku z urzędu prezydenta zrezygnował Pal Schmitt, który dwa lata wcześniej był kandydatem Fideszu; podał się do dymisji w związku ze sprawą plagiatu swojej pracy doktorskiej.
Tamas Sulyok nowym prezydentem Węgier
Parlament Węgier wybrał w poniedziałek prezesa Trybunału Konstytucyjnego Tamasa Sulyoka na nowego prezydenta kraju. Zastąpi on Katalin Novak, która zrezygnowała w atmosferze skandalu po ułaskawieniu osoby tuszującej pedofilię.
Sulyoka poparło 134 posłów Zgromadzenia Narodowego, które po rezygnacji byłej minister sprawiedliwości Judit Vargi liczy 198 deputowanych. Przeciwko zagłosowało 5 posłów, nikt się nie wstrzymał.
Sulyok był jedynym kandydatem, wystawionym przez rządzącą koalicję Fidesz-KDNP. Pozostałe kandydatury nie zdobyły poparcia jednej piątej posłów, dlatego nie zostały formalnie zgłoszone.
Cześć opozycji wyszła wcześniej z sali, bojkotując głosowanie, ponieważ domagała się przeprowadzenia wyborów bezpośrednich; jej przedstawiciele nie wrócili też na ogłoszenie wyników i przemówienie prezydenta elekta.
Spośród polityków opozycji Sulyokowi pogratulowali jedynie lider Zielonych (LMP) Peter Ungar oraz przewodniczący skrajnie prawicowej partii Ruch Naszej Ojczyzny (Mi Hazank) Laszlo Toroczkai.
W galerii w sali obrad miejsce zajęli byli prezydenci Janos Ader i Pal Schmitt. Z kolei Katalin Novak, której rezygnacja został przyjęta przez parlament wcześniej tego samego dnia, nie była obecna.
Tamas Sulyok (ur. w 1956 roku) jest prawnikiem, od 2014 roku członkiem Trybunału Konstytucyjnego, a od 2016 roku jego prezesem. Będzie siódmym prezydentem kraju po upadku komunizmu i drugim – po zmarłym w zeszłym roku Laszlo Solyomie – który wcześniej przewodniczył Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Prezydent elekt obejmie urząd 5 marca.
Z Budapesztu Marcin Furdyna
