Poronienie ciąży lub urodzenie martwego dziecka niewątpliwie wiąże się dla kobiety z wielką traumą. W takiej sytuacji kobieta zmierza się z ogromnymi emocjami, warto jednak, żeby znała prawa, które przysługują jej po urodzeniu martwego dziecka lub po poronieniu.
Urodzenie martwego dziecka a poronienie
W kodeksie pracy brak jest definicji porodu i rozróżnienia między poronieniem a urodzeniem martwym. Datą graniczną jest jednak 22. tydzień ciąży. Jeśli strata dziecka nastąpi przed 22. tygodniem ciąży, przyjmuje się, że jest to poronienie. Rozróżnienie to jest istotne z punktu widzenia dokumentacji medycznej. Bowiem podstawą wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest akt urodzenia dziecka (z adnotacją o urodzeniu martwym). Z kolei akt urodzenia dziecka jest sporządzany przez urząd stanu cywilnego na podstawie zgłoszenia urodzenia dziecka.
W orzecznictwie dotyczącym prawa pracy przeważa pogląd, iż ubezpieczona, która utraciła dziecko po 22. tygodniu ciąży, nabywa prawo do urlopu macierzyńskiego. Wcześniej mamy do czynienia z poronieniem, za które urlop macierzyński nie przysługuje.
W przypadku urodzenia martwego dziecka i posiadania aktu urodzenia (zgonu) pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego. W przypadku poronienia przysługuje jedynie zasiłek chorobowy.
Zasiłek chorobowy w przypadku poronienia
Jeśli do poronienia dojdzie w czasie trwania zwolnienia lekarskiego, od następnego dnia po poronieniu pracownicy przysługuje zasiłek chorobowy w wysokości 80% podstawy wymiaru lub 70% podstawy wymiaru, w przypadku gdy przebywa ona w szpitalu.
Celem naliczenia zasiłku chorobowego pracownica powinna dostarczyć pracodawcy zaświadczenie lekarskie zawierające dane dotyczące daty poronienia, niezdolności do pracy na druku ZUS ZLA, a także informację, czy przebywała w szpitalu, jeśli zdarzenie miało miejsce w czasie zwolnienia lekarskiego.
W czasie ciąży pracownica może pobierać zasiłek chorobowy przez 270 dni. W przypadku poronienia okres zasiłkowy zostaje jednak skrócony do 182 dni. Jeśli pracownica pobierała świadczenie chorobowe dłużej niż 182 dni, zasiłek przysługuje jej wtedy wyłącznie do dnia, w którym stwierdzono poronienie. Pracownica, która po tym zdarzeniu w dalszym ciągu jest niezdolna do pracy, może wystąpić o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Jego wysokość stanowi 90% podstawy wymiaru zasiłku przez pierwsze 3 miesiące i 75% podstawy za pozostały okres niezdolności do pracy.
Urlop macierzyński po śmierci dziecka
Zgodnie z art. 1801 Kodeksu pracy, w razie urodzenia martwego dziecka lub jego zgonu przed upływem 8. tygodnia życia, przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.
W razie zgonu dziecka po upływie 8. tygodnia życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.
Pracownica, która zdecyduje się skorzystać z urlopu macierzyńskiego, nie musi wykorzystywać go w całości. Urlop musi trwać jednak minimum 7 dni. Czas jego rozpoczęcia liczy się od daty poronienia lub urodzenia martwego dziecka.
Wniosek o urlop macierzyński po śmierci dziecka
Celem skorzystania z urlopu macierzyńskiego po śmierci dziecka pracownica musi złożyć u pracodawcy odpowiedni wniosek. Do wniosku należy dołączyć akt urodzenia dziecka, na którym powinna być zamieszczona dodatkowa informacja o urodzeniu martwym.
Zasiłek macierzyński po urodzeniu martwego dziecka
Zasiłek macierzyński po urodzeniu martwego dziecka przysługuje na takich samych zasadach, jak w przypadku urodzenia dziecka żywego. Wysokość zasiłku stanowi 100 proc. kwoty, która jest podstawą wymiaru.
Dokumentami uprawniającymi do otrzymania zasiłku macierzyńskiego są:
- zaświadczenie lekarskie, stwierdzające przewidywaną datę porodu za okres przed porodem,
- odpis skrócony aktu urodzenia dziecka oraz zaświadczenie płatnika składek.
Fakt urodzenia martwego dziecka należy zgłosić w ciągu 3 dni. W takiej sytuacji sporządza się akt urodzenia z adnotacją w rubryce „Uwagi”, że dziecko urodziło się martwe. W takiej sytuacji nie sporządza się aktu zgonu.
Odszkodowanie za urodzenie martwego dziecka ZUS
Jeśli rodzice po urodzeniu martwego dziecka zdecydują się na jego pochówek, mogą otrzymać zasiłek pogrzebowy z ZUS w wysokości 4000 zł. Wniosek o świadczenie należy złożyć do ZUS na specjalnym druku (ZUS Z-12) wraz z:
- odpisem skróconym aktu urodzenia dziecka
- oryginałami rachunków poniesionych kosztów pogrzebu.
