Poszerzanie współpracy z mediami, kontynuowanie pracy nad podstawą programową dla dwóch ekonomicznych przedmiotów w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych - to niektóre z działań, które zapowiadają przedstawiciele Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej w przyszłym roku.
W siedzibie Polskiej Agencji Prasowej przedstawiciele Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej (KCEE) podkreślali potrzebę zwiększania świadomości finansowej Polaków w różnym wieku - od najmłodszych do seniorów.
Rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie Piotr Wachowiak ocenił, że rok 2026 jest rokiem historycznym.
"W tym roku szkolnym będzie pierwszy raz matura z przedmiotów biznes i zarządzanie. Rzeczywiście o to walczyliśmy przez dłuższy czas" - zauważył.
Ocenił, że uchwalenie przez Senat roku 2024 jako roku edukacji ekonomicznej było przełomem.
"Poziom edukacji ekonomicznej naszego społeczeństwa jest na niskim poziom. Ważne jest, żebyśmy podejmowali wspólnie wiele inicjatyw, bo samodzielnie nic nie osiągniemy - podkreślił Piotr Wachowiak.
Zwrócił uwagę na inicjatywy w tym zakresie, w których uczestniczy lub organizuje SGH, m.in. uniwersytet dziecięcy, czy Otwarty Uniwersytet Ekonomiczny. W ich ramach dzieci i dorośli mogą pozyskiwać darmową wiedzę ekonomiczną.
Prezes Fundacji Warszawskiego Instytutu Bankowości, a zarazem przewodniczący KCEE Waldemar Zbytek zaznaczył, że wprowadzenie matury z przedmiotu ekonomicznego nie było przypadkiem, a wynikiem presji wielu środowisk.
Wskazał też na działania, które Centrum podejmowało w ubiegłych latach na rzecz zwiększenia edukacji ekonomicznej. To m.in. spotkanie z delegacją z USA, która zajmuje się edukacją finansową, prace nad ustawą o spółdzielczości uczniowskiej, czy liczne warsztaty, konferencje i seminaria poświęcone tematyce edukacji ekonomicznej.
"Te wszystkie elementy, które zainicjowane zostały w ramach naszych prac, a które właśnie wchodzą w życie, to pewien schemat, który mamy nadzieję zbuduje model, który kompleksowo będzie wprowadzał wiedzę, kompetencje, ale i postawy do polskiego społeczeństwa w zakresie finansów, ekonomii i przedsiębiorczości" - dodał Zbytek.
Wiceprzewodnicząca KCEE, prezes Fundacji Młodzieżowej Przedsiębiorczości Małgorzata Sobkowicz zauważyła, że od 1 września w szkołach podstawowych pojawił się moduł edukacji ekonomiczno-finansowej, aby uczniowie od najmłodszych lat rozwijali praktycznie umiejętności, np. planowanie swoich wydatków, czy ocenę decyzji finansowych.
"Chodzi tutaj przede wszystkim o kompetencje finansowe, które powinny stać się stałym elementem edukacji, a nie wiedzą zdobytą po prostu przypadkowo" - podkreśliła.
Zapowiedziała też, że w najbliższych tygodniach do wszystkich szkół podstawowych w Polsce trafi pakiet materiałów do edukacji finansowej. Ma on być wsparciem przy wdrażaniu edukacji ekonomicznej.
"Chcemy, aby ta edukacja finansowa nie była wyłącznie zapisem ale praktycznym zastosowaniem podczas lekcji i rzeczywiście trafiała do pracy w szkołach - dodała.
Prezes zarządu fundacji GPW, wiceprzewodnicząca KCEE Alina Bączar, poinformowała, że w przyszłym roku Centrum zamierza zorganizować Dzień Edukacji Finansowej we współpracy z fundacją GPW. Jak dodała, dzień ten będzie zawierał zarówno moduły skierowane do młodzieży, ale także do dorosłych.
Planowane są m.in. panele edukujące początkujących inwestorów giełdowych o wszystkich notowanych na giełdzie instrumentach oraz o zasadach zarządzania portfelem. Wskazała też na szkolenia dla nauczycieli, pracę nad nową podstawą programową dla szkół ponadpodstawowych i podstawowych oraz wsparcie wdrażania przepisów ustawy o spółdzielczości uczniowskiej.
Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich oraz przewodniczący rady programowej KCEE, zauważył, że bezpieczeństwo ekonomiczne Polaków, w tym większa wiedza w tym zakresie, jest kluczowe z wielu względów. Wskazał, że poziom świadomości ekonomicznej Polaków należy do jednego z najniższych w całej Unii Europejskie, choć powoli to się zmienia. Dodał, że chodzi o niską świadomość zarządzania swoimi finansami, co przekłada się na brak nawyku Polaków do długoterminowego oszczędzania.
"Polacy przede wszystkim skupiają się na oszczędzaniu krótkoterminowym i bardzo słabo myślą o swoim właściwym zabezpieczeniu na lata. Tu wcale nie chodzi o to jaka jest wielkość zarobków. Chodzi o to, żeby te nawyki właściwie w Polakach zaczęły funkcjonować na wzór (nawyków) skandynawskich" - powiedział.
Innym punktem - jak wskazał Białek - jest świadomość dotycząca cyberbezpieczeństwa. Zwrócił uwagę, że polskie banki są jednymi z najbardziej zaawansowanych technologicznie instytucji finansowych, co wystawia Polaków na zagrożenia związane z cyberprzestępcami. Z tego powodu - jak przekonywał - równie istotna jest edukacja w zakresie higieny cyfrowej i cyberbezpieczeństwa.
Zastępca dyrektora generalnego PAP Paweł Kostrzewa podkreślił, że misją Agencji jest informowanie, a tym samym edukowanie społeczeństwa.
"PAP ma niemal 110 lat, a o tym co dzieje się w kraju i za granicą informuje od grubo ponad 100 lat. Traktujemy to jako swoje naturalne środowisko. (...) Chcemy rzetelnie, sumiennie, uczciwie i sprawiedliwie informować o tym wszystkim, co się dzieje" - powiedział.
Jego zdaniem, Agencja może pełnić rolę „referencyjną”, tworzącą informację źródłową i sprawdzoną.
"Swoją rolę postrzegamy jako rzetelną informację, wysokiej jakości fact checking oraz przeciwdziałanie dezinformacji" - wyjaśnił Kostrzewa.
Reforma „Kompas Jutra” wprowadza do szkół podstawowych moduł ekonomiczno-finansowy. W życie wchodzą przepisy dotyczące spółdzielni uczniowskich, które stworzą szkołom warunki do praktycznej nauki przedsiębiorczości. Do końca września wszystkie szkoły podstawowe w Polsce otrzymają pakiet materiałów do edukacji finansowej uczniów klas IV–VIII.
Moduł ekonomiczno-finansowy obejmuje m.in. planowanie wydatków, oszczędzanie oraz rozumienie mechanizmów rynkowych. Nie będzie to odrębny przedmiot – celem modułu jest łączenie wiedzy z różnych dziedzin i odnoszenie jej do sytuacji, z którymi uczniowie spotykają się w codziennym życiu. Już na wczesnym etapie edukacji dzieci będą zdobywać umiejętności, które w przyszłości pomogą im podejmować bardziej świadome decyzje finansowe i lepiej dbać o własne bezpieczeństwo ekonomiczne.
"Bezpieczeństwo ekonomiczne Polaków jest kluczowe z wielu względów. Zacznę może od tego, że przede wszystkim, jak pokazują dane, poziom świadomości ekonomicznej Polaków należał – bo to się jednak powoli zmienia – do jednego z najniższych w całej Unii Europejskiej" - powiedział Tadeusz Białek, Przewodniczący Rady Programowej KCEE i prezes Związku Banków Polskich.
Kolejnym ważnym elementem zmian jest nowelizacja Prawa oświatowego dotycząca spółdzielni uczniowskich. Spółdzielczość uczniowska, obecna w polskich szkołach od ponad wieku, zyskuje ustawowe umocowanie i jasne zasady funkcjonowania.
"Ustawowe umocowanie spółdzielni uczniowskich to ważny krok w kierunku konsekwentnej odbudowy praktycznej edukacji ekonomicznej i przedsiębiorczości. Chcemy, aby polska szkoła pozwalała młodzieży w sposób bezpieczny i profesjonalny realizować wspólne pomysły, budując kapitał społeczny, który jest niezbędny dla rozwoju Polski" - powiedział prezes Fundacji Warszawski Instytut Bankowości Waldemar Zbytek.
"To bardzo ważna zmiana. Przepisy ułatwią prowadzenie tej działalności, między innymi korzystanie z rachunków bankowych czy płatności bezgotówkowych. Spółdzielnia uczniowska to przede wszystkim praktyczna lekcja ekonomii" – dodała Małgorzata Sobkowicz.
W ocenie uczestników konferencji, ważną rolę w edukacji ekonomicznej odgrywają media. To za ich pośrednictwem wiedza o gospodarce i finansach może docierać do szerokiego grona odbiorców. Kluczowe jest jednak, aby była przekazywana zrozumiałym językiem, a jednocześnie bez nadmiernych uproszczeń. Równie istotną rolę ma środowisko naukowe, które dostarcza wiedzy, analiz oraz kontekstu pozwalających lepiej rozumieć złożone procesy gospodarcze.
"Naszym problemem jest to, że mówimy językiem zbyt hermetycznym. I to nie dotyczy tylko ekonomii, ale dotyczy pewnie wszystkich nauk. Bo naukowcy mają to do siebie, żeby mówić właśnie takim językiem bardzo specjalistycznym, hermetycznym. Właśnie powinniśmy w drugą stronę iść. Mówić językiem prostym, językiem zrozumiałym dla naszych odbiorców. Chodzi o to, żeby zaszczepić chęć do pozyskiwania wiedzy ekonomicznej" – podkreślił Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. (PAP Biznes)
jls/ pr/
