Pakiet paliwowy demoluje szarą strefę

Pakiet paliwowy Ministerstwa Finansów w kilka miesięcy dokonał rewolucji rynku paliw w Polsce. Legalna sprzedaż wystrzeliła, a szara strefa, która okazała się dwa razy większa, niż zakładali eksperci, została potężnie zdławiona. Zadowolone mogą być legalnie działające firmy, głównie państwowe koncerny.

(fot. dolgachov / YAY Foto)

Wprowadzony od 1 sierpnia minionego roku pakiet paliwowy (nowelizacji ustaw o VAT i akcyzie, Prawa energetycznego oraz ustawy o zapasach paliw) miał uporządkować zasady przywozu paliw do kraju oraz znacznie ograniczyć szarą strefę na rynku. Ministerstwo Finansów, powołując się na Polską Organizację Przemysłu i Handlu Naftowego szacowało, że wynosi ona na rynku diesla nawet 15%. 

Efektem miało być uszczelnienie pobór podatku VAT, a tym samym zwiększenie dochodów budżetowych o 2-2,5 mld zł rocznie. Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na poselską interpelację podaje pierwsze dokładne efekty wprowadzenia pakietu paliwowego. Trzeba przyznać, że są ogromne.

Co się zmieniło?

Główną zmianą jest doprowadzenie do sytuacji, w której każdy podmiot dokonujący do Polski nabycia paliw z krajów Unii Europejskiej jest podatnikiem VAT. Nowe regulacje wymagają, by koncesje na obrót paliwami z zagranicy przyznawane były wyłącznie podmiotom, które mają w Polsce siedzibę lub oddział.

Pakiet ustaw  wprowadził także tzw. przyspieszony VAT. Teraz musi być on zapłacony w ciągu 5 dni od przywozu paliwa do kraju, a nie miesiąc lub kwartał po sprzedaży. Odpowiedzialnym za jego pobór jest tzw. zarejestrowany odbiorca (podmiot, który może dokonywać nabycia paliw z zagranicy, bez ponoszenia kosztów akcyzy, na rzecz innych podmiotów) lub skład podatkowy (miejsce, w którym wyroby akcyzowe są produkowane, magazynowane, przeładowywane i wprowadzane na rynek z zastosowaniem zawieszonej akcyzy do czasu opuszczenia ich ze składu).

Uregulowano także zasady dokonywania przez zarejestrowanych odbiorców i składy podatkowe nabyć paliw na rzecz innych podmiotów. Obecnie mają już one obowiązek sprawdzić, z jakim zleceniodawcą mają do czynienia. Muszą one sprawdzić, czy taki nabywca posiada m.in. koncesję na obrót paliwami oraz posiada siedzibę w Polsce. Nowe warunki pozwalaj identyfikować właściciela paliwa, a tym samym podmiot zobowiązany do zapłaty podatku VAT.

Skok sprzedaży o 30%

W pierwszych trzech miesiącach od wprowadzenia pakietu paliwowego odnotowano gwałtowny wzrost legalnej sprzedaży paliw płynnych. W sierpniu 2016 roku według Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego nastąpił skokowy wzrost sprzedaży paliw o 29%, we wrześniu o 26%, a w październiku o 17% w porównaniu do analogicznych okresów z poprzedniego roku.

Potwierdzają to także sprawozdania finansowe państwowych koncernów. Lotos w swoim sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2016 roku podał, że sprzedaż paliw i oleju napędowego wzrosła w lipcu odpowiednio 0,9% i 1,9%. Natomiast w kolejnym miesiącu gwałtownie wzrosła odpowiednio o 19,6% i 21,9%. Raport przedstawiający wyniki finansowe PKN Orlen za IV kwartał minionego roku informuje natomiast o wzroście konsumpcji w Polsce oleju napędowego o 24% rok do roku.  

Ministerstwo Finansów informuje także, że wzrost legalnej sprzedaży paliw widzi także w strukturze wpływów akcyzy. Nastąpił wyraźny wzrost tzw. akcyzy krajowej. Odnotowano natomiast spadek o 57% wpływów z akcyzy płaconej od nabycia paliw z krajów UE. 

(Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów (Rafał Mundry / Bankier.pl))


Ubytek wpływów do państwowej kasy z akcyzy płaconej z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (możliwość dokonywania potencjalnych „karuzel VAT”) równoważony jest więc wzrostem wpływów od sprzedanych wyrobów akcyzowanych w kraju (brak możliwości  „karuzel VAT”). Na koniec listopada minionego roku wpływy z akcyzy za ostatnie 12 miesięcy ogółem okazały się rekordowo duże. Były one o 2,9 mld zł większe niż rok wcześniej.   

Odbiorcy masowo rezygnują z handlu paliwami

W okresie od sierpnia do grudnia 2016 roku odnotowano spadek o 63% nabyć z krajów Unii oleju napędowego (ON) do Polski przez zarejestrowanych odbiorców.  W tym samym czasie o 56% nastąpił także spadek nabyć z krajów Unii Europejskiej w przypadku benzyn - podaje Ministerstwo Finansów, sugerując, że zarejestrowani odbiorcy świadomie uczestniczyli w procederze nielegalnego obrotu paliwem, a po wprowadzeniu pakietu paliwowego zrezygnowali z tego procederu. 

Ta luka na rynku została jednak szybko wypełniona. W związku z ogromnym wzrostem sprzedaży paliw z legalnych źródeł od sierpnia do grudnia zeszłego roku odnotowano natomiast wzrost nabyć paliw realizowanych przez składy podatkowe (tzw. koncernowe) w ramach oficjalnego importu o 76% w stosunku do analogicznego okresu zeszłego roku.

Wielkość nabyć wewnątrzwspólnotowych do Polski olejów napędowych, w litrach
2015 2016
miesiąc zarej. odbiorca składy podatkowe (tzw. koncernowe) zarej. odbiorca składy podatkowe (tzw. koncernowe)
sierpień 310 155 377 98 976 526 91 963 396 157 411 654
wrzesień 342 418 373 149 959 571 139 064 370 215 381 431
październik 332 550 407 125 538 906 124 066 470 196 994 181
listopad 299 974 263 114 184 968 128 585 707 235 273 580
grudzień 277 699 382 90 624 941 98 543 916 212 936 448
Razem 1 562 797 802 579 284 912 582 223 859 1 017 997 294
-63% 76%
Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów. (Rafał Mundry / Bankier.pl)  

Krajowi producenci paliw z roku na rok zwiększali eksport oleju napędowego rocznie nawet od 140% do 300%, ponieważ nie byli w stanie sprzedać całości produkcji w kraju. W okresie od sierpnia do października, ten eksport spadł o 47% - wszystko przez większe zapotrzebowanie ON na rynku krajowym.

Szara strefa dwa razy większa, niż szacowano

"Rozwiązania pakietu paliwowego w sposób zdecydowany ograniczyły oszustwa na rynku paliwowym wykorzystujące mechanizmy wewnątrzwspólnotowych nabyć paliw realizowanych za pośrednictwem zarejestrowanych odbiorców. Wzrost sprzedaży legalnej w sierpniu 2016 r. wskazuje, że udział szarej strefy w całości konsumpcji w Polsce wynosił ok. 30%" - ocenia Ministerstwo Finansów. Jeszcze w połowie zeszłego roku resort informował, że szarą strefę rynku paliw w Polsce szacuje na 15%. 

(Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów (Rafał Mundry / Bankier.pl))

Słowa Ministerstwa Finansów potwierdzają dane z poprzednich lat. Od sierpnia 2016 wielkość importu z krajów Unii Europejskiej dla benzyn i olejów napędowych realizowanych przez zarejestrowanych odbiorców na rzecz innych podmiotów drastycznie spadła. W samym pierwszym miesiącu obowiązywania pakietu paliwowego spadła ona o ponad 80%. Oznacza to, że o tyle spadła ilość przywożonych w cysternach do Polski paliw, które następnie miały być wprowadzone do sprzedaży.

Zmiany prawne w zakresie identyfikacji kolejnych uczestników realizowanego łańcucha dostaw paliw znacznie drastycznie aktywność zarejestrowanych odbiorców realizujących nabycia z krajów Unii na rzecz innych podmiotów gospodarczych.

Dzięki pakietowi paliwowemu, m.in. konieczności zapłaty podatku VAT przez zarejestrowanego odbiorcę w ciągu kilku dni przy jednoczesnym zobowiązaniu do weryfikacji i identyfikacji  faktycznego odbiorcy paliwa skutecznie wyeliminowano z obrotu znaczną część nielegalnego handlu paliw. Rewolucja na rynku paliw, która od sierpnia dokonała się w błyskawicznym tempie, uszczelniła obrót paliwami. O tym, jak mocno, przekonamy się w kolejnych miesiącach, śledząc wpływy budżetowe z akcyzy oraz VAT.

Rafał Mundry

Źródło:
Tematy:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
14 2 ~Nxnxnd

A teraz spojrzmy na tych ktorzy korzystali z tego. Firmy transportowe zgodnie z planem niemiec zaczna padac bo glowny koszt to paliwo, moze zamiast wprowadzac ciagle restrykcje wprowadzono by takie rozwiazania ze oszustwa bylyby nieoplacalne jednoczesnie dla uczciwych bylby nizsze podatki itp.

! Odpowiedz
2 3 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
2 8 ~EOT

"..każdy podmiot dokonujący do Polski nabycia paliw z krajów Unii Europejskiej" no ludzie...

! Odpowiedz
1 44 ~hehehehe

Ile stracila Polska przez ostatnie lata gdyz innym sie nie "chcialo" wprowadzic podobnego rozwiazania? Moze nie chcieli lub brali w tym udzial, albo byli za glupi ?

! Odpowiedz
4 49 ~Kokosz

Teraz należałoby wsiąść pod lupę firmy które nagle wycofalynsie z handlu i sprawdzić dlaczego przestało im się to opłacać.

! Odpowiedz
2 29 ~gość

To kiedy detaliczne ceny paliw w dół ?

! Odpowiedz
1 2 ~możejużNiedługo

"Analitycy rynkowi przestrzegają, że marzec będzie czasem przeceny ropy naftowej"

! Odpowiedz
4 10 ~mwa

Nigdy. Wcześniej zarabiali złodzieje teraz pieniądze idą do państwowej kasy. Z tego masz 500+.

! Odpowiedz
37 9 ~aaa

Przeczytałem i śmierdzi mi to propaganda. Bo ci co handlowali przez late lewym paliwem nagle nie maja pieniędzy na vat To co oni robili lub ile zarabiali ,tylko na wacki Panie mundry badz pan mundry. Wzrost sprzedaży w Polsce przez zmianę przepisów to nie ograniczenie szarej strefy tylko wyrugowanie eksportu ,teraz można czekać na wzrost cen na stacjach benzynowych i plajty stacji spoza sieciowek

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
3 37 ~jan

Jakoś czytasz i nic nie rozumiesz z tego. Skoro zmniejszył się przywóz lewego paliwa z zagranicy ,to zwiększyła się sprzedaż paliwa produkowanego w Polsce. Polskie koncerny wolą sprzedawać paliwa w kraju ,bo mają na nim większe zyski. Teraz zadanie dla urzędów skarbowych aby sprawdzić jak kształtowała się sprzedaż konkretnych firm . Jak na dłoni wyjdą przekręty tych których sprzedaż gwałtownie spadła. Ciekawe co zrobili z kasą którą zainkasowali . 30% lewego paliwa ? jak Tusk i jego banda mogli do tego dopuścić ,czyżby mieli udziały w tym intratnym biznesie?

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne

Porównaj oferty

Sprawdź, które banki pożyczą pieniądze na najlepszych warunkach, i ile wyniesie miesięczna rata kredytu.

Znajdź najbardziej zyskowną lokatę bankową. Określ najważniejsze cechy, a wyszukiwarka wybierze najlepsze oferty.