4 stycznia Komisja Papierów Wartościowych i Giełd udzieliła zezwolenia na utworzenie oraz dopuściła do publicznego obrotu certyfikaty inwestycyjne funduszu zamkniętego BPH Bezpieczna Inwestycja 2 zarządzanego przez BPH TFI. Oferującym jest Biuro Maklerskie Banku BPH. Do publicznego obrotu zostało wprowadzonych 2 500 000 certyfikatów serii A w cenie emisyjnej 100 złotych. Aby subskrypcja doszła do skutku nabywców musi znaleźć co najmniej 500 000 certyfikatów. Minimalna wartość oferty wynosi zatem 50 mln PLN, a maksymalna 250 mln PLN. Subskrypcja trwa od 24 stycznia do 18 lutego 2005 roku, przy czym zarząd TFI BPH może podjąć decyzję o przedłużeniu zapisów, jednak nie więcej niż o trzy tygodnie. Minimalny zapis opiewa na 10 certyfikatów. Zapisy można składać w oddziałach Banku BPH oraz Punktach Obsługi Klienta Biura Maklerskiego Banku BPH (w sumie ponad 460 placówek). W przypadku niepowodzenia emisji środki wpłacone przez inwestorów zostaną zwrócone (łącznie z opłatą manipulacyjną i odsetkami) w okresie 14 dni.
Fundusz zostaje utworzony na czas nieokreślony. Wprowadzenie certyfikatów funduszu do obrotu na rynku wtórnym (GPW w Warszawie) powinno nastąpić nie później niż 30 kwietnia 2005 roku. Fundusz zamierza wykupywać certyfikaty na koniec każdego kwartału (marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień), przy czym pierwszy wykup miałby miejsce w ostatnim dniu giełdowym czerwca bieżącego roku. Minimalna wartość pojedynczego żądania wykupu nie może być mniejsza niż 10 certyfikatów.
Deklarowana polityka inwestycyjna
Celem inwestycyjnym funduszu jest wzrost wartości aktywów w wyniku wzrostu lokat. Fundusz nie gwarantuje jednak osiągnięcia tego celu, podobnie jak i nie gwarantuje poziomu ochrony kapitału na poziomie 100 procent wartości aktywów netto na certyfikat inwestycyjny z pierwszego dnia wyceny. Dla osiągnięcia celu inwestycyjnego fundusz zamierza stosować strategię zabezpieczania wartości portfela Constant Proportion Portfolio Insurance (CPPI), którą to strategię na polskim rynku wykorzystują już dwa fundusze - fundusz otwarty UniStoProcent Plus zarządzany przez Union Investment TFI oraz „bliźniaczy” produkt BPH TFI - fundusz mieszany BPH Bezpieczna Inwestycja, który rozpoczął działalność w czerwcu 2004 roku. Zgodnie z zapisami prospektu emisyjnego fundusz BPH Bezpieczna Inwestycja 2 zamierza w swojej polityce inwestycyjnej wykorzystywać strategię CPPI na takich samych zasadach, jak czyni to od ponad pół roku fundusz BPH Bezpieczna Inwestycja. Oznacza to, że strategia CPPI będzie stosowana w okresach trzyletnich, a zakładany poziom ochrony kapitału w pierwszym z tych okresów wyniesie 100% początkowej wartości certyfikatu. Strategia CPPI polega na odpowiednim ustalaniu udziałów akcji i instrumentów dłużnych w portfelu w celu ochrony WAN na certyfikat przed spadkiem poniżej zakładanego poziomu na koniec każdego trzyletniego okresu.
W części akcyjnej portfela fundusz zamierza lokować aktywa wyłącznie w akcje dopuszczone do publicznego obrotu. Maksymalny udział akcji w portfelu wyniesie 40 procent WAN, przy czym maksymalna ekspozycja w akcje każdego dnia będzie iloczynem wielokrotności stałej oraz różnicy pomiędzy bieżącą wartością aktywów netto a określonym poziomem odniesienia. Stała wyznaczana jest na początku każdego wielokrotności trzyletniego okresu w taki sposób, aby dla ustalonego poziomu odniesienia udział akcji w aktywach mieścił się pomiędzy 20% a 30% wartości aktywów netto z pierwszego dnia wyceny tego okresu. Poziom odniesienia jest natomiast definiowany jako dzisiejsza wartość wartości aktywów netto na koniec okresu trzyletniego, wymaganej dla uzyskania przyjętego poziomu ochrony kapitału. Przy ustalaniu wartości bieżącej (dyskontowanie) wykorzystana zostanie stopa dyskontowa wyznaczana na podstawie rynkowych stóp procentowych dla terminów odpowiadających wygaśnięciom poszczególnych trzyletnich okresów.
Skład części akcyjnej portfela funduszu będzie zbliżony do składu koszyka akcji indeksu WIG20 (także pod względem jego struktury branżowej), przy czym dopuszcza się pomijanie akcji niektórych emitentów należących do indeksu w sytuacji, gdy znajdują się oni w złej sytuacji finansowej lub ze względu na przepisy prawa zabraniające nabywania przez fundusz walorów danego emitenta. Należy też dodać, iż odwzorowywanie indeksu WIG20 fundusz może uzyskiwać także poprzez zajmowanie długich pozycji na kontraktach terminowych na indeks WIG20, jednak nie będzie to zmieniało profilu branżowego tej części portfela.
W części dłużnej fundusz będzie lokował aktywa głównie w nominowane w złotych papiery dłużne (w tym instrumenty rynku pieniężnego) emitowane, gwarantowane lub poręczane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski oraz złotowe depozyty bankowe. Minimalny udział tych instrumentów wyniesie 60% WAN. Udział nieskarbowych papierów dłużnych w aktywach funduszu nie przekroczy 5%. Rentowność dłużnej części portfela będzie w każdym z trzyletnich okresów w znacznej mierze zależna od poziomu rynkowych stóp procentowych panujących na początku danego okresu. Wartość modified duration (MD) dłużnej części portfela będzie zbliżona do okresu czasu pozostającego do zakończenia aktualnego okresu trzyletniego ochrony kapitału, co oznacza że struktura portfela dłużnego będzie zmieniać się w czasie - im bliżej końca trzyletniego okresu, tym wartość MD będzie malała. Zasada ta może nie być rygorystycznie przestrzegana w sytuacji, gdy WAN na certyfikat znacząco przewyższałaby poziom odniesienia (tj. głównie w przypadku wypracowania wysokich stóp zwrotu przez portfel akcyjny) - wówczas dla ograniczenia kosztów przebudowy portfela związanych z wejściem w nowy okres trzyletni, fundusz może utrzymywać wartość MD na poziomie znacząco wyższym niż wynikałoby to z wyżej przedstawionej reguły.
Ocena polityki inwestycyjnej
Zasadniczy wpływ na wyniki inwestycyjne funduszu będą miały procesy alokacji aktywów oraz selekcji walorów do portfela. Wyniki akcyjnej części portfela mają być odwzorowaniem zmian indeksu WIG 20, opisującego koniunkturę w 20 największych i najbardziej płynnych spółkach notowanych na polskiej giełdzie. Zatem najważniejszą determinantą rezultatów inwestycyjnych z akcyjnej części portfela funduszu będzie koniunktura panująca w tym właśnie segmencie spółek. W przypadku dobrej sytuacji na rynku akcji, fundusz może (podobnie jak jego poprzednik) partycypować we wzroście indeksu w ok. 25-30 procentach, natomiast spadki na rynku (a w szczególności gwałtowne zmiany koniunktury) będą negatywnie wpływać na osiągane rezultaty. Tak jak w przypadku funduszu Bezpieczna Inwestycja, zarządzanie portfelem akcyjnym będzie wspomagane arbitrażem pomiędzy rynkiem terminowym i kasowym, jednak efekty tego działania będą zależne od stopnia nieefektywności rynku w okresie działania funduszu (im wyższa tym lepsze rezultaty).
W przypadku części dłużnej portfela wyniki funduszu będą zależne od trudnej obecnie do przewidzenia polityki RPP dotyczącej stóp procentowych, a w konsekwencji od kształtowania się rynkowych stóp procentowych. Fundusz ma generalnie inwestować w papiery o średnim terminie do wykupu (zmodyfikowane duration nie powinno przekraczać trzech lat i będzie maleć wraz ze zbliżaniem się do końca trzyletniego okresu). Tak więc zarówno ryzyko jak i potencjalne stopy zwrotu z części dłużnej zależeć będą od rentowności instrumentów dłużnych na krótszym końcu krzywej. W opinii znacznej części specjalistów jeszcze w II połowie 2005 roku powinniśmy być świadkami spadku oficjalnych stóp procentowych. W kolejnych okresach natomiast można się spodziewać powrotu procesu konwergencji, polegającego na dalszym dopasowaniu polskich stóp procentowych do ich odpowiedników w strefie euro. Jeżeli owe prognozy znajdą swoje potwierdzenie w rzeczywistości, dłużny portfel funduszu Bezpieczna Inwestycja 2 może przynieść dodatkowe korzyści wynikające z rosnących cen skarbowych papierów dłużnych.
W dłuższym, niż 3-letni, okresie czasu dodatkowym czynnikiem niepewności jest to, że rentowność dłużnej części portfela będzie wynikała z charakterystyki krzywej stóp procentowych na początku każdego z trzyletnich okresów ochrony kapitału. Ponieważ krzywa ma charakter zmienny w czasie może się zdarzyć, że odbudowa portfela dłużnego na początku kolejnego trzyletniego okresu przypadnie na moment krótkookresowego spadku rynkowych stóp procentowych. Ale może być również odwrotnie i nowy skład portfela dłużnego będzie gwarantował wyższy poziom rentowności do wykupu. Trzeba również pamiętać, że ta część portfela funduszu ma przede wszystkim za zadanie ochronę kapitału uczestników, nie zaś generowanie dodatkowych zysków.
Fundusz BPH Bezpieczna Inwestycja 2 prowadzić więc będzie taką samą politykę inwestycyjną jak jego poprzednik - fundusz BPH Bezpieczna Inwestycja. Bardzo dobre wyniki osiągnięte przez ten ostatni podmiot (8,8% zysku w II półroczu 2004 r., 7,2% po uwzględnieniu styczniowego spadku), wynikające z wyższej niż u konkurencji (otwartych funduszy stabilnego wzrostu) alokacji środków na rynku akcji, będą jednak w najbliższym okresie trudne do powtórzenia przez nowy fundusz. Trudno bowiem przypuszczać, aby koniunktura w 2005 roku na WGPW sprzyjała inwestorom tak jak w dwóch ostatnich kwartałach 2004 roku.
Jednak w dłuższej perspektywie, przy dobrych prognozach rozwoju gospodarczego naszego kraju, fundusz ma szansę uzyskiwać atrakcyjne stopy zwrotu. Dla zobrazowania tego potencjału dokonaliśmy analizy dotychczasowych wyników działającego funduszu BPH FIM Bezpieczna Inwestycja na tle miesięcznych zmian wartości indeksu WIG20.
Okazuje się, że niezależnie od koniunktury wielkości te pozostają w bardzo silnym związku, o charakterze liniowym. Bez względu na to, czy indeks WIG20 rośnie czy też spada, wartość certyfikatu funduszu Bezpieczna Inwestycja „oddaje” określoną część tego ruchu. Przy czym jest oczywiście tak, że wzrost wartości indeksu wywołuje wzrost wartości certyfikatu, a pogorszenie koniunktury w segmencie największych spółek wpływa bezpośrednio na jego spadek. Zastosowana przez zarządzających strategia CPPI pozwala jednak na ochronę wartości certyfikatu również przy niewielkim spadku wartości indeksu - przy dotychczasowej krótkiej historii funduszu BPH FIM Bezpieczna Inwestycja granica ta przebiega na poziomie spadki WIG20 o -0,6%. Dzieje się z uwagi na zyski, jakie na bieżąco generuje część dłużna portfela. A należy pamiętać o tym, że okres ostatnich 7 miesięcy to dobry czas na rynku skarbowych papierów dłużnych. W tym samym okresie (lip 04 - sty 05) okresie Indeks Rynku Papierów Skarbowych (IROS) zyskał +6,85%. Gdyby sprawdziły się oczekiwania specjalistów co do kontynuacji spadków stóp procentowych, wówczas cześć dłużna portfela funduszu Bezpieczna Inwestycja 2 również powinna przynieść wysokie zyski.
Koszty i opłaty
Uczestnicy funduszu BPH FIZ Bezpieczna Inwestycja 2 muszą liczyć się z koniecznością poniesienia trzech rodzajów kosztów i opłat: opłaty manipulacyjnej za nabycie certyfikatów, opłaty związanej z kosztami zarządzania funduszem oraz opłaty za wykup certyfikatów.
Opłata manipulacyjna pobierana jest podczas trwającej do 18 lutego subskrypcji certyfikatów. Jej wysokość jest zależna od liczby certyfikatów, na którą opiewa zapis (im większa, tym stawka opłaty jest niższa), terminu, w którym zapis zostanie złożony (im wcześniejszy, tym niższa stawka opłaty) oraz od dystrybutora, za pośrednictwem którego zapis jest składany. Maksymalna stawka opłaty za wydanie certyfikatów wynosi 2 PLN i stanowi 2% ceny emisyjnej certyfikatu. W przypadku zapisów obejmujących co najmniej 5 000 certyfikatów stawki opłat manipulacyjnych przedstawione w tabeli mogą być zmniejszane w wyniku negocjacji. Wysokość stawki opłaty manipulacyjnej należy ocenić pozytywnie, gdyż jest ona niższa od średniej rynkowej dla funduszy otwartych stabilnego wzrostu (2,45%).
Opłaty manipulacyjne za wydane jednego certyfikatu funduszu BPH Bezpieczna Inwestycja 2:
Za zarządzanie funduszem TFI BPH zamierza pobierać wynagrodzenie stałe w maksymalnej wysokości 2% w skali roku od średniej rocznej wartości aktywów netto w danym roku. Z wynagrodzenia tego towarzystwo będzie pokrywać koszty m.in.: prowadzenia ksiąg rachunkowych, badania sprawozdań finansowych, przygotowania i druku materiałów informacyjnych oraz koszty związane z realizacją umowy o zarządzanie portfelem inwestycyjnym funduszu zawartej przez towarzystwo z CA IB Investment Management. Koszty zarządzania funduszem zostały skalkulowane na poziomie niższym niż średnia dla funduszy otwartych prowadzących zbliżoną politykę inwestycyjną, która wynosi 2,9%.
Opłata manipulacyjna za wykup certyfikatów jest uzależniona od okresu, w którym nastąpi ich wykupienie i preferuje długoterminową inwestycję. Maksymalna stawka tej opłaty, obowiązująca do 31 grudnia 2007 r. wynosi 1% wartości wykupionych certyfikatów. Od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2010 r. stawka ta zostaje obniżona do 0,75%, a od 1 stycznia 2011 r. do 0,50% wartości certyfikatów. Opłata za wykup pobierana jest w dniu przekazania do dyspozycji KDPW kwoty przeznaczonej do wypłaty z tytułu wykupu certyfikatów inwestycyjnych.
Ocena firmy zarządzającej
Zarządzanie funduszem BPH FIZ Bezpieczna Inwestycja 2 zostanie powierzone firmie CA IB Investment
Management S.A., zarządzającej również pozostałymi funduszami BPH TFI, w tym - funduszem BPH FIM Bezpieczna Inwestycja. Charakter strategii, którą będą realizowali zarządzający nie pozostawia zbyt dużego marginesu dla ich własnej inwencji. Oparcie portfela dłużnego, na początku każdego okresu ochrony kapitału, o papiery z 3 letnim terminem wykupu i odwzorowanie struktury indeksu WIG20 w części akcyjnej nie wymagają od zarządzających aktywnej selekcji i ograniczają ryzyko złego doboru składników portfela. Wydaje się również, że alokacja związana z zaangażowaniem w akcje będzie w przeważającej części wynikiem procesu matematycznego. Można zatem uznać, że ostateczny efekt w postaci zmiany wartości aktywów netto przypadających na jeden certyfikat, będzie w większym stopniu wynikiem przyjętej strategii CPPI, a rola zarządzającego zostanie „ograniczona” do czuwania nad całym systemem. Warto jednak dodać, że należący do tej samej grupy kapitałowej austriacki Capital Invest posiada w swojej ofercie kilka funduszy opartych na strategii CPPI, którym tamtejsi inwestorzy powierzyli kilkaset mln EUR. Fakt ten, jak również dotychczasowe doświadczenia z funduszem BPH FIM Bezpieczna Inwestycja są, w naszej ocenie, wystarczającym gwarantem dobrej i skutecznej realizacji założonej polityki inwestycyjnej funduszu BPH Bezpieczna Inwestycja 2.
Podsumowanie
Fundusz BPH Bezpieczna Inwestycja 2 jest drugim produktem oferowanym przez BPH TFI opartym na strategii zabezpieczania portfela akcji CPPI. Zarówno polityka inwestycyjna nowego funduszu, jak też konstrukcja i wysokość pobieranych opłat są zbliżone do funduszu BPH Bezpieczna Inwestycja, który działa z powodzeniem na rynku już od ponad pół roku. Zasadniczym celem funduszu będzie ochrona wartości powierzonego kapitału, jest to więc produkt adresowany do klientów z niską awersją do ryzyka na rynku finansowym (głównie klienta bankowego). W przypadku korzystnej koniunktury na rynku akcji uczestnicy funduszu będą mogli też partycypować we wzroście indeksu WIG20. I choć opinie specjalistów co do losów tegorocznej giełdowej koniunktury nie są tak optymistyczne jak w roku ubiegłym (konsensus mówi o +10% wzroście indeksów) trzeba pamiętać również o potencjalnych, dodatkowych zyskach z dłużnej części portfela funduszu, w sytuacji dalszego spadku stóp procentowych w Polsce. Jeżeli ten optymistyczny scenariusz znajdzie swoje potwierdzenie w rzeczywistości, wówczas zyski z tej części portfela mogą przewyższyć dochodowość portfela akcyjnego. Warto pamiętać również o tym, że najwyższy stopień bezpieczeństwa uzyskamy inwestując w certyfikaty funduszu na minimum 3 lata. W takim bowiem okresie zarządzający będą dążyli do utrzymania początkowej wartości certyfikatu. Podsumowując, fundusz jest ciekawym produktem dla osób ceniących bezpieczeństwo lokowanych środków i może być zwłaszcza interesującą propozycją dla osób, które dotychczas brały udział w subskrypcjach innych funduszy inwestycyjnych z ochroną kapitału lub gwarantowanych lokat inwestycyjnych oferowanych przez niektóre banki.
Tomasz Miziołek tm@analizy.pl
Tomasz Publicewicz tp@analizy.pl
Spółka Analizy Online jest niezależną firmą analityczną zajmującą się monitoringiem rynku polskich i zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych oraz analizą rynku polskich papierów dłużnych.
W zakres analiz rynku funduszy wchodzą między innymi rankingi funduszy, ocena efektywności działań zarządzających oraz analiza ich wpływu na polski rynek finansowy.
Źródło:
