Po analizie danych obrazowych kilkuset mózgów osób zdrowych oraz z różnymi zaburzeniami, neurolodzy odkryli sieć połączeń w mózgu odpowiadającą za wykonywanie kreatywnych zadań. Okazało się przy tym, że niektóre uszkodzenia mózgu mogą nawet zwiększać kreatywność.
Nowe badanie prowadzone przez naukowców z Mass General Brigham (USA)sugeruje, że różne obszary mózgu aktywowane podczas zadań kreatywnych są częścią wspólnego obwodu.
Do takiego wniosku naukowcy doszli po przeanalizowaniu danych z 36 badań, w których metodą fMRI oglądano mózgi łącznie 857 osób.
„Chcieliśmy odpowiedzieć na pytanie, które obszary mózgu są kluczowe dla ludzkiej kreatywności i jak ma się to do skutków urazów mózgu” – zaznacza dr Isaiah Kletenik, współautor badania opisanego w magazynie „JAMA Network Open”.
„Odkryliśmy, że wiele złożonych ludzkich zachowań, takich jak kreatywność, nie jest powiązanych z konkretnym obszarem mózgu, lecz z określonymi obwodami” – informuje jeden z naukowców, dr Michael D. Fox.
Badacze najpierw przeanalizowali dane wskazujące na obszary mózgu aktywujące się podczas różnych kreatywnych działań, takich jak rysowanie, kreatywne pisanie czy tworzenie muzyki.
Następnie ocenili dane dotyczące pacjentów, u których doszło do zmian w poziomie kreatywności w wyniku urazów mózgu i chorób neurodegeneracyjnych.
„U niektórych osób z chorobami neurologicznymi pojawiała się nowa forma jakiegoś kreatywnego zachowania, a wzorce uszkodzeń zgadzały się z opisem odkrytego przez nas obwodu” – wyjaśnia kierujący projektem Julian Kutsche.
Według niego najciekawsze jest to, że różne obszary mózgu aktywowane podczas zadań kreatywnych były negatywnie powiązane z częścią kory kluczową dla zachowań opartych na regułach.
Zgadza się to z hipotezą, według której kreatywność wymaga wyciszenia niektórych, kontrolujących zachowanie obszarów mózgu.
„Aby stać się kreatywnym, musisz wyłączyć swojego wewnętrznego krytyka. To pozwoli ci na odkrywanie nowych kierunków, a nawet popełnianie błędów” – mówi dr Kletenik.
„Odkrycie może pomóc w wyjaśnieniu, dlaczego niektóre choroby neurodegeneracyjne prowadzą do spadku kreatywności, podczas gdy inne mogą paradoksalnie ją zwiększać. Mogłoby również otworzyć drogę do zastosowania stymulacji mózgu w celu zwiększenia ludzkiej kreatywności” – dodaje.
Według badaczy trzeba jednak pamiętać, że opisane zależności nie przedstawiają całej sieci neuronalnej zaangażowanej w kreatywność. Dodają, że w realizację różnych zadań kreatywnych zaangażowanych jest wiele różnych obszarów mózgu.
„Coraz więcej uczymy się o neuroróżnorodności i o tym, jak zmiany w mózgu uznawane za patologiczne mogą w pewnych aspektach poprawiać funkcjonowanie. Nasze odkrycia pomagają nam lepiej zrozumieć, w jaki sposób sieci neuronalne w naszym mózgu mogą wpływać na kreatywność i ją uwalniać” – mówi dr Kletenik.
Marek Matacz (PAP)
mat/ agt/
