Istotne zmiany w zakresie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych wprowadziła ustawa z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Nowelizacja ta przede wszystkim do katalogu dodatków do zasiłku rodzinnego dodała nowy dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Jednocześnie ograniczona została łączna kwota dodatku do zasiłku rodzinnego, który pobierać mogła osoba samotnie wychowująca dziecko. Niektóre z najważniejszych zmian w świadczeniach rodzinnych, które zaczną obowiązywać od nowego okresu zasiłkowego sygnalizujemy w poniższej tabeli. W dzisiejszym opracowaniu pominięte zostały wysokości poszczególnych świadczeń, które w niektórych przypadkach uległy modyfikacjom. Zostaną one omówione w jednym z następnych wydań Gazety, podobnie zresztą jak i nowowprowadzone wspomnianą ustawą - zaliczki alimentacyjne.
| Rodzaj świadczenia | Od 1 września 2005 r. |
| Zasiłek rodzinny | Wysokość kryterium dochodowego pozostaje bez zmian, jednak weryfikacja będzie odbywała się co pół roku, a pobierający zasiłek będzie zobowiązany do 15 marca złożyć oświadczenie o dochodach osiągniętych w poprzednim roku. Warunkiem otrzymania zasiłku przez osobę uczącą się posiadającą zasądzone alimenty od rodziców, będzie wyrok w tej sprawie wydany przed osiągnięciem przez tę osobę pełnoletności. Zasiłek nie będzie przysługiwał również:
|
| Dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu: | |
| 1. urodzenia dziecka | Bez zmian |
| 2. opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego | Doprecyzowana została jedna z okoliczności powodujących nieprzysługiwanie tego dodatku. I tak, świadczenie to nie przysługuje, gdy m.in.:
|
| 3. samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania | Artykuł określający zasady przyznawania został uchylony. Jedynie osoby otrzymujące do 31 sierpnia 2005 r. taki dodatek zachowują do niego prawo, do zakończenia 3-letniego okresu jego pobierania, jeżeli spełniają dotychczasowe warunki. |
| 4. samotnego wychowywania dziecka | Wprowadzono znaczne ograniczenie kręgu uprawnionych, poprzez uzależnienie możliwości pobierania tego dodatku od posiadania zasądzonych wyrokiem sądu alimentów (z wyjątkiem sytuacji, gdy brak wyroku spowodowany był: oddaleniem powództwa, śmiercią drugiego z rodziców oraz gdy ojciec dziecka jest nieznany). W określonych sytuacjach, dodatek mogą otrzymać osoby pozostające w związku małżeńskim. Będzie to możliwe, jeśli małżonek jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, jest ubezwłasnowolniony albo przebywa w areszcie (więzieniu) powyżej 3 miesięcy, a dzieci nie mają od tej osoby zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. |
| 5. wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej | Uwaga! Zupełna nowość w świadczeniach rodzinnych.
Może przysługiwać matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu, jeśli rodzina wychowuje troje lub więcej dzieci uprawnionych do zasiłku rodzinnego. |
| 6. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego | Bez zmian |
| 7. rozpoczęcia roku szkolnego | Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego (nie wskazano konkretnego miesiąca, w którym jest on wypłacany). |
| 8. podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania | Do katalogu szkół, w których nauka uprawnia do otrzymania dodatku w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła dodano:
Natomiast dodatek związany z dojazdami do szkoły, będzie przysługiwał na dziecko uczące się w szkole ponadgimnazjalnej, a także artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej. |
| Zasiłek pielęgnacyjny | Bez zmian |
| Świadczenie pielęgnacyjne | Z kręgu uprawnionych do świadczenia został wyłączony opiekun prawny.
Jednocześnie rozszerzony został wykaz przypadków, w których otrzymanie świadczenia będzie niemożliwe. I tak, świadczenie nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, 2) osoba wymagająca opieki:
3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko, 4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub inne dziecko w rodzinie. |
Co prawda skupiliśmy się dziś na zmianach wchodzących w życie z dniem 1 września 2005 r., jednak nie sposób pominąć niezmiernie istotnej kwestii, dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Wraz z uchwaleniem wspomnianych na wstępie przepisów, otworzyła się perspektywa uzyskania tego dodatku na dziecko urodzone w kwietniu 2004 r.
Ponieważ od 1 maja 2004 r. wprowadzona wówczas ustawa o świadczeniach rodzinnych, nie przewidywała takiej możliwości, wiele osób zostało z tego powodu pokrzywdzonych. Nie objęły ich bowiem ani stare przepisy, ani tym bardziej nowe regulacje.
Wprowadzony aktualną nowelizacją ustawy artykuł, pozwala przyznać dodatek z tytułu urodzenia dziecka na dziecko urodzone w okresie od 1 do 30 kwietnia 2004 r., jeżeli rodzina spełnia określone warunki.
Nie wystarczy jednak spełnienie wymaganego kryterium dochodowego. Dodatkowym warunkiem jest nieprzyznanie przed 1 maja 2004 r. na urodzone w kwietniu 2004 r. dziecko jednorazowego zasiłku macierzyńskiego z pomocy społecznej lub jednorazowego zasiłku z tytułu urodzenia dziecka, wypłacanego na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, co musi zostać potwierdzone stosownym zaświadczeniem.
Co ważne, dodatek ten będzie wypłacany - na wniosek osoby zainteresowanej - tylko do 31 sierpnia 2005 r.
Podstawa prawna:
ustawa z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.).Gazeta Podatkowa Nr 145 z dnia 2005-05-30
