W czwartej edycji Funduszy Norweskich i EOG na lata 2021-2028 Polska ma otrzymać 925 mln euro wsparcia; ponownie będzie największy beneficjentem programu - powiedziała we wtorek PAP wiceminister spraw zagranicznych Norwegii Maria Varteressian.
"W ramach następnej edycji (czwartej edycji Funduszy Norweskich i EOG na lata 2021-2028 - PAP) Polska ponownie będzie naszym największym beneficjentem. 925 mln euro zostanie alokowanych w projekty skoncentrowane na wzmacnianiu stosunków dwustronnych z Polską i państwami UE" - poinformowała sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Norwegii Maria Varteressian.
Wiceminister przekazała, że trwa przygotowywanie umowy Norwegii, Islandii i Liechtensteinu z Polską na uruchomienie kolejnej edycji Funduszy Norweskich, a proces ten powinien zakończyć się wiosną przyszłego roku. "Mamy wiele dobrych projektów, nad którymi będziemy dalej pracować. To wspieranie społeczeństwa obywatelskiego, promowanie zielonej transformacji i wszystkiego, co możemy zrobić wspólnie w tym niezwykle ważnym momencie w historii Europy" - powiedziała Varteressian.
Ambasador Islandii w Warszawie Fridrik Jonsson zaznaczył w rozmowie z PAP, że w ramach kolejnej edycji Funduszy Norweskich i EOG Polska otrzyma kwotę większą niż w trzeciej, finalizowanej obecnie edycji (wtedy było to 809 mln euro - PAP). Przypomniał, że fundusze mają na celu wspieranie rozwijających się części Europy przez bogatsze kraje w celu zmniejszania nierówności społecznych i ekonomicznych. Dodał, że fundusze jednocześnie promują współpracę między krajami, wpływają pozytywnie na stosunki wielostronne oraz przynoszą korzyści ekonomiczne, społeczne i kulturowe.
"(Fundusze norweskie i EOG - PAP) to część umowy zawartej w związku z Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym, tak aby Islandia, Norwegia i Liechtenstein zapewniały finansowanie podobne do tego, co robi się w Unii Europejskiej" - powiedział ambasador Islandii.
Wiceminister funduszy i polityki regionalnej Konrad Wojnarowski poinformował PAP, że w ramach trzeciej edycji Funduszy norweskich i EOG zrealizowano w Polsce 1,8 tys. projektów na 9,5 tys. wniosków, w ramach 13 programów. "Był to szczególnie trudny czas przez pandemię, rosyjską agresję na Ukrainę, wzrost cen, przerwane łańcuchy dostaw" - zaznaczył Wojnarowski.
"Dzięki Funduszom Norweskim w ostatniej perspektywie pozyskaliśmy 809 mln euro na różnego rodzaju projekty, w różnych kategoriach, w różnych programach - dotyczyły one klimatu, środowiska, sprawiedliwości, rozwoju lokalnego, kultury, zdrowia. Z jednej strony było to wsparcie dla beneficjentów, tworzenie relacji między podmiotami norweskimi a polskimi, a z drugiej pozwalało również zniwelować brak szans rozwojowych w poszczególnych regionach Polski" - dodał Wojnarowski.
"Liechtenstein wniósł ok. 20 mln euro w Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego w perspektywie 2014-2021. Nasze całościowe zaangażowanie w EOG, a także w granty EOG, jest powszechnie znane (w Liechtensteinie -PAP) i cieszy się dużym poparciem" - powiedziała PAP pierwsza sekretarz przedstawicielstwa Liechtensteinu w Brukseli Alina Brunhart.
Jak podało MFiPR, w ramach trzeciej edycji Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 683 z niemal 1,8 tys. zrealizowanych w Polsce projektów było prowadzonych w partnerstwie z firmami, instytucjami i jednostkami naukowymi z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii.
"Pandemia COVID-19, wojna w Ukrainie stawiały przed nami wiele wyzwań. Dzięki elastycznemu i szybkiemu reagowaniu na potrzeby, środki Funduszy Norweskich i EOG wspierały m.in. szpitale, pomoc uchodźcom oraz projekty edukacyjne i medyczne. Również w odpowiedzi na powodzie w południowej Polsce środki te zostały przeznaczone na przeciwdziałanie ich skutkom. Około 8,5 mln zł zostało przeznaczone na pomoc poszkodowanym rodzinom oraz zabezpieczenie dostępu do opieki zdrowotnej w regionie" - poinformowano w komunikacie resortu.
Ministerstwo podkreśliło, że trwają przygotowania do nowej perspektywy Mechanizmów Finansowych. Dodało, że negocjacje pomiędzy Komisją Europejską a Islandią, Liechtensteinem i Norwegią zakończono w grudniu 2023 r., a Memorandum of Understanding, tj. umowa międzynarodowa pomiędzy Polską a tymi trzema państwami dla czwartej edycji ma zostać podpisana w pierwszej połowie 2025 r.
Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), czyli tzw. fundusze norweskie są formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię kilkunastu państwom Europy Środkowej i Południowej oraz krajom bałtyckim. Główny cel to m.in. zmniejszanie różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie EOG. (PAP)
Autor: Bartłomiej Pawlak
bpk/ malk/ mhr/
