Komentarz - inwestycje zagraniczne w 2000 roku
Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2000 roku wyniosły aż 10,6 mld USD, dla porównania w 1999 roku było to 8,3 mld USD. Takie dane oficjalne przedstawiła wczoraj Państwowa Agencja Inwestycji Zagranicznych. Był to kolejny rekordowy pod względem napływu inwestycji zagranicznych do Polski rok. Dotychczas największy napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych wystąpił w 1998 roku, kiedy wyniosły one 10,1 mld USD.W okresie 1998-2000 inwestycje bezpośrednie osiągnęły 29 mld USD. W całym okresie od początku transformacji (1989-2000) wyniosły one 49,4 mld USD. Widać więc jakiemu przyspieszeniu uległ ten proces w ostatnich trzech latach. W okresie 1998-2000 wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich stanowiła 150% wartości analogicznych inwestycji dokonanych w okresie 1989-1997.
W bieżącym roku również spodziewany jest wysoki napływ inwestycji z zagranicy, pomimo spowolnienia wzrostu gospodarczego zarówno w Polsce jak i na świecie. Oznacza to, że jesteśmy coraz lepiej postrzegani pod względem ryzyka inwestycyjnego. Państwowa Agencja Inwestycji Zagranicznych szacuje, że napływ ten zamknie się sumą pomiędzy 6-10 mld USD. Wynika to głównie z niepewności co do realizacji inwestycji France Telecom w akcje Telekomunikacji po umówionej wcześniej cenie.
Jeżeli chodzi o kierunki napływu inwestycji, to największym inwestorem zagranicznym w Polsce, jeśli wziąć pod uwagę cały okres 1989-2000, były firmy z:
- Francji, które zainwestowały w Polsce łącznie 7,9 mld USD (głównie France Telecom);
- USA, z inwestycjami w wysokości 7,3 mld USD;
- Niemiec z inwestycjami w wysokości 5,9 mld USD;
- Holandia, której inwestycje w Polsce osiągnęły wartość 4,2 mld USD;
- Włoch z inwestycjami o wartości 3,4 mld USD;
- Wielkiej Brytanii z inwestycjami w wysokości 2,2 mld USD;
- Szwecji, które zainwestowały w naszym kraju 2 mld USD;
- Korei - 1,6 mld USD;
- Rosji - 1,2 mld USD.
Niebagatelną rolę odegrały też koncerny międzynarodowe, które przeznaczyły na inwestycje w Polsce już ponad 2,3 mld USD. Jednak czołową rolę odgrywają tu kraje Unii Europejskiej, które łącznie zainwestowały już ponad 34 mld USD, a więc prawie 70% wszystkich inwestycji.
Jeżeli zaś chodzi o poszczególne firmy, to w 2000 roku zainwestowały one:
- France Telecom - 3,2 mld USD ( zakup akcji TP SA i inwestycja w Centertela);
- Citibank - 1,0 mld USD (zakup akcji Banku Handlowego);
- Vattenfall - 438,8 mln USD ( m.in. zakup akcji Elektrociepłowni Warszawskich.
Jeśli chodzi o okres 1989-2000 to liderem jest również France Telecom, na drugim miejscu znajduje się Fiat, na trzecim Daewoo, na czwartym Citibank, na piątym Gazprom.
Największa część kapitału (19 mld USD) została zainwestowana w sektorze produkcyjnym. Kolejnym sektorem gospodarki na liście największych zagranicznych inwestycji są usługi finansowe (ok. 10,5 mld USD),na trzecim miejscu znajdują się inwestycje związane z transportem, gospodarką magazynową oraz łącznością (5,5 mld USD).
Polska jest nadal liderem regionalnym jeżeli chodzi o wielkość napływających inwestycji zagranicznych. Jednak większość z inwestycji związana jest z prywatyzacją i przejmowaniem kontroli nad prywatyzowanymi polskimi przedsiębiorstwami. Jednak rok 2001 będzie już jednym z ostatnich, w których prywatyzacja będzie odgrywać tak szczególną rolę. Kończy się powoli atrakcyjny majątek do sprywatyzowania. Obawiam się, że napływ inwestycji z tego tytułu będzie malał począwszy od 2003 roku. Nadal mamy słabą infrastrukturę transportową, słabą łączność telekomunikacyjną, dużą biurokrację i korupcję, nieatrakcyjne podatki i ZUS o niebotycznych wysokościach składek, czyniących nas nieatrakcyjnym rynkiem siły roboczej. Kolejny argument to koniec przywilejów w SSE, co może znacznie ograniczyć inwestycje w Polsce.
Opóźnianie negocjacji w zakresie wejścia do Unii Europejskiej w porównaniu z innymi krajami kandydackimi może również spowodować zmianę kierunku przepływów strumieni inwestycji w stronę państw lepiej radzących sobie z transformacją unijna.
[Rafał Wójcikowski]
Źródło:
