Pół miliona sprzedanych egzemplarzy - takie wyniki osiągnęła książka "Chłopki" autorstwa Joanny Kuciej-Fydryszak. To niekwestionowany bestseller, dlatego autorka zamierza skorzystać z nowelizacji prawa autorskiego, które pozwala żądać podwyższenia wynagrodzenia, o ile było ono niewspółmiernie niskie do korzyści, jakie odniosło wydawnictwo. W tym przypadku chodzi o Marginesy.
- Jest to przykra ironia ze kobieta ktora napisala ksiazke o systemowym wyzysku, szarganiu i uciszaniu kobiet jest...wyzyskiwana przez wlasnego wydawce i uciszana przez czesc swojego inteligneckiego niby srodowiska - napisała w komentarz na profilu Joanny Kuciej-Fyryszak Natalia Zagórska [pisownia oryginalna-przypis red.].
"Chłopki. Opowieść o naszych babkach" Joanny Kuciel-Frydryszak nie schodzą z list najlepiej sprzedających się książek, ceny używanych są niemal takie same, jak te proponowane w księgarniach, a na egzemplarze z bibliotek trzeba ustawić się w wielomiesięcznych kolejkach. Pod koniec 2024 roku wydawnictwo Marginesy poinformowało z dumą, że sprzedało ponad 500 tys. egzemplarzy. Książka tłumaczona jest właśnie na kilka języków. Zgarnęła niemal wszystkie krajowe nagrody literackie, które była w stanie. Zaczęła być także adoptowana w teatrze. - To już nie książka, lecz fenomen społeczny - określają krytycy. Jak napisała pisarka Małgorzata Rejmer, wszyscy na tę książkę czekaliśmy, nie wiedząc, że na nią czekamy. Ukazuje ona życie kobiet na polskiej wsi, które w skrócie było brutalne i traumatyczne dla następnych pokoleń.
Sukces sprzedaży "Chłopek" spowodował także wzrost zainteresowania innymi reportażami autorki, wydanymi także przez Marginesy, w tym: "Służące do wszystkiego", "Iłła. Opowieść o Kazimierze Iłłakowiczównie" czy wznowienie publikacji "Słomiński. Heretyk na ambonie". Dlatego też autorka zdecydowała się walczyć o dodatkowe pieniądze.
Średnio za jeden sprzedany egzemplarz, autor otrzymuje "tantiemy" w wysokości czasami 3 zł, jednak częściej 2 zł. Przy sprzedaży pół miliona książek to około 1 mln zł, ale jeśli jeden egzemplarz kosztuje tyle miesięcy po premierze 34 zł, to można sobie wyobrazić zyski wydawnictwa. Jak napisał autor bestsellerów Jakub Żulczyk "uczciwym zarobkiem przy umowie wydawniczej, przy sprzedaży 500 tys. egzemplarzy, jest moim zdaniem 5 milionów złotych. 10 złotych brutto dla autora z okładki".
I oczywiście wydawnictwo ponosi ryzyko, publikując dzieła autorów nie z pierwszych stron gazet i niebędących Remigiuszem Mrozem czy Anita Głowińska (twórczyni przygód Kici Koci), jednak by zrównoważyć prawa stron umowy, wprowadzono klauzulę bestsellerową. Jest ona zawarta w artykule 44. prawa autorskiego i stanowi:
W razie rażącej dysproporcji między wynagrodzeniem twórcy a korzyściami nabywcy autorskich praw majątkowych lub licencjobiorcy, twórca może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sąd.
Ma zastosowanie, kiedy twórca przenosi autorskie prawa majątkowe lub udziela licencji do utworu. Ponieważ umowa z autorką "Chłopek" jest objęta tajemnicą zawodową, nie wiadomo, czy uzyskała ona procent od przyszłych zysków, czy konkretną jednorazową zapłatę. Zdarza się jednak, że nabywca praw, korzystając z utworu, zarabia krocie, przez co pierwotna kwota, którą otrzymał artysta, jest niewspółmierna do zysków. Dobrym przykładem jest walka Andrzeja Sapkowskiego, który za uniwersum Wiedźmina, zgodnie z informacjami padającymi w mediach, miał otrzymać od CD Projekt 35 tys. zł o 60 mln zł po sukcesie gry. Powoływał się właśnie na klauzulę bestsellerową.
Wydawnictwo Marginesy poinformowało, że wypełniło wszystkie zapisy wynikające z umowy na "Chłopki", a jednocześnie od sierpnia 2024 roku prowadzi z autorką rozmowy na temat dodatkowego wynagrodzenia w związku z nadzwyczajnym sukcesem rynkowym książki. Jak jednak zaznaczono w komunikacie: "wszystkie dotychczasowe propozycje Wydawnictwa w tej kwestii były przez Autorkę odrzucane. Rozmowy trwają".
Koszt wydania książki
1. Redakcja książki 180 do 250 zł za arkusz wydawniczy, czyli 40 tys. znaków ze spacjami. Koszt korekty, także za arkusz, to 90 - 125 zł.
2. Projekt okładki - od kilkuset do kilku tys. zł.
3. Przygotowanie do druku, czyli łamanie książki, to 60 - 100 zł za arkusz (w tym także przygotowanie makiety).
4. Reklama i promocja - w zależności od wydawnictwa.
Słowem: zgodnie z danymi połowa kosztu książki to prowizja księgarni, cała reszta podzielona jest na: prawa autorskie, koszt redakcji, koszty wewnętrzne i administracyjne, dystrybucja i podatki.
Zwykle po ich odjęciu zysk dla wydawnictwa jest dwukrotnie wyższy niż zysk autora.
Źródło: Gazeta Wyborcza, Granice.pl
***
Popkultura i pieniądze w Bankier.pl, czyli seria o finansach "ostatnich stron gazet". Fakty i plotki pod polewą z tajemnic Poliszynela. Zaglądamy do portfeli sławnych i bogatych, za kulisy głośnych tytułów, pod opakowania najgorętszych produktów. Jakie kwoty stoją za hitami HBO i Netfliksa? Jak Windsorowie monetyzują brytyjskość? Ile kosztuje nocleg w najbardziej nawiedzonym zamku? Czy warto inwestować w Lego? By odpowiedzieć na te i inne pytania, nie zawahamy się zajrzeć nawet na Reddita.
