Zaproponowałam, aby - zamiast wycieczek - wprowadzić bony na święta lub pomoc pieniężną dla uprawnionych – dostałam jednak odmowę. Argumentowano, że fundusz musi być zróżnicowany i wycieczki będą się odbywały. Czy mogę w jakiś sposób przekonać dyrektora? Czy musi on zorganizować ze mną spotkanie w związku z pełnioną przeze mnie funkcją przedstawiciela?
Odpowiedź:
Instytucja przedstawiciela załogi jest jednym ze sposobów na zagwarantowanie chociaż częściowego wpływu pracowników na treść wewnątrzzakładowego prawa pracy. Przed udzieleniem odpowiedzi na zadane pytanie warto wskazać jaki charakter na gruncie polskiego prawa pracy, a w szczególności ustawy z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych („Ustawa”) ma omawiana instytucja. Z treści art. 4 ust. 3 Ustawy wynika, że przedstawiciel załogi stanowi niejako alternatywę wobec związków zawodowych – reprezentuje on pracowników w sytuacji, gdy u danego pracodawcy nie działa żadna organizacja związkowa. Podkreślić jednocześnie należy, że ustawodawca przyznał przedstawicielowi załogi jedynie część spośród uprawnień przysługujących związkom zawodowym. Istotne jest również to, że pracodawca musi współdziałać z przedstawicielem załogi jedynie w sytuacji, gdy obowiązek taki nakłada na niego konkretny przepis prawa.
Zobacz wszystkie Interwencje ekspertów Bankier.pl  |
W tym miejscu warto podkreślić, że pomimo tego, iż przedstawiciel pracowników podczas pełnienia swojej funkcji niejednokrotnie będzie musiał przeciwstawić się pracodawcy, to przepisy prawa nie gwarantują mu żadnej szczególnej ochrony, jaka przysługuje m.in. niektórym działaczom związkowym. Kolejnym istotnym ograniczeniem roli przedstawiciela załogi w stosunku do roli związków zawodowych jest to, że przedstawiciel pracowników nie jest czynnie legitymowany do wystąpienia do sądu pracy z roszczeniem o zwrot środków wydatkowanych niezgodnie z przepisami ustawy lub o przekazanie należnych środków na fundusz. Wskazać również należy, że pracodawca może, ale nie musi, uwzględnić sugestii przedstawiciela załogi co do zmiany regulaminu lub wydatkowania środków funduszu na określony cel.
Przechodząc do odpowiedzi na zadane pytanie wskazuję, że zgodnie z art. 8 ust. 3 Ustawy zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu oraz zasady przeznaczania środków funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności powinny być ustalone w regulaminie uzgodnionym z organizacją związkową albo przedstawicielem załogi, w przypadku, gdy u danego pracodawcy nie działa żadna organizacja związkowa. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że środki z funduszu mogą być wydatkowane tylko na cele wskazane w regulaminie. Z przekazanej przez Panią informacji wynika, że zgodnie z obowiązującym w państwa zakładzie regulaminem zakładowego funduszu świadczeń socjalnych środki z funduszu mogą być wydatkowane na działalność kulturalno-oświatową i sportową oraz imprezy sportowo rekreacyjne. W związku z powyższym, warunkiem koniecznym do tego, aby wydatkowanie środków na wskazane przez Panią cele – bony towarowe lub pomoc pieniężną dla uprawnionych - było możliwe, konieczne jest wprowadzenie odpowiednich zmian do regulaminu.
Oczywiście może Pani sugerować pracodawcy tego typu zmiany, ale zgłoszone przez Panią postulaty nie wiążą go. Pracodawca nie jest również zobowiązany do organizowania jakichś specjalnych spotkań z Panią. Pragnę jednocześnie podkreślić, że wydatkowanie przez pracodawcę środków funduszu na dofinansowanie wycieczek pracowników, w świetle powołanych postanowień regulaminu, może zostać uznane za niezgodne z regulaminem, a w konsekwencji również z Ustawą. Tego typu zachowanie może zostać uznane za wykroczenie, o którym mowa w art. 12a Ustawy. Wydaje się, że uzmysłowienie pracodawcy możliwości zgłoszenia takiego wykroczenia do właściwego organu Państwowej Inspekcji Pracy może zmobilizować go do przyjęcia zgłaszanych przez Panią propozycji.
/ Artur Ciepłowski, prawnik w kancelarii prawnej Chajec, Don-Siemion & Żyto w Warszawie.
Źródło:Informacja prasowa
