W niedzielę, szóstym dniu wiedeńskich negocjacji w sprawie przyszłości irańskiego programu atomowego, na dobę przed uzgodnionym między grupą 5+1 a - Iranem terminem zakończenia negocjacji, trwał maraton rozmów ostatniej szansy między szefami MSZ.
Sekretarz stanu USA John Kerry odbył kolejne spotkanie z irańskim ministrem spraw zagranicznych Dżawadem Zarifem, w którym uczestniczyła negocjatorka z ramienia Unii Europejskiej, dawna szefowa unijnej dyplomacji Catherine Ashton. Następnie spotkał się z szefem niemieckiego MSZ Frankiem-Walterem Steinmeierem, a później rosyjskiego - Siergiejem Ławrowem. Do Wiednia przybył też francuski minister spraw zagranicznych Laurent Fabius.
W nieoficjalnych informacjach docierających do mediów z otoczenia ministrów grupy 5+1 (USA, Rosja, Chiny, Francja, W.Brytania i Niemcy) mowa jest o możliwości przedłużenia rozmów. Jednak równie prawdopodobne wydają się inne scenariusze: podpisanie porozumienia długoterminowego, które pozwoliłoby na kontynuowanie negocjacji lub fiasko rozmów.
Oficjalna irańska agencja ISNA napisała w niedzielę, że biorąc pod uwagę małą ilość czasu oraz wielką liczbę szczegółów, które trzeba omówić, porozumienie "nie będzie możliwe".
Irańskie źródła w samym Wiedniu podkreślają jednak, że "wszyscy koncentrują się na znalezieniu rozwiązania, zanim w poniedziałek wieczorem upłynie termin zakończenia rozmów".
USA zgodziłyby się na razie na częściowe porozumienie
Stany Zjednoczone, jak wynikałoby z sobotniej wypowiedzi anonimowego amerykańskiego dyplomaty, po raz pierwszy dały do zrozumienia, że zgodziłyby się na razie na częściowe porozumienie zamiast całkowitego rozwiązania problemu irańskiego programu nuklearnego.
"Jak na razie zakładamy, że poniedziałkowe spotkanie ministrów (spraw zagranicznych) się odbędzie" - napisała w niedzielę wieczorem agencja TASS.
AFP, powołując się na irańskie źródła, pisze, że Teheran w przypadku niepowodzenia obecnych rozmów wiedeńskich byłby gotów na rozwiązanie polegające na ponownym przedłużeniu "o sześć miesięcy lub o rok" tymczasowego porozumienia zawartego w Genewie w listopadzie 2013 roku.
Porozumienie, które po 12 latach napięć pozwoliło na kontynuowanie negocjacji, upływa w poniedziałek wieczorem. Przedłużone już raz w lipcu, przewidywało zamrożenie części irańskiego programu nuklearnego w zamian za częściowe zniesienie międzynarodowych sankcji wobec Teheranu.
Teheran: przedłużenie porozumienia "byłoby mniejszym złem"
Według irańskich źródeł, na które powołuje się AFP, Teheran argumentuje, że przedłużenie porozumienia "byłoby mniejszym złem" niż "klimat konfrontacji, której towarzyszyłaby eskalacja z obu stron".
"Teheran mógłby np. odpowiedzieć na nowe sankcje zwiększaniem wydajności urządzeń do wzbogacania uranu" - ostrzega strona irańska.
Po prawie rocznych rozmowach kwestie sporne dotyczą nadal rytmu znoszenia sankcji międzynarodowych z jednej strony i zmniejszania zdolności wzbogacania uranu z drugiej.
"Dobre porozumienie jest ważniejsze niż termin jego zawarcia"
Według eksperta do spraw nierozprzestrzeniania broni atomowej Kelseya Davenporta ze Stowarzyszenia Kontroli Broni (ACA) "dobre porozumienie jest ważniejsze niż termin jego zawarcia".
Jednak, jak podkreślają agencje, z chwilą gdy w styczniu opozycja republikańska przejmie kontrolę nad Kongresem, zawęzi się margines manewru prezydenta Baracka Obamy w sprawie sankcji wobec Iranu. Jednocześnie w razie braku porozumienia osłabnie pozycja umiarkowanego irańskiego prezydenta Hasana Rowhaniego, który postawił na politykę otwarcia wobec wielkich mocarstw.
W chwili gdy rozstrzyga się los negocjacji wiedeńskich, nie mogło zabraknąć głosu największego przeciwnika Iranu, izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu. Ostrzegł on wielkie mocarstwa w rozmowie z dziennikarzami przed rozpoczęciem niedzielnego posiedzenia rządu, że jeśli pozwoli się Iranowi na posiadanie tysięcy urządzeń do wzbogacania uranu, "w krótkim czasie zbuduje on bombę atomową".
"Brak porozumienia będzie lepszy od złego porozumienia, które zagroziłoby Izraelowi, Bliskiemu Wschodowi i całej ludzkości" - powiedział dziennikarzom Netanjahu.(PAP)
ik/ kar/
