Ubiegły rok przyniósł spore zmiany w zestawieniu wydatków na cele wojskowe przygotowanym przez Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem. USA zwiększyły nakłady na armię po raz pierwszy od 2010 roku. Wyraźnie wyhamowało za ta tempo wzrostu wydatków Chin, a w przypadku Arabii Saudyjskiej odnotowano spadek aż o 30%. Zmniejszyły się również wydatki Polski.
W ubiegłym roku wydatki na cele wojskowe wzrosły o 0,4% r/r - do 1686 mld USD, wynika z wyliczeń SIPRI. Kwota stanowi 2,2% światowego PKB.
Tradycyjnie, najwięcej na zbrojenia wydały Stany Zjednoczone: 611 mld USD to więcej niż kolejne 8 krajów łącznie. USA zanotowały pierwszy wzrost wydatków mierzonych w cenach stałych - o 1,7% r/r - od 2010 roku. SIPRI pisze, że ten wzrost może sygnalizować kres tendencji spadkowej, która była rezultatem kryzysu gospodarczego oraz wycofania sił amerykańskich z Afganistanu i Iraku.
Na drugim miejscu są Chiny, w przypadku których wzrost wydatków wyhamowuje z roku na rok - w 2016 roku Państwo Środka wydało 215 mld USD, o 5,4% więcej niż rok wcześniej.
Na podium wskoczyła Rosja z kwotą 69,2 mld USD, o 5,9% wyższą niż w 2015 roku. Rosyjskie wydatki stanowiły 27% łącznych wydatków europejskich państw NATO.
Aż o 30% spadły wydatki czwartej w zestawieniu Arabii Saudyjskiej - do 63,7 mld USD. Niskie ceny ropy odbiły się także na nakładach innych producentów czarnego złota - o ponad 50% spadły wydatki Wenezueli (która boryka się również z hiperinflacją) oraz Sudanu Południowego. Azerbejdżan i Irak zmniejszyły wydatki o 36%.
Piąte miejsce w zestawieniu zajmują Indie, które zwiększyły nakłady na cele wojskowe najmocniej z czołówki - o 8,5%, do 55,9 mld USD.
Drugi rok z rzędu rosły wydatki krajów Europy Zachodniej - najwyższy przyrost odnotowano w przypadku Włoch (o 11%). O 2,4% wzrosły nakłady krajów Europy Środkowej - najwięcej w przypadku Łotwy (+43,6%), Litwy (+34,5%) i Mołdawii (+24,1%). Siemon Wezeman z SIPRI uważa, że zjawisko można częściowo przypisać postrzeganiu Rosji jako większego zagrożenia.
W obliczeniach SIPRI brakuje informacji dotyczących Korei Północnej.
Polska na tle świata
Polska z kwotą 9,34 mld USD znalazła się na 24. miejscu. SIPRI nie opublikowało jednak wyliczeń dotyczących Zjednoczonych Emiratów Arabskich, które w ubiegłych latach wydawały na cele wojskowe nawet dwa razy więcej niż Polska. Nakłady wyrażone w cenach stałych spadły względem poprzedniego roku o ponad 4%, po blisko 20-procentowym wzroście w 2015 roku.
Największą część PKB kraju na cele wojskowe wydają Oman (16,7%), Arabia Saudyjska (10,4%) i Kongo (7%). Polska z 2% PKB jest w piątej dziesiątce.
Najwięcej na głowę mieszkańca na cele wojskowe przeznaczają Izrael (2193,8 USD), Arabia Saudyjska (1978,2 USD) i Oman (1953,5 USD). Polska z 242,1 USD jest w czwartej dziesiątce.
Maciej Kalwasiński
