Proces odchodzenia od gotówki na rzecz kart płatniczych postępuje powoli. Gotówka rządzi m.in. we Włoszech, w Hiszpanii, w Niemczech, w Polsce i w Rosji. Najbliżej do realizacji idei społeczeństwa bezgotówkowego mają kraje skandynawskie. Takie wnioski płyną z raportu firmy GlobalData.
W 2016 roku w Norwegii tylko 7 proc. transakcji wykonywanych było przy użyciu gotówki. Jest to spadek o 4 punkty procentowe w stosunku do danych prezentowanych 5 lat wcześniej. W Szwecji obrót gotówkowy odpowiada za 18 proc. transakcji, a w Danii za 26 proc. Kraje te mają dobrze rozwiniętą sieć terminali akceptujących płatności, a obok kart płatniczych coraz większą popularnością cieszą się tam różnego rodzaju mobilne portfele.
Płatności zbliżeniowe walczą z gotówką
Na drugim biegunie znajdują się Włosi. Jest to najbardziej uzależniony od gotówki kraj wśród przebadanych europejskich rynków. Gotówka odpowiada tam za 82 proc. wszystkich transakcji (spadek o 6 pkt proc. od 2011 roku). Niewiele pomogły nawet odgórne regulacje wprowadzone przez administrację. W 2012 roku zakazano włoskim firmom przyjmowania płatności w gotówce w dla kwot powyżej 1000 euro. Dwa lata później firmy musiały udostępnić możliwość wykonywania płatności bezgotówkowych dla kwot od 30 euro w górę.
Analitycy GlobalData zwracają uwagę, że Włochy, Niemcy czy Hiszpania są tak mocno przywiązane go gotówki, że nawet po wprowadzeniu obowiązku akceptowania kart, proces migracji z gotówki na karty będzie postępował powoli. Z drugiej jednak strony są kraje, gdzie klienci sami odchodzą od gotówki na rzecz innych instrumentów. Zdaniem ekspertów może mieć to związek z upowszechnieniem płatności zbliżeniowych. Za przykład podają Wielką Brytanię i Polskę, które są liderami w tego rodzaju płatnościach. W Polsce gotówka odpowiada za około 65 proc. wszystkich transakcji (w 2011 roku było to blisko 80 proc.).
Mamy blisko 38 mln kart płatniczych, ale wolimy gotówkę
Z danych Narodowego Banku Polskiego wynika, że na koniec marca 2017 roku Polacy mieli w swoich portfelach 37,7 mln kart płatniczych. Większość z nich, bo aż 29 mln, to karty debetowe. Za pomocą kart w I kwartale wykonaliśmy 1,027 mld transakcji na łączną kwotę 144,1 mld zł. W ogólnej wartości transakcji przeprowadzonych przy użyciu kart płatniczych nadal dominują transakcje gotówkowe (tj. wypłaty gotówkowe z bankomatów, wypłaty z kas banków oraz wypłaty sklepowe - cash back) – w ten sposób wypłaciliśmy 87 mld zł.
W Polsce na koniec I kwartału 2017 roku płatności zbliżeniowe akceptowało 515 tys. terminali, czyli 91 proc. wszystkich POS-ów w Polsce. Liczba kart z antenką przekroczyła 29 mln, co stanowi ponad 77 proc. wszystkich kart w kraju. W I kwartale 2017 roku aż 64,5 proc. wszystkich transakcji bezgotówkowych kartami stanowiły płatności bezstykowe. Średnia wartość pojedynczej transakcji wyniosła 44 zł.
