Sporządzając wniosek egzekucyjny do komornika, w interesie wierzyciela leży, aby zawrzeć w nim jak najwięcej informacji na temat majątku dłużnika. We wniosku takim powinno się m.in. zamieścić informacje na temat znanych wierzycielowi rachunków bankowych dłużnika. Co jednak w przypadku, gdy wierzyciel nic nie wie o dłużniku bądź rachunek, którego numer podał komornikowi, jest pusty?
Komornik poszukuje majątku
 |
»Gdzie i za ile kupić przedmioty z egzekucji komorniczej |
Zarówno składając wniosek egzekucyjny do komornika, jak i w trakcie trwania egzekucji, wierzyciel może złożyć wniosek o poszukiwanie przez komornika majątku dłużnika. Możliwość taką przewiduje art. 7971 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie za wynagrodzeniem majątku dłużnika.
Poszukując składników majątkowych dłużnika, komornik wysyła zapytania do wielu instytucji w celu ustalenia czy dłużnik posiada majątek np. w postaci nieruchomości czy pojazdów lub czy przysługuje mu świadczenie z ZUS. W zakresie ustalania numeru rachunku bankowego dłużnika komornicy korzystają z systemu Ognivo. Umożliwia on sprawdzenie czy dłużnik posiada rachunek bankowy w konkretnym banku bądź np. we wszystkich bankach komercyjnych, poprzez wysłanie zapytań za pomocą systemu informatycznego. Skorzystanie z systemu Ognivo wymaga jednak opłaty, zależnej od ilości wysyłanych zapytań. Zatem przed dokonaniem sprawdzenia komornik zażąda stosownej zaliczki.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego obejmuje również kwoty, które zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Najpierw zajęcie rachunku
Niezależnie od tego, czy komornik dowiedział się o rachunku bankowym od wierzyciela, czy też w drodze poszukiwania majątku, pierwszą dokonaną przez niego czynnością jest tzw. zajęcie rachunku bankowego. W celu jego dokonania komornik wysyła do banku, który prowadzi rachunek bankowy dłużnika, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, informując także o wysokości dochodzonej należności wraz z kosztami egzekucyjnymi (art. 889 § 1 pkt 1 K.p.c.). Jednocześnie wzywa bank, aby nie dokonywał bez zgody komornika wypłat z rachunku do wysokości zajętej wierzytelności, a zajętą kwotę przekazał na konto komornika. Obowiązkiem banku jest przekazanie zajętej kwoty komornikowi lub udzielenie mu w terminie 7 dni informacji o przeszkodzie uniemożliwiającej przekazanie zajętej kwoty. Komornik zobowiązany jest także przekazać wierzycielowi i dłużnikowi informację o dokonanym zajęciu rachunku bankowego.
Możliwy zbieg egzekucji
W sytuacji gdy dłużnik nie ma innych wierzycieli prowadzących egzekucję, a na jego koncie znajdują się środki wystarczające na pokrycie wierzytelności, bank przekazuje zajętą wierzytelność wraz z kosztami postępowania, a egzekucja kończy się korzystnie dla wierzyciela. W przypadku jednak, gdy środki zgromadzone na rachunku bankowym zostają zajęte przez dwóch lub więcej komorników, bank zobowiązany jest wstrzymać się z wypłatą. Wówczas bowiem dochodzi do tzw. zbiegu egzekucji, czyli sytuacji, gdy co najmniej dwóch komorników prowadzi egzekucję do tego samego przedmiotu majątkowego. Konieczne jest zatem rozstrzygnięcie zbiegu i ustalenie komornika, który dalej będzie prowadził egzekucję (zasady rozstrzygania zbiegu egzekucji zawiera art. 773 i następne K.p.c.). Po rozstrzygnięciu zbiegu bank przekazuje zajęte środki właściwemu komornikowi.
Kwoty wolne od zajęcia
Należy jednak pamiętać, iż prowadząc egzekucję z rachunku bankowego dłużnika nie ma możliwości odebrania mu całej kwoty znajdującej się na tym rachunku, bowiem art. 54 Prawa bankowego przewiduje limit kwot niepodlegających zajęciu. Nie dotyczy on rachunków firmowych.
 |
»Dane osobowe dłużników a windykacja należności |
Niezależnie od faktu czy pieniądze dłużnika będącego osobą fizyczną znajdują się na rachunku: oszczędnościowym, oszczędnościowo-rozliczeniowym czy lokat terminowych, wolne od zajęcia pozostają środki do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku.
Przy czym przyjmuje się wynagrodzenie ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Ponieważ zgodnie z komunikatem Prezesa GUS wynagrodzenie to w październiku 2013 r. wynosiło 3.833,84 zł, zatem kwota wolna od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego wynosi 11.501,52 zł. Co bardzo istotne, prowadzenie kilku rachunków bankowych w żaden sposób nie wpływa na zwiększenie kwoty wolnej od zajęcia. Bezcelowe jest zatem działanie dłużnika polegające na zakładaniu kolejnych rachunków.
Wynagrodzenie za pracę i alimenty
Obowiązujące przepisy przewidują także dwa wyjątki od zakazu wypłat z zajętego przez wierzyciela rachunku bankowego. Dotyczą one sytuacji, gdy dłużnik, wobec którego prowadzona jest egzekucja, zatrudnia pracowników lub jest zobowiązany do zapłaty alimentów. W takim bowiem przypadku, wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku nie dotyczy bieżących wypłat na wynagrodzenie za pracę wraz z pochodnymi oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania - do wysokości przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS.
Sposób wypłaty zajętych środków różni się w zależności od tego, czy wobec dłużnika prowadzona jest egzekucja administracyjna, czy przez komornika sądowego. W obu przypadkach warunkiem dokonania wypłaty jest jednak przedstawienie przez dłużnika listy płac lub innego wiarygodnego dowodu w zakresie pensji jego pracowników lub tytułu wykonawczego (wyroku), w zakresie alimentów.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.)
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1376 ze zm.)
autor: Łukasz Wilmiński
Gazeta Podatkowa nr 101 (1038) z dnia 2013-12-19
Rozliczanie umów cywilnych. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl
