Europejski Bank Centralny zdecydował się na drugą w tym roku podwyżkę stóp procentowych. Ruch o 25 pb. w górę był powszechnie oczekiwany na rynku i wynikał z rosnącej inflacji, która coraz bardziej oddala się od 2-procentowego celu frankfurckich władz monetarnych.
- Rada Prezesów podjęła dzisiaj decyzję o podniesieniu trzech kluczowych stóp procentowych EBC o 25 pb. Konflikt na Bliskim Wschodzie nadal generuje presję inflacyjną, a inflacja od dłuższego czasu pozostaje sporo powyżej celu.- głosi wrześniowy komunikat Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa depozytowa – która od pewnego czasu jest podstawową stopą procentową w EBC – została podniesiona z 2,25% do 2,50%. Także o 25 pb. w górę podniesiono stopę podstawowych operacji refinansujących, która od dzisiaj wynosi 2,65%.
Wrześniowa decyzja Rady Prezesów nie była zaskoczeniem ani dla ekonomistów, ani dla uczestników rynku. Panował w zasadzie powszechny konsensus, że we wrześniu EBC zakomunikuje drugą w tym roku podwyżkę stóp procentowych. Pierwsza z nich miała miejsce w czerwcu, gdy koszty kredytu poszły w górę również o 25 pb.
Ten ruch na władzach monetarnych strefy euro wymusiła nasilająca się presja inflacyjna wynikająca m.in. z silnego wzrostu cen paliw i energii. Gdy wydawało się, że inflacyjna fala już nieco opadła, w lipcu EBC zdecydował się pozostawić stopy procentowe bez zmian. Ale wznowienie działań zbrojnych na Bliskim Wschodzie i ponowny skok cen energii sprawił, że w sierpniu inflacja HICP w strefie euro sięgnęła 3,3% i była najwyższa od niemal dwóch lat. I w zasadzie jest już przesądzone, że we wrześniu jeszcze wzrośnie.
- To będzie druga podwyżka w tym cyklu, mająca przeciwdziałać odkotwiczeniu się inflacji w warunkach wzrostu cen surowców energetycznych. Ostatni wzrost cen ropy naftowej i gazu ziemnego buduje oczekiwania, że dzisiejsza podwyżka może nie być ostatnią – w komunikacie i wystąpieniu Ch.Lagarde istotne będą więc sygnały dotyczące dalszych działań EBC - tak jeszcze przed publikacją dzisiejszej decyzji pisali analitycy PKO BP.
- Dzisiejsza decyzja odzwierciedla zobowiązanie Rady Prezesów do prowadzenia polityki monetarnej, która zapewni ustabilizowanie się inflacji na poziomie 2% w średnim terminie - napisano we wrześniowym komunikacie EBC.
Niemniej jednak stopa depozytowa na poziomie 2,50% nadal wydaje się być za niska w zestawieniu z przeszło 3-procentową inflacją HICP i równie wysokimi oczekiwaniami inflacyjnymi gospodarstw domowych. Wprawdzie podręczniki polityki pieniężnej nie zalecają podwyższania stóp procentowych w obliczu szoku podażowego (a z takim obecnie mamy do czynienia na rynkach paliwowych), ale bierność EBC może się zemścić utratą zaufania ze strony opinii publicznej i odkotwiczeniem się oczekiwań inflacyjnych mieszkańców eurolandu. A na to żaden szanujący się bank centralny nie może sobie pozwolić.
W ramach cokwartalnej rewizji prognoz EBC podniósł swoje oczekiwania względem inflacji. Tegoroczna inflacja HICP w strefie euro ma wynieść 3,0%, w 2027 roku obniżyć się do 2,5%, aw 2028 do 2,1%. W dalszym ciągu byłyby to odczyty przewyzszające 2-procentowy cel. Podobnie rzecz ma się z inflacją bazową, którą EBC przewiduje na 2,5% w tym roku, 2,6% w 2027 i 2,3% w 2028. Natomiast wzrost PKB ma przyspieszyć z 0,9% w 2026 roku do 1,4% w 2027 i 1,5% w 2028.
- Rada Prezesów jest gotowa, by dostosować wszystkie instrumenty w ramach swojego mandatu w celu zapewnienia inflacji stabilizującej się w 2-procentowym celu w średnim terminie i aby zabezpieczyć sprawne funkcjonowanie rynków finansowych - napisano we wrześniowym komunikacie EBC.
EBC podtrzymuje QE. Pieniądza w systemie będzie ubywać
Równolegle do obniżek stóp procentowych EBC prowadzi politykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QT portfel programu APP jest zmniejszany w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 Rada Prezesów zaprzestała reinwestycji w ramach programu APP.
Portfele programów APP i PEPP są zmniejszane w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych – napisano. EBC zaprzestał reinwestycji w ramach programu PEPP z końcem 2024.
Następne decyzyjne posiedzenie Rady Prezesów zaplanowane jest na 28-29 października. Rynek nie spodziewa się po nim zmiany stóp procentowych. Za to na grudzień szanse 25-punktowej podwyżki wyceniane były na blisko 60%.
