Pierwiastek ten nie jest równomiernie rozmieszczony w skorupie ziemskiej, lecz tworzy nieliczne, za to dość bogate złoża. W złożach tych złoto występuje w stanie rodzimym jako tzw. samorodek lub pod postacią związków chemicznych, głównie połączeń z tellurem. Często towarzyszy niektórym rudom metali, takim jak piryt (dwusiarczek żelaza) lub arsenopiryt (siarczek arsenu).
Kiedyś było więcej złotonośnych terenów. Poszukiwacze, których gorączka złota gnała do Kalifornii, na Alaskę i w inne złotodajne rejony świata starali się pozyskać je z koryt rzek i potoków, najczęściej metodą szlamowania. W procesie tym wydobywa się złoto za pomocą prymitywnych urządzeń, jak sita czy korytka z przegrodami, przez które przepływa woda, a w osadzającym się na dnie mule można było wyłonić złote okruchy lub nawet pokaźnych rozmiarów grudki.
W przeszłości również na ziemiach polskich wydobywano złoto, o czym świadczą nazwy niektórych miejscowości, takie jak: Złotogóra, Złotoryja czy Złoty Stok, gdzie jeszcze na początku lat pięćdziesiątych przy wydobywaniu rud arsenu pozyskiwano złoto w ilości 30 - 50 kg rocznie. W średniowieczu Złoty Stok był jedną z największych kopalń złota w Europie, obecnie znajduje się tam jedyne w Polsce muzeum obrazujące technikę i sposoby wydobywania złota w tamtych czasach.
Największe złoża złota znajdują się w RPA, Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Australii. Największy dotychczas znaleziony samorodek złota miał masę 236 kg, a miejscem jego wydobycia była Nowa Południowa Walia.
Skały złotonośne z czasem ulegają wietrzeniu, a ziarenka złota zostają spłukane przez wody opadowe. Cięższe z nich osadzają się w korytach rzek - w ten sposób powstają ławice piasków złotodajnych, stanowiące wtórne miejsca występowania złota.
Najdrobniejsze cząstki złota zostają uniesione do morza. Oceany świata zawierają miliardy ton czystego złota, jest ono jednak zbyt rozproszone i występuje w zbyt małych stężeniach, by mogło mieć jakiekolwiek znaczenie praktyczne. Zawartość złota wynosi przeciętnie 0,01 - 0,05 mg na 1 m sześcienny wody morskiej.
Współcześnie łatwo dostępne złoża piasku złotonośnego są niestety już wyczerpane. Metal ten pozyskuje się metodą odkrywkową, polegającą na jego wydobywaniu bezpośrednio z bogatych złóż rodzimego złota lub jego minerałów.
Złoto jest kowalne i plastyczne, bardzo łatwo ulega więc obróbce i nadaje się do wyrobu biżuterii, ozdób, przedmiotów zbytku, oznak władzy i symboli religijnych. Ponieważ czyste złoto jest dość miękkie, używa się go do tych celów w postaci stopów z miedzią lub srebrem. Zawartość czystego złota w stopie, czyli jego "próba" podawana jest w gramach złota na 1 kg stopu. Czystość złota określa się również w karatach. Czyste złoto ma 24 karaty, złoto 18 - karatowe zawiera 18/24, czyli 75% czystego złota, zaś złoto 14 - karatowe - 14/24 = 58,3% czystego złota.
Źródło:
