Ponad połowa wszystkich cyfrowych aktywów, jakie kiedykolwiek powstały, to dziś bezwartościowe "martwe tokeny". Jakie czynniki wpłynęły na taki stany rzeczy? Jakim sposobem liczba kryptowalutowych projektów, które pojawiły się na rynku, przekroczyła w zeszłym roku 20 milionów sztuk? Odpowiedź brzmi: memecoiny.
Według analizy "CoinGecko" w samym 2025 roku upadło 11,6 mln kryptowalutowych tokenów. Tylko w IV kwartale z rynkiem pożegnało się 7,7 mln projektów.
Patrząc długoterminowo, liczby te oznaczają, że ponad połowa cyfrowych aktywów uwzględnionych kiedykolwiek w statystykach prowadzonych przez "CoinGecko", okazała się porażką.
Dla porównania w 2024 roku upadło 1,38 mln kryptowalutowych projektów. W 2023 roku liczba ta wynosiła 245 tys., a rok wcześniej odnotowano 213 tys. "martwych tokenów". W 2021 roku upadły 2584 kryptoaktywa.
| Upadki tokenów w podziale na ostatni rok aktywności | |
|---|---|
| Rok | Liczba "martwych" tokenów |
| 2021 | 2584 |
| 2022 | 213 075 |
| 2023 | 245 049 |
| 2024 | 1 382 010 |
| 2025 | 11 564 909 |
| *dane "CoinGecko" | |
Co wydarzyło się w 2025 roku, co tłumaczyłoby tak duży spadek "przeżywalności tokenów"?
Masowa produkcja memecoinów
Bez kontekstu przedstawione statystyki upadłych tokenów wyglądają na katastrofalne. Obraz zmienia się jednak, gdy do równania dodamy boom na memecoiny. To właśnie ta część rynku kryptowalut rozrosła się najmocniej w 2025 roku i najmocniej ucierpiała w wyniku zawirowań, które się na nim pojawiły.
O ile w 2021 roku stworzenie własnego tokena wymagało pewnej wiedzy technicznej, w kolejnych latach proces ten zaczął stawać się coraz prostszy i w coraz większym stopniu zautomatyzowany.
Na początku 2024 roku zadebiutowała platforma Pump.fun oraz bliźniaczo podobne aplikacje, które zmieniły rynek memecoinów, czyli tokenów odwołujących się do internetowych trendów, memów, znanych postaci lub zjawisk, tworzonych do czystej spekulacji.
Pump.fun ułatwiło tworzenie memecoinów, obniżając próg wejścia do tego stopnia, że każda osoba mająca od 50 do 200 dolarów może wykreować swój własny "cyfrowy żeton" i próbować sprzedać go innym.
W 2024 roku na platformie swoje własne tokeny wydał szereg światowych celebrytów, takich jak Iggy Azalea, Caitlyn Jenner i Jason Derulo, co spowodowało wzrost jej popularności.
60 000 nowych tokenów dziennie
Prawdziwa gorączka memecoinów wybuchła na początku zeszłego roku, na co duży wpływ miał początek prezydentury Donalda Trumpa, który tuż przed zaprzysiężeniem wyemitował wraz z żoną własne spekulacyjne tokeny.
W styczniu 2025 roku na platformie Pump.fun emitowano 60 000 nowych memecoinów dziennie. Tylko w tamtym miesiącu na platformie powstało 1,7 mln nowych tokenów.
Od powstania Pump.fun do 15 stycznia jego użytkownicy stworzyli ponad 15 mln memecoinów - dokładnie 15 265 612 tokenów.
Ilu użytkowników platformy zarobiło dzięki niej jakiekolwiek pieniądze? Jak pisaliśmy w sierpniu zeszłego roku, prawdopodobieństwo sukcesu na Pump.fun jest znacznie niższe niż prawdopodobieństwa wygranej w ruletkę.
Każdy może wystawić na platformie własny token, ale jego kapitalizacja musi przekroczyć 69 000 dolarów, żeby został dopuszczony do dalszego obrotu na zdecentralizowanej giełdzie Raydium i przyniósł twórcy oraz "inwestorom" realne zyski.
Zgodnie z danymi "Dune" z 15 stycznia prawdopodobieństwo takiego osiągnięcia wynosiło 0,76%, co możemy porównać do prawdopodobieństwa wylosowania pojedynczego numeru na ruletce, które wynosi 2,7%. Na Raydium dostało się tego dnia 225 tokenów z 29 401 utworzonych.
Kilka transakcji i do piachu
Zdecydowana większość memecoinów emitowanych na Pump.fun nie znajduje żadnego zainteresowania. W analizie "CoinGecko" dotyczącej "martwych tokenów" pod uwagę brano jedynie te projekty z platformy, które przekroczyły wspomniany wcześniej próg kapitalizacji. Jeśli chodzi o inne kryptoaktywa w zestawieniu uwzględniono te, z których udziałem dokonano przynajmniej jedną transakcję.
Już po przyjęciu takiej metodologii, autorzy raportu stwierdzili, że w 2025 roku powstało ponad 20 mln nowych tokenów.
Dane do analizy CoinGecko" zbierano w okresie od 1 lipca 2021 do 31 grudnia 2025 roku. Raport pokazuje, w którą stronę wyewoluowała część rynku cyfrowych aktywów. Technologia blockchain oferuje wiele korzyści dla gospodarki. Jednocześnie w jej obrębie intensywnie rozwinął się segment memecoinów, będących w coraz większym stopniu ekstremalną formą rozrywki.
Czy jest to jest to jednak jednoznacznie złe zjawisko? Kryptowaluty zostały stworzone jako wyraz finansowej wolności. W ramach tej wolności każdy ma prawo stracić wszystkie zainwestowane pieniądze. Ważne tylko, żeby znał ryzyko i podejmował je samodzielnie.
