Vernon Smith jest profesorem w Uniwersytecie Chapmana. Pracuje również w Szkole Prawa w Orange oraz w Uniwersytecie Georga Masona. Jednak większość najważniejszych prac Smith napisał podczas pracy w Uniwersytecie Arizony, opuszczonym przez niego w 2002 roku. W tym samym roku został uhonorowany Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla za wprowadzenie eksperymentu do badań ekonomicznych, co zapoczątkowało nurt ekonomii eksperymentalnej.
Na początku swojej kariery naukowej prof. Vernon Smith pracował w Purdue University. W tym czasie przekazywał młody adeptom ekonomii podstawową teorię mikroekonomiczną. Smith wspomina, że właśnie wtedy wpadł na pomysł przeprowadzenia eksperymentu, który pomógłby pokazać studentom, w jaki sposób działa rynek i jak zmierza do równowagi. W ten sposób studenci mogli doświadczyć na własnej skórze mechanizmu rynkowego, a Smith zdobył znakomitą okazję do obserwowania ich zachowań. Tak została zapoczątkowana ekonomia eksperymentalna, która przyniosła rozgłos pracom prof. Vernona Smitha.
Ekonomia eksperymentalna
Ekonomia eksperymentalna to nurt nauki ekonomii posługujący się eksperymentem, jako głównym narzędziem do prowadzenia badań. Wyniki eksperymentów są wykorzystywane do tworzenia teorii ekonomicznej oraz sprawdzenia jej poprawności.
Stosowanie eksperymentu jest stosunkowo nowym podejściem do prowadzenia badań ekonomicznych. W dominującym obecnie, empirycznym nurcie nauki ekonomii przeważają badania polegające na gromadzeniu danych historycznych i falsyfikowanie przy ich pomocy teorii. Z tego powodu podejście zaproponowane przez prof. Vernona Smitha było powiewem świeżości dla świata ekonomii. Stąd zapewne wzięło się duże zainteresowanie badaniami amerykańskiego profesora. W 2002 roku prof. Vernon Smith otrzymał Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla za wprowadzenie eksperymentu do badań ekonomicznych i zapoczątkowanie nurtu ekonomii eksperymentalnej.
Spojrzenie na kryzys finansowy
O ile wkład prof. Vernona Smitha w metodologię badań ekonomicznych jest bardzo istotny i równie interesujący, o tyle większą wagę dla obserwatorów życia gospodarczego ma jego spojrzenie na obecny kryzys finansowy.
Prof. Vernon Smith rozróżnia dwa podstawowe rynki w gospodarce. Pierwszym z nich jest rynek nietrwałych dóbr konsumpcyjnych, na którym handluje się np. żywnością, usługami transportowymi itp. Dobra te są konsumowane natychmiast po poniesieniu kosztu związanego z ich nabyciem, a proces jest powtarzany w czasie. Wielkość tego rynku szacuje się na około 60 proc. gospodarki. Drugi segment to rynek aktywów, na którym handluje się np. domami i papierami wartościowymi. Dobra te kupuje się po to, aby trzymać je i wykorzystywać przez dłuższy czas, bądź też z myślą o odsprzedaży dla zysku. Jest to najważniejsza różnica między tymi dwoma rodzajami rynków.
Na gruncie ekonomii eksperymentalne prof. Vernon Smith dowiódł, że rynek aktywów jest podatny na występowanie baniek oraz gwałtownych załamań. Przyczyna tego stanu rzeczy leży w niedoskonałym mechanizmie wyceny dóbr w tym segmencie gospodarki. Ceny aktywów mogą zależeć nie tylko od ich fundamentalnej wartości, czyli spodziewanego strumienia dochodu, jaki będą generować w przyszłości. Mogą się opierać na przekonaniu, że wartość aktywów będzie rosła w przyszłości, co tworzy samonapędzający mechanizm wzrostu cen.
Podczas ostatniego kryzysu w Stanach Zjednoczonych bańka pojawiła się na rynku nieruchomości. Prof. Smith wymienia bardzo wiele przyczyn występowania tego zjawiska. Były to między innymi programy rządowe umożliwiające niezamożnym Amerykanom zakup domu, co sztucznie zwiększało popyt na nieruchomości. Jednak w pierwszej kolejności mówi o zbyt luźnej polityce monetarnej, prowadzonej przez Rezerwę Federalną pod rządami Bena Bernanke. Tani kredyt napędzał wzrost cen domów w Stanach Zjednoczonych i w konsekwencji doprowadził do powstania spekulacyjnego bąbla.
Pęknięcie bańki na rynku nieruchomości zachwiało systemem finansowym. Mniejszy popyt prowadzący do spadku cen domów w Stanach Zjednoczonych uderzył w amerykańskich kredytodawców i doprowadził ich na skraj bankructwa. Odzyskanie pieniędzy wpompowanych w branżę budowlaną okazało się niewykonalne. W konsekwencji spadła podaż kredytu w gospodarce, co doprowadziło do ogólnego pogorszenia koniunktury i spotęgowało problemy rynku mieszkaniowego.
Przestroga dla Polski
Wyjaśnienie przyczyn kryzysu zaproponowane przez prof. Vernona Smitha powinno stanowić ostrzeżenie dla Polski. Rozwój naszego rynku nieruchomości opiera się na tanim kredycie dostarczanym przez banki. Jednocześnie powszechnie panuje przekonanie, że nieruchomości będą wciąż drożały, co napędza spiralę wzrostu cen. W świetle teorii amerykańskiego noblisty bańka na polskim rynku nieruchomości jest wielce prawdopodobna.
W piątek, z inicjatywy Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, profesor Vernon Smith, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, przedstawi wykład na temat podobieństw między obecnym kryzysem a Wielkim Kryzysem lat 30. Wkład pt."The Housing Bubble and Crash that Engulfed the Economy" odbędzie się w hotelu Westin. W dyskusji po wykładzie udział wezmą przedstawiciele świata nauki oraz instytucji finansowych. Transmisja z tego wydarzenia na żywo na stronie głównej portalu Bankier.pl i w Bankier.TV.
W jaki sposób rynek nieruchomości przyczynił się do wywołania kryzysu finansowego? Dlaczego ten sektor gospodarki jest bardziej podatny załamanie? Dlaczego bańki na rynkach kapitałowych mają wpływ na realną gospodarkę? Na te pytania będzie odpowiadał profesor Vernon Smith, amerykański noblista z 2002 roku.
Vernon Smith jest profesorem w Uniwersytecie Chapmana. Pracuje również w Szkole Prawa w Orange oraz w Uniwersytecie Georga Masona. W 2002 roku został uhonorowany Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla za wprowadzenie do eksperymentu do badań ekonomicznych, co zapoczątkowało nurt ekonomii eksperymentalnej.
Transmisja wykładu prof. Vernona Smitha już jutro na stronie głównej portalu Bankier.pl i na stronach Bankier.TV. Relacja rozpocznie się o 10:00. Zapraszamy!
W jaki sposób rynek nieruchomości przyczynił się do wywołania kryzysu finansowego? Dlaczego ten sektor gospodarki jest bardziej podatny załamanie? Dlaczego bańki na rynkach kapitałowych mają wpływ na realną gospodarkę? Na te pytania będzie odpowiadał profesor Vernon Smith, amerykański noblista z 2002 roku.
Vernon Smith jest profesorem w Uniwersytecie Chapmana. Pracuje również w Szkole Prawa w Orange oraz w Uniwersytecie Georga Masona. W 2002 roku został uhonorowany Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla za wprowadzenie do eksperymentu do badań ekonomicznych, co zapoczątkowało nurt ekonomii eksperymentalnej.
Transmisja wykładu prof. Vernona Smitha już jutro na stronie głównej portalu Bankier.pl i na stronach Bankier.TV. Relacja rozpocznie się o 10:00. Zapraszamy!
Piotr Lonczak
Bankier.pl
p.lonczak@bankier.pl
Zobacz też:
» Oglądaj transmisję ze spotkania
» Wojna banków centralnych
» Kiedy złoto straci blask?
» Oglądaj transmisję ze spotkania
» Wojna banków centralnych
» Kiedy złoto straci blask?
Źródło:
