Stany Zjednoczone były w ubiegłym roku największym odbiorcą bezpośrednich inwestycji zagranicznych na świecie - wynika z danych UNCTAD. Imponujący wzrost napływu zanotował Singapur, a potężne spadki zaliczyły m.in. Holandia i Hongkong.
W 2019 r. globalna wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) wyniosła 1,39 bln dolarów, czyli o 1 proc. mniej niż rok wcześniej - wynika ze wstępnych szacunków UNCTAD. Odrzucając zaciemniające obraz jednorazowe, duże transakcje oraz przepływy wewnątrzfirmowe, inwestycje wzrosły o 5 proc. - zaznaczają eksperci.
Większość środków - 695 mld dol. - trafiło do krajów definiowanych przez UNCTAD jako rozwijające (w tym Hongkongu). Nieznacznie mniej - 643 mld dol. - do państw rozwiniętych. Napływ kapitału na rynki rozwijające spadł o zaledwie miliard dolarów względem 2018 r., a do Ameryki Północnej wzrósł o tę samą kwotę. Aż o 15 proc. (52 mld dol.), do 305 mld dol., spadła za to wartość BIZ w Unii Europejskiej. Analitycy starają się eliminować ze statystyk tzw. "inwestycje fantomowe", czyli te podejmowane w celu unikania opodatkowania.
Czym są bezpośrednie inwestycje zagraniczne?
BIZ - całkowite lub częściowe przejęcie własności istniejącego podmiotu gospodarczego za granicą lub utworzenie nowego w celu prowadzenia tam działalności biznesowej. MFW i OECD uważają, że inwestycja może być uznana za bezpośrednią, jeśli w jej wyniku udział inwestora w spółce jest nie mniejszy niż 10%, przy zachowaniu kryterium efektywnego głosu w zarządzaniu przedsiębiorstwem.
Źródło: Rymarczyk J., Biznes międzynarodowy, Warszawa 2012
UNCTAD zwraca uwagę na następujące zmiany w 2019 r.:
- spadek BIZ w Zjednoczonym Królestwie o 6 proc. w obliczu brexitu,
- spadek BIZ w Hongkongu o blisko połowę, w tym wskutek wycofywaniu inwestycji przez zagraniczne podmioty,
- wzrost BIZ w Singapurze o 42 proc., do 110 mld dol. dających krajowi miejsce na podium w klasyfikacji największych odbiorców BIZ na świecie,
- brak zmian w skali inwestycji u dwóch czołowych krajów goszczących BIZ - USA i Chinach,
- wzrost BIZ w Brazylii o 26 proc. w obliczu rozpoczęcia programu prywatyzacyjnego,
- potrojenie napływu BIZ do Niemiec w obliczu zwiększenia kredytów dla spółek córek zlokalizowanych nad Renem od innych podmiotów należących do tej samej korporacji transnarodowej.
| Najwięksi odbiorcy bezpośrednich inwestycji zagranicznych na świecie w 2019 r. [mld dol.] | ||
|---|---|---|
| 1. | USA | 251 (w 2018 r.: 254) |
| 2. | Chiny | 140 (139) |
| 3. | Singapur | 110 (78) |
| 4. | Brazylia | 75 (60) |
| 5. | Zjednoczone Królestwo | 61 (65) |
| 6. | Hongkong | 55 (104) |
| 7. | Francja | 52 (37) |
| 8. | Indie | 49 (42) |
| 9. | Kanada | 47 (43) |
| 10. | Niemcy | 40 (12) |
| Źródło: UNCTAD | ||
W naszym najbliższym otoczeniu - Unii Europejskiej - wyróżniały się również Irlandia, gdzie BIZ wzrosły do 37 mld dol. z -28 mld dol. w 2018 r., oraz Holandii, gdzie spadły do 1,9 mld dol. z 114 mld dol. rok wcześniej. Oba przykłady są dobrą ilustracją specyfiki bezpośrednich inwestycji zagranicznych - do napływu w danym roku zalicza się również dezinwestycje, czyli wycofywanie kapitału z kraju goszczącego przez inwestorów zagranicznych. W ten sposób napływ do Irlandii był w 2018 r. ujemny, natomiast w przypadku Holandii w 2019 r. odliczono 36 mld dol. z powodu debiutu giełdowego Prosusa, spółki należącej do południowoafrykańskiego Naspersa. Osobną kategorią są BIZ wychodzące z kraju macierzystego, ale o nich UNCTAD w dzisiejszej publikacji nie wspomina.
UNCTAD zwraca również uwagę na potężny spadek międzynarodowych fuzji i przejęć - aż o 40 proc. do 490 mld dol. To najniższy wynik od 2014 r., gdy było to 428 mld dol. Za większość spadku odpowiada Unia Europejska, natomiast w ujęciu sektorowym - usługi (-56 proc., do 207 mld dol.), głównie finansowe i ubezpieczeniowe.
Eksperci spodziewają się wzrostu inwestycji w tym roku, choć podkreślają, że niepokojący jest spadek wartości ogłoszonych projektów typu greenfield o 22 proc. - do 784 mld dol. z 999 mld dol. w 2018 r.
Maciej Kalwasiński
