Od lutego 2014 roku OFE pomnażały kapitał w tempie wynoszącym 8,28 proc. (IRR) bez opłat manipulacyjnych, 7,92 proc. z opłatami i był to najlepszy wynik ze wszystkich innych badanych form oszczędzania - wynika z wyliczeń Analiz Online dla Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych.
Analizie poddany został okres od lutego 2014 roku, czyli od chwili przeniesienia części dłużnej portfela do ZUS. W zestawieniu, oprócz wyników samych OFE, zaprezentowane zostały średnie stopy zwrotu różnych grup funduszy inwestycyjnych oraz indeksów rynkowych (w tym WIG i TBSP – indeks obligacji skarbowych). Ponadto punkt odniesienia stanowił także wzrost wartości składek ewidencjonowanych na subkoncie ZUS, wskaźnik inflacji oraz oprocentowanie depozytów.
Wg raportu na korzyść OFE w analizie stóp zwrotu netto oddziałuje poziom kosztów, którymi obciążane są przekazywane składki.
"Niższa jest bowiem zarówno opłata manipulacyjna (pobierana przy wpłacie środków), jak i opłata za zarządzanie. Znaczenie tego czynnika z uwagi na administracyjne obniżki opłat w funduszach krajowych TFI oraz rozwój internetowych kanałów dystrybucji (często z zerowymi opłatami za nabycie) od 2014 r. istotnie zmalało" - napisano.
Znaczenie w atrakcyjności OFE mają także różnice w konstrukcji portfeli, mimo pewnego ich podobieństwa.
"W przeciwieństwie do funduszy akcji polskich, w OFE występuje istotny udział krajowych obligacji nieskarbowych (rekordowo w marcu 2020 r. sięgający blisko 12 proc. WAN). W okresach wyraźnych rynkowych przecen pełnią one stabilizującą rolę dla wyników, dzięki czemu fundusze emerytalne zazwyczaj chronią kapitał lepiej od funduszy akcji" - napisano.
O zróżnicowaniu stóp zwrotu decyduje też dobór spółek zagranicznych i skala ekspozycji na nie (w 2021 r. mniejsze zaangażowanie w obce walory mogło dać OFE przewagę).
"Chociaż w niektórych okresach cechy charakterystyczne dla OFE (w tym większy niż w funduszach akcji polskich uniwersalnych akcent na spółki z WIG20) sprzyjają ich konkurencyjności, w innych przyczyniają się do ich słabości. Wypadkowa tych zjawisk jak dotąd działa jednak na korzyść OFE" - dodano.
Oprócz funduszy akcji polskich uniwersalnych, OFE poradziły sobie też lepiej od funduszy akcji małych i średnich spółek oraz akcji globalnych rynków rozwiniętych. Z tych dwóch grup szczególna nadwyżka zgromadzonego kapitału uwidoczniła się względem funduszy dedykowanych rynkom zagranicznym. Wypracowany zysk na koniec 2023 roku jest o połowę większy w przypadku OFE.
Przewaga została wypracowana dzięki kilku czynnikom.
Pierwszym z nich jest mniejszy spadek wartości kapitału zgromadzonego w ramach OFE podczas bessy na rynkach trwającej w 2022 roku. W tamtym czasie jako poduszka bezpieczeństwa zadziałały posiadane w portfelach OFE obligacje nieskarbowe.
"Podczas gdy post-covidowy rynek faworyzował globalne akcje, sytuacja odwróciła się w 2023 roku. Pozytywny sentyment zapanował generalnie wśród inwestorów zorientowanych na instrumenty udziałowe, jednakże ze szczególnym akcentem na rynek polski. Druga połowa roku to czas, kiedy bank centralny nad Wisłą zdecydował się na pierwsze obniżki stóp procentowych. Silny impuls do wzrostów stanowiły wyniki wyborów do parlamentu RP. Korzystny trend trwał od października do końca ubiegłego roku, co pozytywnie wpłynęło na roczny wynik funduszy skoncentrowanych na krajowym rynku" - napisano.
Chociaż w przypadku zestawienia wyników OFE względem funduszy akcji MiŚ przewaga nie jest już tak wyraźna, tu również wyniki mierzone zgromadzonym kapitałem stanowią pozytywną odmianę względem poprzednich lat.
"Ostatnia bowiem przewaga nad funduszami zorientowanymi na małe i średnie podmioty miała miejsce w latach 2017-2019. Następnie wraz z załamaniem covidowym sytuacja się odwróciła. Sentyment, który zapanował w okresie po wybuchu pandemii sprzyjał szczególnie spółkom o małej kapitalizacji. W 2023 roku szala zwycięstwa ponownie przechyliła się na korzyść OFE. Wraz z ogłoszeniem wyników wyborów parlamentarnych nastąpiła faworyzacja spółek z udziałem Skarbu Państwa, które odpowiadają za znaczną część indeksu WIG20. W efekcie fundusze akcji MiŚ czerpały relatywnie mniejsze korzyści na fali panującego ówcześnie optymizmu" - dodano.
Ponadto w badaniu przedstawiono wyniki OFE w porównaniu do następujących wskaźników rynkowych: WIG20 zarówno w ujęciu cenowym, jak i dochodowym, WIG oraz TBSP reprezentującym polskie obligacje skarbowe.
Fundusze emerytalne okazały się najkorzystniejszą formą oszczędzania na tle każdego z nich. Największą przewagę odnotowano na tle indeksu obligacyjnego, a wśród wskaźników akcyjnych na tle WIG20.
Poniżej zestawienie wewnętrznej stopy zwrotu (IRR) poszczególnych form oszczędzania wg Analiz Online (31 I 2014 - 31 XII 2023).
| bez opłat | z opłatami manipulacyjnymi | |
| OFE | 8,28% | 7,92% |
| fundusze akcji polskich | 6,65% | 5,94% |
| fundusze akcji polskich MiŚ | 8,36% | 7,69% |
| fundusze akcji globalnych | 6,13% | 5,57% |
| inflacja | 6,02% | 6,02% |
| depozyty | 2,20% | 2,20% |
| WIG20TR | 5,42% | 5,42% |
| WIG20 | 3,16% | 3,16% |
| WIG | 7,04% | 7,04% |
| subkonto ZUS | 6,64% | 6,64% |
| TBSP | 2,02% | 2,02% |
(PAP Biznes)
tus/ ana/
