Jako "dramatyczną eskalację" oraz "bezprecedensowe" określają brytyjskie media ostatnie wydarzenia w Polsce związane z aresztowaniem Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika, choć ich relacje mają raczej charakter informacyjny, bez wskazywania, kto ma rację w sporze.
"Polska policja aresztowała byłego ministra spraw wewnętrznych i wiceministra spraw wewnętrznych w Pałacu Prezydenckim w Warszawie w dniu bezprecedensowego teatru politycznego. (...) Aresztowania uwypuklają zawirowania polityczne między partią Prawo i Sprawiedliwość (PiS) a nową prounijną koalicją" - pisze na portalu publicznej stacji BBC jej warszawski korespondent Adam Easton, relacjonując przebieg wydarzeń ostatnich godzin.
"Koalicja Tuska objęła władzę w zeszłym miesiącu, obiecując cofnięcie wprowadzonych przez PiS zmian w sądownictwie, mediach publicznych i służbie cywilnej, które zdaniem Komisji Europejskiej i wielu innych organów międzynarodowych podważyły praworządność w Polsce. Jednym z jej pierwszych działań było zreformowanie państwowej telewizji, radia i agencji informacyjnej, które PiS przekształcił w propagandową tubę swojego rządu. Ale jej metody były podobne do tych stosowanych przez PiS przed planowaną reformą legislacyjną, najpierw wykorzystano ministra rządu do zwolnienia zarządów mediów i zainstalowania nowych osób" - zauważa korespondent BBC.
Przeczytaj także
Przywołuje on opinię Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, która uznając, że media publiczne w Polsce wymagały pilnej reformy, a PiS sprawił, że jej przeprowadzenie jest trudne, zauważyła zarazem, iż sposób przeprowadzenia zmian przez nowy rząd "budzi poważne wątpliwości".
Centrolewicowy dziennik "The Guardian" relacjonując wydarzenia w Polsce pisze o "dalszej dramatycznej eskalacji w walce nowego rządu o przywrócenie rządów prawa". "Po ośmiu latach rządów PiS stracił większość w wyborach w październiku ubiegłego roku, a nowy rząd, kierowany przez Donalda Tuska, stoi przed trudnym zadaniem cofnięcia polityki poprzednika i usunięcia jego zwolenników z kluczowych stanowisk w mediach i wymiarze sprawiedliwości" - zauważa gazeta.
"PiS stoi w obliczu wielu oskarżeń o podważanie praworządności podczas sprawowania władzy, a proeuropejska koalicja Tuska stwierdziła, że jej celem jest przywrócenie w Polsce demokratycznych norm UE i odblokowanie dziesiątek miliardów euro zamrożonych funduszy unijnych. Spór o Kamińskiego i Wąsika będzie prawdopodobnie jednym z wielu do końca kadencji Dudy w maju 2025 roku" - ocenia "The Guardian".
O "politycznych zawirowaniach" pisze natomiast konserwatywny dziennik "Daily Telegraph". "Aresztowania rzuciły światło na zawirowania polityczne w Polsce, od kiedy w zeszłym miesiącu nowa prounijna koalicja odsunęła od władzy Prawo i Sprawiedliwość, które rządziło krajem przez osiem lat. Andrzej Duda jest blisko związany z Prawem i Sprawiedliwością i dał jasno do zrozumienia, że będzie przeciwny nowemu rządowi, kierowanemu przez premiera Donalda Tuska. Druga i ostatnia kadencja Dudy potrwa do połowy 2025 roku" - komentuje gazeta.
Zdaniem niemieckich mediów sprawa zatrzymania polityków PiS Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika doprowadziła do "zaostrzenia konfliktu między nowym i starym obozem rządowym" . Ten wtorek przejdzie do historii Polski - pisze w środę dziennik "Berliner Zeitung".
"Skazani politycy PiS zabarykadowali się w Pałacu Prezydenckim, aby uniknąć aresztowania" - opisuje "Berliner Zeitung".
"W 2015 roku zwyciężyło PiS, bo jego populizm wiązał się z odpowiedzią na realne problemy +zwykłych Polaków+ – np. walkę z biedą. Dziś PiS to przede wszystkim partia broniąca własnych elit politycznych" - czytamy. Dlatego na przykład bardzo niewiele osób przychodzi na demonstracje w obronie byłych pracowników państwowej TVP - zaznacza berliński dziennik. "Czasem kilkadziesiąt, czasem dwieście osób. Nie te dziesiątki tysięcy, o jakich marzy Jarosław Kaczyński".
Zdaniem "Berliner Zeitung", zatrzymanie Kamińskiego i Wąsika nie jest też najlepszą wiadomością dla nowego premiera Donalda Tuska. "Nawet jeśli premier wygra ten spór, Andrzej Duda pozostanie prezydentem do sierpnia 2025 roku. I nie ma dziś wątpliwości, że jest on gotowy zrobić wiele, aby zablokować liberalny rząd" - komentuje gazeta.
Aresztowanie dwóch polityków PiS podsyca nastroje w Warszawie; prezydent Duda nadal blokuje rząd Donalda Tuska, który znajduje się pod presją czasu; istnieje nawet groźba nowych wyborów - pisze z kolei dziennik "Sueddeutsche Zeitung".
"W Polsce zaostrza się konflikt między nowym i starym obozem rządzącym" - zaznacza portal telewizji ARD. Jak przypomina "dwóch skazanych polityków PiS najwyraźniej szukało schronienia u prezydenta Dudy, ale mimo to trafiło do więzienia, a jeden z nich rozpoczął strajk głodowy".
Polska "przeżywa obecnie próbę sił", która na razie osiągnęła swój punkt kulminacyjny we wtorek wieczorem - czytamy w dzienniku "Frankfurter Allgemeine Zeitung". Podczas kampanii wyborczej i po jej zakończeniu Tusk zapowiadał, że rozliczy PiS i jego urzędników, "spór o Kamińskiego i Wąsika pokazuje, jak trudna będzie to praca" - dodaje gazeta.
Polska, kraj należący do UE i NATO, "znajduje się na skraju kryzysu państwowego" - podkreśla w tekście poświęconym sytuacji w Polsce portal RND.
Hiszpańskie media oceniają w środę, że trzeci rząd Donalda Tuska ma trudny początek sprawowania władzy w Polsce, która - ich zdaniem - pogrąża się w chaosie i kryzysie instytucjonalnym. Przypominają, że po konflikcie o media publiczne dalsza destabilizacja sytuacji na polskiej scenie politycznej ma związek z osadzeniem w więzieniu polityków PiS Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika.
Zdaniem komentatorów sytuacja w Polsce jest zbliżona do tej w Hiszpanii, gdzie po wyborach parlamentarnych z 23 lipca ub.r. zwycięska centroprawicowa Partia Ludowa (PP) musiała ustąpić pola sojuszowi wielu ugrupowań centrolewicowych, dzięki którym trzeci rząd Pedro Sancheza zdobył wotum zaufania w Kongresie Deputowanych, niższej izbie hiszpańskiego parlamentu.
Polska jest osłabiona kryzysem politycznym i instytucjonalnym – ocenia stacja Euronews w swojej wersji francuskojęzycznej, relacjonując aresztowanie byłego szefa MSW Mariusza Kamińskiego i jego zastępcy Macieja Wąsika. Francuskie dzienniki za agencją AFP informują o planowanej na 11 stycznia demonstracji w Warszawie z udziałem zwolenników PiS.
„Spektakularne aresztowanie obu mężczyzn, skazanych za nadużycie władzy, ułaskawionych przez prezydenta, a następnie ponownie skazanych, świadczy o niezgodzie, jaka panowała w polskim sądownictwie od czasu zmiany rządu” – pisze w środę dziennik „Liberation”.
„Komentatorzy i obywatele zaczęli mówić o +dePiSyzacji+. Wyrażenie to podsumowało ogromne wyzwanie, jakie czeka rząd Donalda Tuska: demontaż dziedzictwa PiS, partii konserwatywnej i nacjonalistycznej, która rządziła Polską w latach 2015-2023, depcząc prawa kobiet, niezależność sądów i wolność dziennikarzy. Tak naprawdę od grudniowej inauguracji nowego rządu Polska przeżywa kryzys instytucjonalny" - stwierdza gazeta.
„Liberation” zauważa, że nowy punkt kulminacyjny nastąpił we wtorek. Policja wkroczyła do Pałacu Prezydenckiego, aby aresztować Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika, dwóch byłych ministrów PiS, którzy próbowali znaleźć tam schronienie, aby uniknąć więzienia – relacjonuje dziennik.
Jego zdaniem, „epizod uwypuklił rywalizację o legitymację pomiędzy instytucjami pozostającymi w rękach lojalistów PiS a tymi, którzy są lojalni nowemu rządowi”.
Natomiast Euronews ocenia, że „kraj wydaje się głęboko podzielony między zwolenników PiS, obiecujących kontynuowanie walki o Polskę, która stoi na straży ich wartości, a liberalną, proeuropejską koalicję u władzy, deklarującą dokładnie to samo z innymi wartościami”.
Dzienniki „Le Monde” i „Le Figaro” za agencją AFP informują o planowanej na 11 stycznia w Warszawie demonstracji zwolenników PiS. Gazety cytują premiera Tuska, zarzucającego „obozowi politycznemu, który rządził Polską przez osiem lat”, spowodowanie „bezprecedensowego chaosu prawnego” oraz Mariusza Kamińskiego, określającego siebie i swojego współpracownika jako „więźniów politycznych”.
Dziennik “El Espanol” zauważa, że trzeci gabinet Tuska bazuje na koalicji "sił lewicy oraz centroprawicy" i doszedł do władzy, gdyż premierowi zjednoczonej prawicy Mateuszowi Morawieckiemu nie udało się zdobyć wystarczającego poparcia w Sejmie.
“Polska znalazła się w chaosie politycznym po zatrzymaniu byłego ministra spraw wewnętrznych w pałacu prezydenckim” - napisał “El Espanol”, prognozując, że kohabitacja rządu premiera Tuska i prezydenta Andrzeja Dudy będzie trudna.
Komentatorzy odnotowują, że sprawa wtorkowego uwięzienia Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika doprowadziła do protestów w Warszawie. Odnotowują, że zostali oni osadzeni po uprzednim skazaniu ich przez sąd na 2 lata więzienia i cofnięciu im immunitetów poselskich pomimo wydanego w 2015 r. prezydenckiego prawa łaski.
Dziennik “ABC” i agencja EFE donoszą o rozpoczętym przez Kamińskiego w środę strajku głodowym, a także o protestach przeciwników uwięzienia posłów. Zwracają uwagę, że jedna z manifestacji odbyła się przed domem premiera Tuska.
“Przed domem szefa polskiego rządu, Donalda Tuska, pojawiły się napisane na śniegu słowa +Nie zamkniesz wszystkich+” - przekazał madrycki “ABC”.
Komentatorzy rozgłośni Cope i RNE odnotowują tymczasem, że chaos polityczny w Polsce, to zły prognostyk dla walczącej z rosyjską agresją Ukrainy. Podkreślają, że destabilizacja działalności instytucji państwowych osłabia Polskę, ważnego sojusznika Kijowa, za której granicą trwa wojna.
Z kolei portale Gaceta i El Debate zwracają uwagę na zaostrzającą się retorykę pomiędzy prezydentem Dudą a premierem Tuskiem. Odnotowują wtorkową deklarację szefa rządu, który zagroził głowie państwa konsekwencjami karnymi za próbę ukrycia posłów poszukiwanych przez policję.
Gaceta przytacza słowa prezydenta, który stwierdził, że nie spocznie, dopóki Mariusz Kamiński i Maciej Wąsik nie wyjdą z więzienia. Zdaniem portalu, premier ich “prześladuje”.
Hiszpańscy komentatorzy odnotowują, że chaos polityczny towarzyszący pierwszym tygodniom rządów trzeciego gabinetu Tuska wynika z problemów dotyczących praworządności w Polsce.
“Polski prezydent, który stwierdził, że jest +zszokowany+ sytuacją, powtórzył swój sprzeciw wobec +wsadzaniu do więzieniu+ osób, które zostały przez niego ułaskawione” - napisała Gaceta.
Stołecznemu portalowi wtóruje dziennik online El Diario, wskazując na związany z zatrzymaniem Kamińskiego i Wąsika “kryzys instytucjonalny w Polsce”.
Wydarzenia w Polsce stanowią nową i poważną eskalację napięć pomiędzy nowym centrowym rządem Donalda Tuska, a partią PiS, która w grudniu musiała oddać władzę. Walka premiera Tuska z prezydentem Andrzejem Dudą trwa - wybijają w środę belgijskie media, komentując sytuację polityczną w Polsce.
Telewizja VRT informuje na swoich stronach, że sprawa Mariusz Kamińskiego i Macieja Wąsika, to "saga, która ilustruje konflikt pomiędzy nowym rządem Tuska a prezydentem PiS Dudą". Tekst opatrzony jest tytułem "Walka premiera Tuska z prezydentem Dudą trwa".
"Tusk i jego koalicjanci chcą położyć kres polityce poprzednich rządów i uporządkować instytucje rządowe. Wiadomo już, że Duda chce postawić jak najwięcej przeszkód na drodze nowemu rządowi do końca swojej kadencji w 2025 roku" - ocenia VRT.
Agencja Belga informuje, że wydarzenia w Polsce stanowią nową i poważną eskalację napięć pomiędzy nowym centrowym rządem Donalda Tuska na czele a partią PiS, która w grudniu musiała oddać władzę.
Belgijski nadawca publiczny RTBF przypomina z kolei, że w grudniu polski sąd apelacyjny skazał Kamińskiego, ministra spraw wewnętrznych poprzedniego rządu, i Wąsika, jednego z jego bliskich współpracowników na dwa lata więzienia za przekroczenie obowiązków w sprawie z 2007 roku.
"Ówczesny szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego Kamiński zarządził śledztwo uznane za nielegalne; było wymierzone w członka koalicji rządzącej pod przewodnictwem PiS. Będąc osobą kontrowersyjną, Kamiński był także koordynatorem służb specjalnych i uosabiał, w oczach swoich krytyków, autorytarne tendencje w obrębie nacjonalistycznej i populistycznej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), która utraciła władzę w wyborach w październiku" - czytamy na stronach RTBF.
Były szef CBA i były minister spraw wewnętrznych i administracji Mariusz Kamiński oraz jego były zastępca Maciej Wąsik zostali skazani 20 grudnia prawomocnym wyrokiem na dwa lata pozbawienia wolności w związku z tzw. aferą gruntową. Sprawa wróciła na wokandę po ponad ośmiu latach w związku z czerwcowym orzeczeniem Sądu Najwyższego. Na początku czerwca 2023 roku SN w Izbie Karnej, po kasacjach wniesionych przez oskarżycieli posiłkowych, uchylił umorzenie sprawy b. szefów CBA dokonane jeszcze w marcu 2016 r. przez Sąd Okręgowy w Warszawie w związku z zastosowanym przez prezydenta Andrzeja Dudę prawem łaski wobec wówczas nieprawomocnie skazanych b. szefów CBA i przekazał sprawę SO do ponownego rozpoznania.
Komenda Stołeczna Policji potwierdziła we wtorek wieczorem zatrzymanie skazanych polityków PiS, którzy przebywali w tym momencie w Pałacu Prezydenckim.
Z Berlina Berenika Lemańczyk, z Londynu Bartłomiej Niedziński, z Paryża Katarzyna Stańko, z Brukseli Łukasz Osiński
bjn/ adj/
