W 2014 roku mediana wynagrodzeń wyniosła 4 150 PLN - wynika z Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń przeprowadzonego przez Sedlak & Sedlak. Kwota ta była wyższa o 30% niż mediana wynagrodzeń pracowników z Polski Wschodniej.
Na potrzeby analizy zostały wydzielone dwa obszary - wschód Polski oraz pozostałe województwa. Polska Wschodnia swoim zasięgiem obejmuje pięć województw: warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, świętokrzyskie oraz podkarpackie. Z definicji Polski Wschodniej wynika, że kryterium przynależności do tego makroregionu nie jest wyłącznie kryterium geograficznym, ale również ekonomicznym. Województwa te rok po akcesji do Unii Europejskiej cechowały się najniższym PKB na mieszkańca w nowej Unii Europejskiej. Dlatego region ten został objęty specjalnym dodatkowym wsparciem z Funduszy Europejskich. Czy po dziesięciu latach można mówić o konwergencji płacowej w stosunku do pozostałej części Polski?
|
Tabela 1. Wynagrodzenie całkowite brutto w Polsce Wschodniej i w pozostałych województwach (w PLN, n = 21 829) |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| próba | 10% zarabia poniżej | 25% zarabia poniżej | mediana | 25% zarabia powyżej | 10% zarabia powyżej | średnia | |
|
Wschód Polski |
15 791 | 1 850 | 2 300 | 3 190 | 4 792 | 7 500 | 4 281 |
|
pozostałe województwa |
95 250 | 2 150 | 2 950 | 4 350 | 7 100 | 12 000 | 6 140 |
|
Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń (OBW) przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2014 roku |
|||||||
Najwyżej opłacanymi pracownikami regionu Polski Wschodniej byli zatrudnieni na Podkarpaciu. Mediana wynagrodzeń w tym województwie wynosiła 3 300 PLN. Ex aequo na ostatnim miejscu pod względem tego kryterium znalazły się województwa lubelskie, podlaskie oraz świętokrzyskie. Nie dziwi fakt, że w pozostałej części kraju na pierwszym miejscu pod względem wysokości wynagrodzenia uplasowało się województwo mazowieckie - 5 500 PLN.
Schemat 1. Wynagrodzenie całkowite brutto w Polsce Wschodniej i w pozostałych województwach (w PLN)
Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń (OBW) przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2014 roku
Pracownik szeregowy pracuje 3,5 miesiąca na pensję dyrektora
Zróżnicowanie wysokości wynagrodzeń w Polsce Wschodniej nie jest zaskoczeniem, tak jak zróżnicowanie pensji na poszczególnych szczeblach zarządzania, choć jest ono w porównaniu do ogólnopolskich trendów wciąż bardzo niskie. W 2014 roku dyrektorzy w Polsce Wschodniej zarabiali o 150% więcej niż pracownicy szeregowi, a pensje kierowników były tylko dwa razy wyższe niż na stanowiskach wykonawczych.
Niezależnie od branży w jakiej byli zatrudnieni pracownicy, mediana wynagrodzeń nie przekraczała mediany pensji ogólnopolskich. Nawet w branży IT na wschodzie kraju co drugi pracownik zarabiał poniżej 4 000 PLN. Podobne były zarobki w bankowości i przemyśle ciężkim. Na drugim biegunie znalazły się: służba zdrowia (2 700 PLN), usługi dla ludności (2 640 PLN) oraz kultura i sztuka (2 500 PLN).
|
Tabela 2. Wynagrodzenie całkowite brutto w Polsce Wschodniej w wybranych branżach |
||||
|---|---|---|---|---|
|
branża |
próba | 25% zarabia poniżej | mediana | 25% zarabia powyżej |
|
IT |
979 | 3 000 | 4 000 | 6 000 |
|
bankowość |
546 | 2 900 | 4 000 | 6 300 |
|
przemysł ciężki |
1 340 | 2 750 | 3 940 | 5 750 |
|
… |
||||
|
służba zdrowia |
1 065 | 2 100 | 2 700 | 4 000 |
|
usługi dla ludności |
1 088 | 2 000 | 2 640 | 3 900 |
|
kultura i sztuka |
165 | 2 100 | 2 500 | 3 485 |
|
Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń (OBW) przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2014 roku |
||||
Jeśli chodzi o grupy pracowników podzielone według stażu pracy najwyższą pensje otrzymywali pracownicy w przedziale od 11-15 lat. Zatrudnieni ze stażem nie przekraczającym roku zarabiali 2 400 PLN, podczas gdy pracownicy, których staż pracy przekracza 11 lat zarabiali 3 650 PLN.
|
Tabela 3. Wynagrodzenie całkowite brutto w Polsce Wschodniej wśród pracowników o różnym stażu pracy |
||||
|---|---|---|---|---|
|
staż |
próba | 25% zarabia poniżej | mediana | 25% zarabia powyżej |
|
1 lub mniej |
1 250 | 1 920 | 2 400 | 3 000 |
|
2-3 |
1 949 | 2 000 | 2 600 | 3 700 |
|
4-5 |
1 848 | 2 143 | 2 888 | 4 005 |
|
6-8 |
2 551 | 2 400 | 3 300 | 4 870 |
|
9-10 |
1 633 | 2 488 | 3 400 | 5 021 |
|
11-15 |
2 385 | 2 500 | 3 650 | 5 650 |
|
16+ |
4 175 | 2 600 | 3 600 | 5 400 |
|
Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń (OBW) przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2014 roku |
||||
Jak wynika z powyższej analizy proces konwergencji płacowej Polski Wschodniej trwa cały czas. Po 10 latach od przystąpienia do Unii Europejskiej wciąż mamy do czynienia ze znaczącym zróżnicowaniem, nie tylko płacowym.
Informacje o badaniu:
125 624 uczestników,62,3% osób ma nie więcej niż 35 lat, 67% mieszka w miastach powyżej 100 000 mieszkańców, 72,2% ma wykształcenie wyższe, 69,4% zajmuje stanowiska specjalistyczne lub kierownicze, 45,1% pracuje w wielkich lub dużych przedsiębiorstwach.
Terminy użyte w artykule:
wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i inne.
mediana- wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 2 000 PLN, to znaczy, że wynagrodzenie połowy osób w danej grupie jest niższe, a połowy wyższe od 2 000 PLN.
dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1 500 PLN, to wynagrodzenie 1/4 osób w danej grupie są niższe, a 3/4 osób wyższe od 1 500 PLN.
górny kwartyl- wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 2 500 PLN, to wynagrodzenie 3/4 osób w danej grupie jest niższe, a 1/4 osób wyższe od 2 500 PLN.
Sylwia Radzięta
Sedlak & Sedlak
