Wysokość podatku od nadzwyczajnych zysków od firm paliwowych za okres od marca do grudnia 2026 r. szacowana jest łącznie na 5 mld zł - podano w ocenie skutków regulacji projektu ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków z tytułu wytwarzania niektórych paliw ciekłych i ich obrotu osiągniętych w 2026 r. Podstawa opodatkowania dla Orlenu szacowana jest na 4 mld zł.
W piątek Minister Finansów i Gospodarki skierował do konsultacji zmodyfikowany projekt ustawy podatku od nadzwyczajnych zysków z tytułu wytwarzania niektórych paliw ciekłych i ich obrotu osiągniętych w 2026 r. Uwagi do projektu o numerze UD 411 mają być przekazane do 5 czerwca 2026 r.
Rząd policzył, ile gigant paliwowy zarobił
W OSR do projektu zaznaczono, że w celu oszacowania skutków finansowych nowego rozwiązania wykorzystano dane ze sprawozdania zarządu Grupy Orlen, która jest liderem rynku paliwowego i petrochemicznego w Polsce oraz z zeznań podatkowych podatników podatku dochodowego od osób prawnych.
"Na podstawie zeznań Orlen S.A. ustalono, że za 2022 r. (konflikt zbrojny na Ukrainie) w porównaniu do 2021 r. przychody wzrosły o 114 proc. a koszty ich uzyskania o 109 proc. Powyższe dane posłużyły do oszacowania wartości przychodów w 2026 r. grupy Orlen w segmencie rafineria i petrochemia. Wykorzystując podaną w ustawie metodologię dotyczącą średniej marży sprzedaży, marży referencyjnej i przychodu hipotetycznego wyliczono podstawę opodatkowania podatkiem od nadzwyczajnych zysków tego podatnika na poziomie około 4 mld zł" - napisano.
Dodano, że uznając, iż Orlen jest liderem rynku paliwowego i petrochemicznego w Polsce, przyjęto, że udział pozostałych podmiotów w podstawie opodatkowania podatku od nadzwyczajnych zysków stanowić będzie 40 proc.
"Na podstawie powyższych danych i przyjętych do obliczeń założeń określono podstawę opodatkowania za 2026 r. projektowanego podatku jako nadwyżkę przychodów ze sprzedaży paliw ciekłych ponad kwotę przychodów z tego tytułu, jaka zostałaby osiągnięta przy zastosowaniu średniej marży sprzedaży (ŚMS) paliw ciekłych z roku poprzedniego powiększonej o 20 proc. w wysokości około 6,7 mld zł" - napisano.
Potężny cios w zyski Orlenu
Dodano, że szacowana wysokość podatku od nadzwyczajnych zysków (75 proc. podstawy opodatkowania) za okres od marca do grudnia 2026 r. wyniosłaby 5 mld zł, z tego szacowane wpłaty w 2026 r. wyniosą 4,75 mld zł, a w 2027 r. 0,25 mld zł (zaliczka za grudzień 2026 r.).
"Podatnikami podatku od nadzwyczajnych zysków będą przedsiębiorcy prowadzący w okresie od 1 marca 2026 do 31 grudnia 2026 roku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu, działalność w zakresie wytwarzania niektórych paliw ciekłych, a także dokonujący sprzedaży importowanych lub nabytych wewnątrzwspólnotowo paliw ciekłych" - wyjaśniono w OSR do projektu.
Dodano, że przyjęcie ostatniego roku obrotowego, który zakończył się przed 1 marca 2026 r. jako okresu referencyjnego zapewnia obiektywny punkt odniesienia, odzwierciedlający rzeczywistą, historyczną zdolność do generowania zysków danego podatnika.
"Korekta o 20 proc. stanowi dodatkowy instrument gwarancyjny, który chroni podatników przed opodatkowaniem przychodów wynikających ze zwykłych wahań rynkowych lub organicznego wzrostu działalności. Opodatkowaniu podlegać będzie wyłącznie nadwyżka ponad ten próg – identyfikowana jako nadwyżka wynikająca ze wstrząsu podażowego będącego skutkiem konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie" - dodano.
Gigantyczna podstawa opodatkowania w projekcie rządu
Zgodnie z projektem ustawy obowiązek podatkowy aktualizować będzie się jedynie wówczas, gdy bieżąca marża sprzedaży (BMS) podatnika przekracza wskazaną wyżej marżę referencyjną, obliczoną w odniesieniu do ostatniego roku obrotowego, który zakończył się przed 1 marca 2026 r.
Proponuje się, aby stawka podatku wynosiła 75 proc. tak określonej podstawy opodatkowania, co proporcjonalnie odzwierciedla skalę nieoczekiwanych korzyści, przy jednoczesnym pozostawieniu podatnikowi możliwości dysponowania istotnej części przychodu - zaznaczono.
Wpis o projekcie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków z tytułu wytwarzania niektórych paliw ciekłych i ich obrotu osiągniętych w 2026 r. ukazał się w wykazie prac legislacyjnych rządu 19 maja.
Jak wskazano we wpisie, fundamentem proponowanej regulacji jest założenie, że opodatkowaniu powinna podlegać wyłącznie ta część przychodów, która wykracza ponad poziom odpowiadający standardowym, historycznym warunkom rynkowym.
Według wpisu podstawę opodatkowania podatkiem od nadzwyczajnych zysków stanowić będzie nadwyżka osiągniętych przez podatnika przychodów ze sprzedaży paliw ciekłych ponad kwotę przychodów z tego tytułu, jaka zostałaby osiągnięta przez tego podatnika przy zastosowaniu jego średniej marży sprzedaży paliw ciekłych z roku 2025 powiększonej o 20 proc.
W wykazie wskazano, że tak ustalona wartość będzie stanowić tzw. marżę referencyjną. Rząd chce przyjąć projekt w II kw.
Niedawno szef MAP Wojciech Balczun szacował, że wpływ podatku windfall tax na Orlen może wynosić ok. 6 mld zł. (PAP Biznes)
jz/ tus/ ana/
