Po upalnym lecie mamy już tylko wspomnienie. Jesień powitała nas dość chłodno, co sprawia, że trzeba włączyć ogrzewanie. Kto nie kupił węgla w wakacje, teraz może mieć problem. W rzeczywistości składy, które mogą zapewnić węgiel opałowy, są praktycznie puste.
W Polsce znaczna część domów wciąż jest ogrzewana węglem spalanym w pozaklasowych kotłach, czyli tzw. kopciuchach. Aż 87 proc. całego węgla zużywanego w Unii Europejskiej do ogrzewania domów przypada właśnie na Polskę.
Na przełomie 2022 i 2023 roku ceny węgla opałowego eksplodowały. Za tonę ekogroszku nierzadko trzeba było zapłacić nawet 3500 zł za tonę. Sytuację miał poprawić węgiel sprowadzany z zagranicy przez rząd Mateusza Morawieckiego, oferowany po 2000 zł za tonę. Jednak jak się okazało, był on słabej jakości, a klienci wskazywali na problemy z jego spalaniem.
Nie dziwi więc, że klienci pytają teraz o polski węgiel. I tu pojawia się problem. Łukasz Horbacz, szef Polskiej Izby Gospodarczej Sprzedawców Węgla, cytowany przez portal "o2.pl", ostrzega przed błędnym założeniem, że węgla na ogrzewanie domów jest dużo. W rzeczywistości składy, które mogą zapewnić węgiel opałowy, są praktycznie puste. Na zwałach znajduje się obecnie ponad 10 mln ton węgla, ale znaczna część to miały węglowe, które nie nadają się do ogrzewania domów.
Na 33 mln węgla produkowanego w Polsce do celów energetycznych powinno być ok. 8 mln ton węgla do celów grzewczych dla ludzi; jest ok. 2-3 mln ton - ocenił ostatnio były wiceminister gospodarki Jerzy Markowski.
Im lepszy węgiel, tym droższy
Rozpiętość cenowa węgla jest bardzo duża i wynosi od ok. 1300 zł na Śląsku do ok. 2000 zł na północy kraju i w centralnej Polsce. Wszystko zależy od jakości surowca - węgle, których cena oscyluje wokół 1300 zł to słabe węgle, w tym słabe ekogroszki czy kiepski orzech. Za grubszy i bardziej kaloryczny węgiel trzeba zapłacić więcej.
W sklepie internetowym PGG ceny za tonę opału zaczynają się od 1200 zł w przypadku węgla typu orzech z kopalni Rydułtowy oraz Sośnica. Do powyższych cen trzeba jednak doliczyć koszt transportu. Z kolei w Południowym Koncernie Węglowym ekogroszek Jaret Plus w workach kosztuje 1400 zł za tonę, a luzem oferowany jest za 1250 zł za tonę.
Koszt opału można sprawdzić w rządowej porównywarce cen na stronie cieplo.gov.pl. U góry strony widnieje informacja, że aktualna najniższa cena za tonę węgla wynosi 385 zł (mowa o węglu brunatnym Propal 5-20 mm). Nieco niżej znajdziemy informację o tonie węgla za 340 zł. Problem w tym, że jest to miał węglowy 0-8 mm, który jak już wspomniano, nie nadaje się do ogrzewania domów.
Ceny węgla na rynkach światowych spadły w I półroczu
"W pierwszym półroczu mierzyliśmy się z obniżonym zapotrzebowaniem na węgiel we wszystkich segmentach rynku oraz spadkiem cen węgla na rynkach międzynarodowych. Dodatkową presję na ceny wywierały zalegające na rynku miały węglowe składowane przez spółki Skarbu Państwa oraz odsiewki z węgli importowanych drogą morską" - mówił Andrzej Bukowczyk, wiceprezes Bumechu.
Bumech oczekuje jednak w okresie jesiennym wzrostu popytu i cen węgla na potrzeby grzewcze.
Tymczasem spada krajowa produkcja i sprzedaż węgla. "W tym roku Polska Grupa Górnicza sprzeda 17 mln ton węgla, zamiast zakładanych w ub. roku 20 mln ton" - informował w sierpniu prezes spółki Leszek Pietraszek. Dodał, że spadek sprzedaży przekłada się na lukę w przychodach na poziomie 2 mld zł. Produkcja węgla spada także w JSW. "Niestety spółka kontynuuje negatywny trend i kończy rok 2023 najniższym poziomie wydobycia do 2019 r." - mówił na ostatniej konferencji wynikowej prezes JSW Ryszard Janta.
W pierwszym półroczu 2024 roku średnia cena sprzedaży węgla na rynku europejskim rok do roku była o prawie 19 proc. niższa. Jak wynika z danych S&P Global Commodity Insights w pierwszej połowie 2024 r. indeks CIF ARA (6,000 kcal/kg NAR) wyniósł średnio 108,80 USD za tonę, w porównaniu z 134,15 USD/t w okresie styczeń-czerwiec 2023.
Oprac. JM
