Wprowadzeniu rozwiązań służących zmniejszeniu ryzyka związanego z kredytami zagrożonymi, pozostającymi w bilansach banków, oraz zapobieganiu akumulacji takich kredytów w przyszłości, ma służyć ustawa, której projekt opublikowano we wtorek na stronie Rządowego Centrum Legislacji.
Chodzi o projekt ustawy o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów, który implementuje do polskiego prawa przepisy unijnej dyrektywy. Przygotowało go Ministerstwo Finansów.
Jak podano w uzasadnieniu, dyrektywa jest jednym z elementów pakietu na rzecz rozwiązania problemu nieobsługiwanych kredytów w UE.
"Obecnie brak jest bowiem jednolitych regulacji harmonizujących przenoszenie portfeli kredytów zagrożonych przez banki na podmioty spoza sektora bankowego oraz brak jest określonych wymogów dla uczestników rynków wtórnych aktywów nieobsługiwanych" - podano w uzasadnieniu.
Jak wyjaśniono, w przypadku gdy kredyty stają się nieobsługiwane, skuteczniejsze i jednolite mechanizmy radzenia sobie z tymi kredytami pozwoliłyby instytucjom kredytowym zastosować kompleksową strategię, aby wyegzekwować należności z tytułu nieobsługiwanych kredytów, z zachowaniem silnych i skutecznych środków ochronnych dla kredytobiorców.
"Efekt ten można osiągnąć poprzez umożliwienie sprzedaży zagrożonych kredytów na rynkach wtórnych, według przejrzystych i konkurencyjnych zasad" - dodano.
Resort finansów ocenił w uzasadnieniu, że wprowadzane rozwiązania mogą pozytywnie wpłynąć na postrzeganie polskiego systemu finansowego, w szczególności sektora bankowego oraz na rozwój wtórnych rynków kredytów zagrożonych.
Nadzór KNF i nowe ramy prawne dla podmiotów obsługujących kredyty
Projekt ustanowi ramy prawne dla podmiotów obsługujących kredyty, w tym zasady udzielania im zezwoleń na prowadzenie działalności po spełnieniu określonych wymogów, a także wprowadzi zasadę nieobciążania kredytobiorców kosztami związanymi z przeniesieniem nieobsługiwanej umowy o kredyt.
"(Projekt) wprowadzi rejestr podmiotów obsługujących kredyty, który będzie prowadzony przez Komisję Nadzoru Finansowego, aby zapewnić przejrzystość w zakresie liczby posiadających zezwolenie podmiotów obsługujących kredyty; ponadto wprowadzi się wymóg sprawozdawczości w zakresie obsługi kredytów wobec Komisji Nadzoru Finansowego" - napisano w OSR do projektu.
Koszty rejestru mają być neutralne dla budżetu państwa, ponieważ projekt będzie przewidywał opłaty za wydawanie zezwolenia.
"Podmioty obsługujące kredyty będą obowiązane do wnoszenia rocznych wpłat na pokrycie kosztów nadzoru w kwocie nie wyższej niż 0,5 proc. sumy przychodów uzyskanych z działalności w zakresie obsługi kredytów za okres kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych od momentu, którym powstało zobowiązanie, i nie mniejszej niż równowartość w złotych kwoty 1000 euro, przeliczonej przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy roku poprzedzającego rok kalendarzowy, w którym powstało zobowiązanie" - napisano.
Dodano, że nowe przepisy ustanowią też nadzór nad działalnością podmiotów obsługujących kredyty oraz nabywców kredytów lub ich przedstawicieli przez Komisję Nadzoru Finansowego.
Ustawa ma też wskazać, że czynności w zakresie obsługi kredytów będą odnosiły się do umów sporządzonych przez określony katalog kredytodawców.
"Proponuje się, aby obejmował on m.in. bank krajowy, instytucję kredytową, oddział instytucji kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe oraz nabywcę kredytu" - podkreślono.
Z drugiej strony projekt będzie wymagał od instytucji kredytowych przekazywania nabywcom kredytów szczegółowych informacji, pozwalających na oszacowanie wartości praw kredytodawcy wynikających z nieobsługiwanej umowy o kredyt.
"Kredytodawca, w terminie do 31 lipca oraz do 31 stycznia, będzie przekazywał Komisji Nadzoru Finansowego informacje dotyczące transakcji przeniesienia nieobsługiwanych umów o kredyt, zawierające m.in. łączną wartość należności z tytułu przeniesionych praw kredytodawcy wynikających z nieobsługiwanych umów o kredyt lub nieobsługiwanych umów o kredyt wraz z liczbą przeniesionych umów, w podziale na należność główną i odsetki" - wymieniono.
Ponadto ustawa przewiduje wprowadzenie zmian w przepisach ustawy o BFG, wynikających z konieczności dostosowania polskich przepisów dotyczących tzw. wymogu MREL w kontekście strategii przymusowej restrukturyzacji realizowanej przez globalne instytucje o znaczeniu systemowym (tzw. G-SII), "w taki sposób, aby w stosownych obliczeniach dotyczących wymogu MREL uwzględniano wszystkie podmioty z państw trzecich będące częścią G-SII, które byłyby podmiotami przymusowej restrukturyzacji, gdyby miały siedzibę w UE."
Polski projekt MF ma wdrożyć przepisy unijnej dyrektywy z listopada 2021 r. w sprawie podmiotów obsługujących kredyty i nabywców kredytów.
Jak tłumaczy projektodawca dyrektywa ta wraz ze środkami EBC i Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) stworzą "odpowiednie środowisko" dla instytucji kredytowych lub banków do radzenia sobie z nieobsługiwanymi kredytami ujętymi w ich bilansach oraz zmniejszą ryzyko akumulacji nieobsługiwanych kredytów w przyszłości.
autor: Łukasz Pawłowski
