Chodzi o to, by w bazie informacyjnej BIK znalazło się jak najwięcej informacji. Dopiero wówczas system będzie prawdziwie skuteczny. Obecnie skuteczność znalezienia kredytobiorcy w bazie BIK wynosi 30 procent. Do systemu nie podłączyły się jeszcze tak duże banki sieciowe, jak Pekao SA czy BIG BG. Ma to nastąpić w najbliższych miesiącach, ale trudno jest mówić o konkretnych datach. Przeszkodą – jak nas zapewniano – są problemy techniczne. Banki chcą uczestniczyć w systemie, ponieważ informacje BIK są pomocne w podejmowaniu decyzji kredytowych.
Decyzja o powołaniu Biura została podjęta cztery lata temu. Inicjatywa wyszła z ZBP. Chodziło o stworzenie pełnej i wiarygodnej bazy informacyjnej o potencjalnych kredytobiorcach – ich historii kredytowej i możliwościach płatniczych. Rozruch BIK trwał długo ze względu na kłopoty banków z informatyzacją zasobów danych o klientach.
Akcjonariuszami spółki BIK SA jest 15 dużych banków (w tym Pekao SA i BIG BG) oraz Związek Banków Polskich. Współpracę z BIK nawiązały również 33 banki nie będące akcjonariuszami spółki oraz – ostatnio – Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe. System zaczął działać w tym roku. Pierwszy "wsad informacyjny" z banku i pierwsze zapytanie kredytowe miało miejsce w lutym tego roku. Od tamtej pory BIK sprzedał 150 tysięcy raportów kredytowych. Przewiduje, że do końca roku sprzeda ich 300 tysięcy.
Co zawiera raport
Raport kredytowy jest podstawowym produktem BIK. Stanowi on wszechstronny obraz zobowiązań klienta, pomocny przy ocenie ryzyka związanego z udzieleniem kredytu. W raporcie są wyróżnione następujące grupy informacji: dane wejściowe z zapytania (dane identyfikacyjne klienta), informacje z przeszukania (dane o liczbie zapytań z przeszłości i liczbie rachunków kredytowych dotyczących klienta), ostrzeżenia (m.in. komunikaty, że dokumenty kredytobiorcy są zarejestrowane w bazie dokumentów zastrzeżonych), informacje z zapytań (dane dotyczące wniosków kredytowych złożonych w przeszłości oraz dane o zamieszkaniu i zatrudnieniu pojawiające się w tych wnioskach), informacje o posiadanych rachunkach kredytowych (stan zadłużenia klienta na dany dzień, comiesięczna historia kredytowa).
Cena raportu wynosi 6 złotych, ale z powodu licznych upustów realnie jest ona niższa (średnio 4,38 złotego). Przedtem jednak banki ponoszą opłatę za podłączenie (komercyjne 100 tys. zł., spółdzielcze 10 tys. zł) oraz niewielkie miesięczne opłaty za korzystanie z łączy. Banki posiadające scentralizowane systemy informatyczne mogą się łączyć z BIK bezpośrednio (komputer-komputer), pozostałe zaś przez sieć internetową. Czas połączenia z BIK jest kilku, -kilkunastosekundowy.
System działa na zasadzie wzajemności. Informacje udzielane są tym partnerom, którzy przekazują do Biura dane kredytowe swoich klientów. Przekazywanie tych danych odbywa się w dwojaki sposób. Informacje zawarte we wnioskach kredytowych są przesyłane do Biura w czasie rzeczywistym wraz z zapytaniem o klienta, co umożliwia bieżącą aktualizację danych. Natomiast pełne informacje o portfelu kredytowym banki przekazują do Biura raz w miesiącu.
Wyjątek w przepisach
Informacje zbierane i udostępniane przez BIK są chronione ustawą o ochronie danych osobowych z 1997 roku. Jednak w ustawie jest wyłączenie, pozwalające na przetwarzanie danych, jeśli dopuszczają to inne przepisy. W przypadku informacji o kredytobiorcach są to przepisy Prawa bankowego (art.105). Przekazywanie więc przez banki do BIK danych osobowych dotyczących kredytobiorców nie wymaga ich zgody.
W świetle tych przepisów, z systemu BIK mogą korzystać tylko banki i SKOK-i. Pośrednicy kredytowi takiej możliwości nie mają, chyba, że są własnością banków. Podobnie jest z firmami leasingowymi. Poza systemem są również domy maklerskie, nawet te należące do banków. To zawęża możliwość gromadzenia informacji i zmniejsza atrakcyjność BIK. Najpilniejszą sprawą jest włączenie do systemu pośredników kredytowych. Zdaniem Wiesława Wyszogrodzkiego, prezesa BIK SA, nie musieli oni by mieć dostępu do pełnej informacji. Wystarczyłaby choćby chorągiewka o określonym kolorze: klient spłacający regularnie zobowiązania, nieregularnie, nie spłacający.
Obecnie w BIK działa grupa robocza, której celem jest przygotowanie bazy, obejmującej zobowiązania finansowe przedsiębiorstw. System ten planuje się uruchomić w końcu 2002 roku. W przyszłości BIK zamierza stworzyć również oceny punktowej kredytobiorców (scoring) oraz bankowy rejestr zastawów i przewłaszczeń.
Małgorzata Pokojska
Źródło:
