Komisja Europejska zaproponowała w środę wstrzymanie unieważniania uprawnień do emisji CO2 trzymanych w rezerwie w ramach systemu handlu emisjami ETS, jeśli ich liczba przekroczy 400 mln. KE wbrew oczekiwaniom nie opublikowała w środę propozycji dotyczącej darmowych uprawnień w systemie.
Druga propozycja z pakietu, który ma przynieść szybkie zmiany w systemie ETS, ma zostać przedstawiona po Wielkanocy. Wówczas kraje członkowskie będą mogły przyjąć zmianę dotyczącą darmowych uprawnień pod koniec kwietnia lub na początku maja.
Propozycja zaprezentowana w środę dotyczy rezerwy stabilności rynkowej, która odpowiada za regulowanie podaży uprawnień do emisji CO2. System ten zmniejsza wolumen uprawnień przeznaczonych na aukcje, by usunąć nadwyżkę uprawnień w systemie i tym samym utrzymywać ich cenę na odpowiednio wysokim poziomie. Do tej pory pozwolenia trzymane w rezerwie były automatycznie usuwane, jeśli ich liczba była większa niż 400 mln.
KE zaproponowała w środę zmianę mającą na celu wstrzymanie procesu unieważniania uprawnień, jeśli ich liczba przekroczy 400 mln.
Nie podała jednak konkretnie, co stanie się z pozwoleniami, które nie zostaną unieważnione, lecz będą dalej trzymane w rezerwie. Źródło w KE zapowiedziało, że uprawnienia z rezerwy stabilności rynkowej trafią na rynek wyłącznie w okresach napięć rynkowych lub nadmiernych wzrostów cen.
Rzecznik Komisji Olof Gill powiedział, że propozycja dotycząca rezerwy stabilności rynkowej ma charakter krótkoterminowy i ma pozwolić przygotować Unię na najgorszy możliwy scenariusz w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie. - Kontynuujemy natomiast naszą drogę dekarbonizacji i dywersyfikacji miksu energetycznego - podkreślił.
Pytany, dlaczego propozycji nie przedstawił komisarz na konferencji prasowej (za ETS odpowiada komisarz ds. klimatu Wopke Hoekstra), lecz została ona opublikowana w formie komunikatu, rzecznik odpowiedział, że „komisarz jest bardzo zajętym człowiekiem”.
Resort klimatu i środowiska komentując środową decyzję KE, podkreślił, że jest to krok w dobrą stronę, który pozwoli w przyszłości na zwiększenie stabilności systemu EU ETS. W oświadczeniu przesłanym PAP podkreślono jednak, że konieczne są kolejne zmiany, które zwiększą przewidywalność i stabilność rynku uprawnień.
Ministerstwo oczekuje, że w ramach dalszych zmian MSR (rezerwa stabilności rynkowej) uwzględnione zostaną rozwiązania, które: zapewnią większą pewność planowania dla przemysłu, ustabilizują ceny uprawnień i ograniczą nadmierną zmienność, zwiększą elastyczność MSR jako narzędzia reagującego na gwałtowne zaburzenia rynkowe, pozwolą lepiej chronić konkurencyjność europejskiego przemysłu energochłonnego.
Do działającej od 2019 r. rezerwy stabilności rynkowej trafiło 3,6 mld uprawnień. Pozwolenia są wycofywane z aukcji i trafiają do rezerwy, jeśli ich liczba w obiegu przekroczy 1096 mln, a jeśli spadnie poniżej 400 mln - pozwolenia z rezerwy trafiają z powrotem na rynek.
Na lipiec Komisja zapowiada zmiany w dyrektywie ETS, która ma przygotować system na kolejną dekadę. Wówczas zapadnie decyzja, czy UE w ogóle zrezygnuje z wycofania darmowych pozwoleń z systemu lub wydłuży okres ich obowiązywania. Darmowe pozwolenia wspierają niektóre sektory, ale zostały wprowadzone wyłącznie jako mechanizm przejściowy. Zgodnie z obecnym prawem mają one zniknąć całkowicie w 2034 r. Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen zapowiedziała jednak wyznaczenie bardziej realistycznej ścieżki wycofywania darmowych uprawnień z systemu ETS.
Komisja Europejska została poproszona o wprowadzenie zmian w systemie ETS przez przywódców UE na szczycie 19 marca. Zabiegali o to liderzy ponad 10 państw członkowskich, w tym Polski, Włoch, Austrii, Belgii, Czech, Węgier i Grecji.
Premier Donald Tusk po tamtym szczycie ogłosił, że Polska znajdzie się w grupie państw objętych pomocą dzięki uwolnieniu rezerw uprawnień do emisji CO2.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ akl/ mick/ mhr/
