Karuzela z prezesami, czyli "dobra zmiana" w bankach Skarbu Państwa

Od początku "dobrej zmiany" w bankach z dominującym udziałem Skarbu Państwa zmienili się wszyscy prezesi. To branża, o której wpływy zabiegają czołowe postacie obozu władzy. Liczba zmian w niektórych przypadkach jest aż nadto widoczna.

Częste zmiany na stanowiskach prezesów spółek Skarbu Państwa to nic nowego. Już w pierwszej połowie roku pisaliśmy o rekordowej liczbie zmian oraz o prezesach, którzy najdłużej utrzymują swoje stanowiska. Od publikacji artykuł „Dobra zmiana nie przestaje zmieniać prezesów spółek Skarbu Państwa”  przetasowania nadal trwały. Dość powiedzieć, że liderzy rankingu najdłużej urzędujących prezesów stracili swoje stanowiska.

Epokowa zmiana

Najważniejszym wydarzeniem od tego momentu publikacji poprzedniego tekstu była rezygnacja w maju prezesa PKO BP Zbigniewa Jagiełły. Były już lider rankingu  w długości stażu na danym stanowisku, który prezesował za kadencji 4 premierów, złożył rezygnację 11 maja, nie podając przyczyn. Nieoficjalnie mówiło się o przejmowaniu wpływów w największym polskim banku przez Ministerstwo Aktywów Państwowych i stojącym na jego czele Jacku Sasinie.

Na informację natychmiast zareagował rynek przeceną akcji PKO BP o -7,18 proc. na zakończenie sesji. Jednak będący w fazie hossy sektora bankowego kurs PKO szybko „odrobił” dymisję prezesa i sukcesywnie wspinał się na coraz wyższe poziomy.

Pracując od ponad dekady w PKO Banku Polskim S.A., prezes Jagiełło przeprowadził bank przez okres kryzysowych zawirowań na rynkach finansowych oraz wzmocnił pozycję banku jako lidera w Polsce i regionie.

Wśród minusów "jego rządów" wymieniano m.in. nietrafione przejęcie Grupy Nordea za blisko 2,81 mld zł z przełomu lat 2013-2014.  Nie przeszkodziło mu to zachować stanowisko przez 4267 dni, aż do Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia banku, które odbyło się 7 czerwca 2021 r.

Prezes na 4 miesiące

Następcą Zbigniewa Jagiełły w został Jan Emeryk Rościszewski, dotychczasowy wiceprezes nadzorujący w PKO BP obszar rynku detalicznego, który obsługuje 11 mln klientów. Nowy szef zapowiadał kontynuację cyfrowego rozwoju banku oraz podtrzymał gotowość do zawierania ugód z frankowymi kredytobiorcami. W kwietniu br. bank zdecydował o utworzeniu funduszu o wartości 6,7 mld zł, którego zadaniem byłoby finansowanie strat związanych z ugodami. Wydawało się, że stabilizacja w najwyższym kierownictwie została osiągnięta i zarząd skupi się na wyzwaniach, które postpandemiczna rzeczywistość postawiła przez sektorem.

Ku zaskoczeniu wszystkich 14 października bank wydał komunikat o rezygnacji nowego prezesa. Jak podawały media Jan Emeryk Rościszewski nie wskazał  konkretnego powodu rezygnacji, natomiast zaznaczył, że sprawowana funkcja wymaga pełnego poparcia przez Radę Nadzorczą.

Można wnioskować, że tamtejsze tarcia i usilne dążenia MAP do skonfigurowania zarządu według własnego pomysłu były na tyle duże, że nie zapewniły pełnego poparcia dla nowego prezesa, uznawanego za osobę związaną z premierem.

Doprowadziło to do kolejnych zmian w składzie zarządu. Za ustępującego Rościszewskiego powołano na wiceprezesa kierującego pracami zarządu Iwonę Dudę, która także od niedawna pełniła rolę prezes innego banku pod kontrolą Skarbu Państwa – Aliora.

Tym samym wydaje się, że Ministerstwo Aktywów Państwowych przeprowadziło z powodzeniem zmiany w PKO BP, o kóre zabiegało od dłuższego czasu. W tle toczyła się operacja wymiany także kilku innych członków zarządu, które ostatecznie doszły do skutku. Czy to koniec czy może dopiero początek kolejnych zperturbacji w spółce, pokażą następne miesiące. Na pewno roszady w PKO BP pociągnęły za sobą zmiany w Aliorze.

Alior rekordzista

Alior Bank również doświadcza zjawiska ciągłych rotacji na stanowisku prezesa zarządu. Szczególnie widoczne jest w okresie od przejęcia w 2015 r. pakietu kontrolnego akcji przez Grupę PZU z dominującym udziałem Skarbu Państwa. O ile od powstania banku przez wiele lat (2008-2017) kierował nim jego założyciel - Wojciech Sobieraj, o tyle po jego odejściu zmiany prezesa są już cykliczne.

Od 2017 r. było ich już 4. Kolejno na najważniejszym fotelu zasiadali: Michał Chyczewski, Katarzyna Sułkowska, Krzysztof Bachta oraz ustępująca Iwona Duda. Żadne z nich nie pełniło tej funkcji dłużej niż kilkanaście miesięcy.

Ciekawe okoliczności

W dodatku ze zmianami prezesów Aliora wiąże się kilka "niecodziennych" okoliczności.  Pierwszy po Sobieraju schedę miał objąć Michał Chyczewski, który jednak nie dotrwał do uzyskania zgody KNF na objęcie stanowiska. Zastąpiła go Katarzyna Sułkowska, która taką zgodę otrzymała w maju 2018 r., jednak prezesem była zaledwie do października 2018 r., kiedy to złożyła dymisję. Nieco dłużej wytrzymał kolejny prezes Krzysztof Bachta. Jednak jego odejście było ciekawe ze względu na porę ogłoszenia. Działo się to 13 maja 2020 r., kiedy to bank w nocnym komunikacie (było już po północy) podał informację o podaniu się Krzysztofa Bachty do dymisji z dniem... 12 maja. Nocna zmiana na najwyższych stanowiskach w bankowym kierownictwie nie była wtedy niczym nowym. Podobną operację, o której poinformowano rynek w nocy przeprowadzono w banku Pekao. Jednocześnie RN powołała Iwonę Dudę do kierowania pracami zarządu. Jak już wiemy swoją funkcję pełniła niespełna półtora roku do momentu powołania w skład zarządu PKO BP.

Nowym prezesem Aliora ma zostać Maciej Brzozowski, dotychczasowy wiceprezes. Tym samym Alior Bank obejmuje pozycję lidera wśród banków kontrolowanych przez Skarb Państwa w liczbie zmiany prezesów dokonanych w ostatnim czasie.

Pekao już po zmianach. Także tych nocnych

Sekwencja zmian na stanowisku prezesa zaczęła się w Pekao, po tym jak z funkcji zrezygnował Michał Krupiński. To pierwszy prezes z nadania Skarbu Państwa, od momentu gdy w czerwcu 2017 roku zakończył się proces repolonizacji banku. Odkupienie pakietu kontrolnego od włoskiego UniCredit przez Grupę PZU i Polski Funduszu Rozwoju wymagało obsadzenia stanowisk w kolejnym zarządzie banku. Długo, jak na standardy obecnej władzy, kierował nim prezes Krupiński, który odszedł z zajmowanej funkcji po złożeniu dymisji w listopadzie 2019 r. Jego odejście uruchomiło kolejną karuzelę, która trwała do połowy 2020 r.

Najpierw na następcę wytypowano Marka Lusztyna przez wiele lat związanego z Pekao. Ten jednak niespodziewanie złożył rezygnacje i został zastąpiony w kwietniu 2020 r. przez byłego wiceministra finansów Leszka Skibę. O zmianach Bank poinformował w komunikacie opublikowanym 22 kwietnia przed godziną 1 w nocy. Marek Lusztyn pozostał w zarządzie banku do końca czerwca 2020 r., kiedy to definitywnie odszedł z drugiego największego polskiego banku.  

Nie inaczej w BOŚ

Śledząc historię bakowych prezesów weźmy pod uwagę jeszcze jeden bank notowany na giełdzie, a mający w swoim akcjonariacie państwowy pierwiastek. To kontrolowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw (Grupa PFR) oraz Lasy Państwowe Bank Ochrony Środowiska. Być może ze względu na wielkość banku roszady stanowisk w nim przeprowadzanych nie odbijają się aż taki echem. Jednak także nie odstają od średniej.

Po Sławomirze Zawadzkim od marca 2016 r. do czerwca 2017 r. bankiem kierował Stanisław Kluza. Po upływie kadencji bank poinformował, że tymczasowo obowiązki prezesa zarządu przejmie Emil Ślązak, a od 16 czerwca pełniącym obowiązki prezesa zarządu BOŚ będzie Bogusław Białowąs. Tak się jednak nie stało i do września Bankiem kierował tymczasowo Ślązak. Ostatecznie po perypetiach z konkursem na prezesa to Bogusław Białowąs od września przewodniczył pracom zarządu, a został powołany na prezesa po otrzymaniu zgody od KNF w listopadzie 2017 r.  Prezes utrzymał stanowisko do maja 2020 r. kiedy to ogłosił że nie będzie kandydował na nową kadencję. Nastał kolejny okres, w którym obowiązki prezesa powierzono Emilowi Ślązakowi, członkowi RN oddelegowanemu do zarządu. Ostatecznie w listopadzie 2020 r. RN wybrała Wojciecha Hanna, a po zgodzie KNF z 3 marca 2021 r. powołała go na prezesa.

Jak to wygląda w innych bankach?

Personalne roszady w bankach z udziałem Skarbu Państwa kontrastują z sytuacją w instytucjach prywatnych. Obecny lider zestawienia prezesów banków o najdłuższym stażu, szef mBanku Cezary Stypułkowski, swoją funkcję pełni już ponad 10 lat. Blisko 5 lub więcej lat prezesują menedżerowie Banku Millenium, ING Banku Śląskiego czy Santandera.

I choć zmiany w zarządach tych banków są co jakiś czas komunikowane, to główni sternicy trwają na stanowiskach latami. Buduje to poczucie stabilności i zaufania do nadzoru właścicielskiego.

Być może trwająca od roku bankowa hossa lekceważy częste zmiany na stanowiskach prezesów. Natomiast kiedy i ona wytraci swój impet, a praktyka "karuzeli stanowisk" będzie zaskakiwała inwestorów, to sposób prowadzenia polityki kadrowej banków z udziałem Skarbu Państwa może mieć większe przełożenie na preferencje inwestorów, czego namiastkę widzieliśmy w majowej przecenie PKO BP.

Źródło: