W związku z blokadą pomocy humanitarnej dla Strefy Gazy Komisja Europejska zaproponowała w poniedziałek zawieszenie udziału Izraela w unijnym programie badawczym Horyzont Europa. Ostateczną decyzję podejmą państwa członkowskie większością kwalifikowaną.
To oznacza, że za zawieszeniem będzie musiało zagłosować 15 spośród 27 państw członkowskich, które razem stanowią 65 proc. ludności UE.
W komunikacie KE oceniła, że chociaż Izrael ogłosił „przerwy humanitarne” w działaniach zbrojnych na niektórych obszarach w Strefie Gazy i wypełnił część swoich zobowiązań w sprawie pomocy humanitarnej i dostępu do niej, sytuacja pozostaje poważna.
„Ta decyzja wpłynie na udział izraelskich podmiotów w programie EIC Accelerator, skierowanym do start-upów i małych firm o przełomowych innowacjach i nowych technologiach, które mogą mieć podwójne zastosowanie, takie jak cyberbezpieczeństwo, drony i sztuczna inteligencja” - podkreśliła KE. „Proponowane zawieszenie jest działaniem ukierunkowanym i odwracalnym. Nie ma ono wpływu na udział izraelskich uniwersytetów i badaczy we wspólnych projektach i działaniach badawczych w ramach programu Horyzont Europa” - poinformowała.
Zawieszenie udziału Izraela jest jednym z zapowiadanych kroków po tym, jak Komisja Europejska dokonała przeglądu umowy stowarzyszeniowej z tym państwem i doszła do wniosku, że Izrael może naruszać zapisy art. 2. umowy, mówiące o przestrzeganiu praw człowieka. Inne potencjalne działania ze strony UE, takie jak nałożenie sankcji na niektórych izraelskich urzędników, wymagałoby jednomyślności, której osiągnięcie jest mało prawdopodobne.
Izrael dołączył do programu badawczego Horyzont Europa w 2021 r. Umożliwiło to izraelskim badaczom i organizacjom udział na równych warunkach z państwami członkowskimi UE. Izrael również dokładał się finansowo do programu.
Horyzont Europa jest największym programem badawczym UE. W ramach siedmioletniego budżetu Wspólnoty do 2027 r. na program z unijnej kasy zostanie przeznaczone 93,5 mld euro.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ mms/
