Ministerstwo spraw zagranicznych Turcji potępiło w niedzielę uznanie ludobójstwa Ormian przez rząd Izraela, oskarżając go o „próbę ukrycia własnych zbrodni” za pomocą „decyzji politycznej dotyczącej wydarzeń z 1915 roku”.
Wcześniej w niedzielę rząd Izraela jednogłośnie zatwierdził wniosek szefa dyplomacji Gideona Saara o oficjalne uznanie przez państwo ludobójstwa Ormian na terytorium Imperium Osmańskiego. Propozycja trafi następnie pod głosowanie w izraelskim parlamencie.
Rząd Izraela, który systematycznie prześladuje naród palestyński na oczach całego świata i obecnie odpowiada przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości za ludobójstwo na ludności Strefy Gazy, próbuje ukryć własne zbrodnie za pomocą decyzji politycznej dotyczącej wydarzeń z 1915 roku – przekazało tureckie MSZ w oświadczeniu.
Resort dodał, że „Turcja będzie nadal zdecydowanie dążyć do zakończenia ekspansjonistycznej i destabilizującej polityki Izraela w regionie oraz do pociągnięcia rządu Benjamina Netanjahu do odpowiedzialności prawnej za zbrodnie popełnione na ludności cywilnej, w szczególności na narodzie palestyńskim”.
Jako rzeź Ormian określa się masową i systematyczną kampanię przesiedleń i mordów na tej grupie etnicznej, prowadzoną w Imperium Osmańskim w latach 1915-17. Według różnych szacunków zginęło w niej 1-1,5 mln osób. Masakra została uznana za ludobójstwo przez ponad 30 państw świata, w tym Polskę, Francję, USA i Rosję. Władze Turcji do dziś protestują przeciwko takiej klasyfikacji, twierdząc, że we wspomnianym okresie doszło do „tragedii”, i nie wymieniają wprost jej sprawców.
Już w sierpniu 2025 r. Netanjahu przyznał w wywiadzie, że uznaje rzeź Ormian za ludobójstwo, ale nie było to dotąd oficjalne stanowisko jego rządu. Wcześniej władze izraelskie unikały podnoszenia tematu, by nie narażać stosunków z Turcją. W ostatnich latach, po wybuchu wojny w Strefie Gazy w 2023 r., relacje izraelsko-tureckie uległy jednak znacznemu pogorszeniu, a prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan otwarcie nazywał ludobójstwem kampanię zbrojną Izraela na palestyńskim terytorium.
Rząd Izraela podjął decyzję w sprawie rzezi Ormian w czasie, gdy Turcja i Armenia angażują się w próbę przezwyciężenia sporów politycznych i historycznych. Ankara zerwała stosunki dyplomatyczne i handlowe z Erywaniem w 1993 r. na znak poparcia Azerbejdżanu, który toczył wówczas z Armenią wojnę w Górskim Karabachu.
W ostatnich latach Turcja i Armenia podjęły starania na rzecz normalizacji stosunków. Przełomowy był rok 2021, kiedy powołano specjalnych wysłanników ds. relacji dwustronnych. Od tego czasu strony wykonały liczne gesty służące budowie wzajemnego zaufania, w tym wznowiły bezpośrednie loty między krajami.
Jakub Bawołek (PAP)
jbw/ akl/
