Temat konferencji wpisał się w ogólnopolską dyskusję nad znaczeniem zamiaru zmniejszenia w najbliższych latach deficytu sektora finansów publicznych, a szczególnie jednostek samorządu terytorialnego..
Zważywszy, iż Polska jest aktualnie największym beneficjentem programów unijnych i wkrótce obejmie prezydencję w UE, temat budżetu będzie jednym z priorytetowych zagadnień. Dyskusja podczas konferencji pokazała, iż realizacja inwestycji przez samorządy, przy udziale partnera prywatnego jest niemal ekwilibrystyką poruszania się w regulacjach prawnych. Implementacja dyrektyw unijnych do polskiego systemu prawa, jest jedną z przyczyn zmian w wielu przepisach rangi ustawowej oraz skutkuje potrzebą uchwalenia nowych ustaw i rozporządzeń. Chcemy aby prawo dawało możliwości efektywnego wykorzystania środków finansowych, dawało poczucie bezpieczeństwa realizowania inwestycji i zapewniało rozwój naszego kraju. Gwarantowało jednostkom swobodny rozwój ekonomiczny. Zarazem, prawo samo powinno wskazywać określone działania, poprzez wprowadzanie nowych zapisów stymulujących rozwój. Tak więc, dobre prawo to również takie, które pobudza rozwój.
Istniejące bariery prawne
1. Brak spójnej procedury PPP: w ustawie o PPP (Dz. U. 2009 Nr 19 poz. 100 ze zm.) nie ma przewidzianej spójnej procedury na podstawie której powstawałaby inwestycja publiczno-prywatna. Obecnie podmiot publiczny jest zmuszony stosować odrębne postępowania, które często są niespójne, celem finalizacji inwestycji, co powoduje długotrwałość działań.
2. Dług publiczny: wydane 23 grudnia 2010r. Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie szczegółowego sposobu klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego, w tym do długu Skarbu Państwa, w § 3, przewiduje, że do długu publicznego (po stronie m.in. jednostek samorządu terytorialnego), zalicza się też umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym). Biorąc pod uwagę, ograniczenia ustawowe długu publicznego jednostki samorządu terytorialnego, taki zapis powoduje de facto ograniczenie możliwości tworzenia inwestycji poprzez formułę partnerstwa publiczno-prywatnego. Natomiast, klasyfikacja umów o PPP odbywać powinna się na podstawie Decyzji Eurostat 2004/18. Zgodnie z tą decyzją wydatki ponoszone przez Miasto nie wpływają na poziom zadłużenia, jeśli partner prywatny przejmie na siebie ryzyko budowlane oraz ryzyko dostępności.
3. Własność odpadów komunalnych: obecnie podmiot publiczny nie jest właścicielem odpadów komunalnych wytwarzanych na terenie danej jednostki samorządowej. Natomiast, to właśnie podmiot publiczny powinien być ich właścicielem, oraz jako takim, w kontekście budowy spalarni, powinien posiadać zdolność udzielenia gwarancji strumienia odpadów na poziomie zaprojektowanej wydajności (tonaż oraz wartość opałowa).
4. Wsparcie energii odnawialnej: w chwili obecnej, w prawie powszechnie obowiązującym, nie ma jasnych regulacji, co do systemu wsparcia energii odnawialnej po roku 2017. Tymczasem, przychody ze sprzedaży ciepła, energii elektrycznej i tzw. zielonych certyfikatów powinny być zapewnione przez długoterminowe umowy z gwarancją stałej ceny - potwierdzone regulacjami prawnymi. Przy braku jakiegokolwiek projektu aktu prawnego, realnie problematycznym zagadnieniem staje się ważność zielonych certyfikatów po 2017r.
5. Charakter dopłat: Brak jest jasnego określenia, na gruncie przepisów ustawy o finansach publicznych, charakteru dopłat dokonywanych przez jednostkę samorządu terytorialnego na rzecz partnera prywatnego. Nie powinny one być uznawane za dawane przez JST gwarancje, lecz za wkład własny.
Propozycje zmian przepisów prawa
1. Projekt założeń projektu ustawy o redukcji obowiązków informacyjnych oraz o ograniczeniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (projekt Ministerstwa Gospodarki z 25 lutego 2011r.) proponuje doprecyzowanie kwestii klasyfikacji umów PPP w długu publicznym na poziomie ustawowym poprzez dodanie przepisu odnoszącego się do wytycznych EUROSTAT do treści ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym (zgodnie z Decyzją EUROSTAT nr 18/2004 z dnia 11 lutego 2004r. zobowiązania z tytułu umów partnerstwa publiczno-prywatnego nie są zaliczane do długu sektora finansów publicznych, jeżeli partner prywatny przejmie na siebie „ryzyko związane z budową” oraz przynajmniej albo „ryzyko popytu” albo „ryzyko dostępności”). Byłaby to zmiana korzystna dla gospodarki, gdyż uniemożliwi organom administracji, zaliczanie zobowiązań JST z tyt. umów PPP do długu publicznego, co powinno zachęcić do realizacji inwestycji w formule partnerstwa publiczno-prywatnego.
2. Projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (nr druku sejmowego: 3670) przewiduje następujące zmiany:
- zgodnie z projektem zmian, gminy odpowiedzialne będą za gospodarkę odpadami;
- mieszkańcy ponosić będą na rzecz gmin opłaty za odbiór odpadów;
- gminy w trybie przetargów publicznych wybierać będą firmy przewozowe, odpowiedzialne za odbiór odpadów od mieszkańców
- gminy wskazywać będą miejsce utylizacji odpadów;
- budowa i eksploatacja instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych następuje w trybie ustawy PZP lub PPP.
3. Zmiany w ustawie o finansach publicznych (Dz. U. 2009 Nr 157 poz. 1240)
Od 2014r. dopuszczalny limit długu jednostki samorządu terytorialnego będzie obliczany w oparciu o nadwyżkę budżetową za ostatnie 3 lata obrotowe.
Dodatkowo, Ministerstwo Finansów planuje ograniczyć możliwy deficyt jednostki samorządu terytorialnego do 4% dochodu z 2012 roku. Zmianę tą, jako w swym efekcie ograniczająca przestrzeń swobody budżetowej jednostki samorządu terytorialnego, należy ocenić negatywnie. Jej wdrożenie może spowodować spadek inwestycji komunalnych.
4. Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (projekt Ministerstwa Sprawiedliwości)
Zgodnie z art. 3 w/ nowelizacji, do zasiedzenia służebności przesyłu można będzie wliczyć okres posiadania służebności, który przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 731) uzasadniał nabycie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu.
Wprowadzenie tej zmiany może ułatwić zasiedzenie służebności przesyłu.
Wymienione projekty czy propozycje zmian prawa były wskazane przez poszczególnych prelegentów konferencji.
Mariola Więckowska
Radca Prawny - Partner
Kancelaria CSW Więckowska i Partnerzy Radcy Prawni
Źródło:
