Na koniec ubiegłego roku w Polsce działało ponad 23,4 tys. bankomatów. Sieć się rozrasta, ale liczba wypłat gotówki spada. W IV kwartale 2016 roku odnotowano spadek liczby transakcji o 6,2 proc.– wynika z danych Narodowego Banku Polskiego. Czy to efekt rosnących opłat za korzystanie z bankomatów?
Narodowy Bank Polski opublikował raport o rynku kart płatniczych w Polsce po IV kwartale 2016 roku. Na koniec grudnia mieliśmy w swoich portfelach blisko 33 mln kart płatniczych, z czego najwięcej debetowych – 27,9 mln. Kart kredytowych było 5,8 mln. Jest ich mniej, ale ich liczba rośnie nieprzerwanie od marca 2016 roku. To zmiana trendu, bo przez ostatnie kilka lat kart kredytowych systematycznie ubywało.
Z raportu wynika, że Polacy coraz chętniej używają kart płatniczych. W IV kwartale 2016 roku wykonali za ich pomocą 1,048 mld transakcji. Był to już trzeci kwartał z rzędu, kiedy liczba transakcji przekroczyła próg 1 miliarda sztuk. W ogólnej wartości transakcji przeprowadzonych przy użyciu kart płatniczych nadal dominują transakcje gotówkowe, czyli wypłaty gotówkowe z bankomatów, wypłaty z kas banków oraz wypłaty sklepowe - cash back.
Polacy coraz chętniej płacą kartami
Można jednak zaobserwować pewne symptomy świadczące o zmieniających się przyzwyczajeniach użytkowników kart. Powoli, ale systematycznie, rośnie liczba transakcji bezgotówkowych, czyli płatności kartą w terminalach POS i w internecie. W IV kwartale 2016 r. udział wartości transakcji bezgotówkowych w ogólnej wartości transakcji przeprowadzonych przy użyciu kart płatniczych wyniósł 39,6 proc. W przeciągu ostatniego roku wskaźnik ten wzrósł o 2 punkty procentowe.
Zdaniem analityków NBP na polskim rynku rośnie skłonność klientów do realizowania transakcji bezgotówkowych kartami. Świadczą o tym liczby. Porównując liczbę transakcji bezgotówkowych w IV kwartale 2016 r. do analogicznego okresu w 2015 r., nastąpił wzrost o 22 proc., a w porównaniu do 2014 r. o 56 proc. W IV kwartale 2016 r. przy użyciu kart dokonano na rynku polskim transakcji bezgotówkowych na łączną kwotę 61,6 mld zł.
Spada liczba wypłat z bankomatów. Przez wysokie opłaty za pobieranie gotówki?
Z drugiej strony, mimo rosnącej liczby bankomatów spada liczba wykonywanych z nich wypłat. Na koniec ubiegłego roku w Polsce działało 23 451 bankomatów. To o 1308 bankomatów więcej niż rok wcześniej. W IV kwartale 2016 r. w bankomatach na terenie kraju odnotowano 171,9 mln transakcji wypłat gotówki - w porównaniu do poprzedniego kwartału to spadek o 11,4 mln (6,2 proc.). W ostatnim kwartale 2016 roku wypłaty gotówki w bankomatach opiewały na łączną kwotę 79,3 mld zł, czyli o 2,6 mld zł mniej niż w kwartale poprzednim. Jest to spadek o 3,2 proc.
Możemy więc zaobserwować, że mimo rosnącej liczby bankomatów spada liczba wykonywanych w nich wypłat. Takie zjawisko można tłumaczyć na co najmniej dwa sposoby. Po pierwsze rośnie ogólna skłonność Polaków do korzystania z płatności bezgotówkowych. Możemy się jednak zastanowić, czy na spadek liczby wykonywanych wypłat nie wpłynęły dodatkowo zmiany w cennikach banków.
W 2015 roku doszło do obniżki opłaty interchange. Banki uznały, że muszą na nowo skalkulować karciany biznes. Od kilkunastu miesięcy obserwujemy zmiany w cennikach kart. W zasadzie wszystkie większe banki wprowadziły dodatkowe prowizje za korzystanie z zewnętrznych maszyn. Dane NBP kończą się na 2016 roku, więc nie obejmują np. zmian wprowadzonych przez mBank w lutym.
Analitycy NBP zwracają uwagę, że Polacy chętnie płacą zbliżeniowo. Udział liczby takich transakcji w ogólnej liczbie płatności kartowych wynosi już blisko 62 proc. Średnia wartość pojedynczej transakcji zbliżeniowej kartą wyniosła w IV kwartale 2016 roku 45 zł. Co ciekawe wartość ta rośnie, co może oznaczać, że zbliżeniowo płacimy za coraz większe zakupy.
Płatnościom zbliżeniowym sprzyja rozwój infrastruktury terminali. Na koniec 2016 roku w Polsce działało 531 tys. terminali POS do płatności kartami. W ciągu roku przybyło 68 tys. takich urządzeń. Większość z nich, bo aż 91 proc., dostosowane było do obsługi płatności zbliżeniowych.
Polska bankowość w liczbach - 2016 r.
46 mln klientów, 31 mln kont osobistych, 7,7 mln użytkowników bankowości mobilnej i 6,2 mln kart kredytowych – tak zakończył się rok 2016 w bankach, wynika z najnowszej edycji raportu „Polska bankowość w liczbach”, zawierającego unikalne dane na temat polskiego sektora bankowego.
