USA zaczęły wstrzymywać sprzedaż wybranych systemów uzbrojenia, w tym Patriotów, europejskim sojusznikom, powołując się na niewielką podaż tych systemów i konieczność priorytetowego traktowania potrzeb amerykańskich sił zbrojnych - podał magazyn Atlantic.
Jak przekazała gazeta, pierwszy sygnał zmiany pojawił się, gdy Dania przygotowywała się do podjęcia decyzji o zakupie systemów obrony powietrznej. Amerykańscy i francuscy negocjatorzy tygodniami promowali swoje oferty, po czym Pentagon niespodziewanie wycofał się z rozmów. Ostatecznie Dania podpisała w ostatnich dniach umowę o wartości 9,1 mld USD z francusko-włoskim konsorcjum.
Według urzędników w Waszyngtonie wiceszef Pentagonu Elbridge Colby w rozmowie z Departamentem Stanu wyraził sprzeciw wobec sprzedaży systemów obrony powietrznej Patriot Danii, argumentując, że ich dostępność jest ograniczona i powinny być zarezerwowane dla potrzeb amerykańskich.
Pentagon wskazał systemy uzbrojenia, których dostępność jest mała, i przygotowuje się do zablokowania zamówień na te systemy z Europy - podała gazeta, powołując się na byłych i obecnych przedstawicieli administracji USA. Jak dodała, na razie nie jest jasne, jak długo ma potrwać wstrzymanie zamówień, ilu systemów uzbrojenia dotyczy ani czy ich lista z czasem może zostać rozszerzona. Przewidziano kilka wyjątków.
Według magazynu „ostatnie rozmowy dotyczące wstrzymania sprzedaży uzbrojenia nie dotyczą broni wysyłanej bezpośrednio do Ukrainy, która jest objęta odrębnym programem”.
Gromadzenie cennych systemów w kraju, przy znacznym ograniczeniu ich eksportu, to podejście bliskie poglądom Colby’ego, który twierdzi, że USA powinny koncentrować swoje zasoby obronne w ramach przygotowań do potencjalnego konfliktu z Chinami. Wpisuje się to też w zmianę priorytetów obronnych w ramach strategii „Ameryka przede wszystkim” obecnej administracji USA.
Systemy Patriot, nieposiadające europejskiego odpowiednika, są kluczowe dla przechwytywania pocisków i cieszą się dużym zainteresowaniem państw NATO oraz broniącej się przed rosyjską agresją Ukrainy. Jak podał Atlantic, powołując się na źródła w resorcie obrony, obecnie USA dysponują jedynie około jedną czwartą liczby Patriotów potrzebnej do realizacji planów operacyjnych Pentagonu.
Dla państw NATO wstrzymanie sprzedaży ma wymiar zarówno praktyczny, jak i polityczny - podkreśla Atlantic. Kraje europejskie, które przekazały Ukrainie znaczne ilości własnego uzbrojenia, chcą teraz je pilnie zastąpić.
– Naciskamy na Europejczyków, aby wysyłali sprzęt na Ukrainę, a następnie odmawiamy im narzędzi do odbudowania własnej obrony – zauważył cytowany przez Atlantic emerytowany pułkownik piechoty morskiej Mark Cancian.
Polityka ta może mieć również konsekwencje gospodarcze dla Waszyngtonu. Ograniczenie eksportu grozi spadkiem dochodów amerykańskich firm zbrojeniowych, co może wpłynąć na zatrudnienie i zahamować innowacje. Jednocześnie otwiera to nowe możliwości europejskim producentom, czego przykładem jest wybór Danii.
Analitycy ostrzegają, że zmieniająca się polityka może oznaczać odejście od wieloletniej praktyki USA, w ramach której sprzedaż amerykańskiej broni służyła nie tylko celom gospodarczym, ale była też fundamentem strategicznych relacji z sojusznikami.
Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)
ad/ akl/
